Amerikanen vinden honkbal saai geworden

Afgelopen nacht zijn de World Series begonnen. Duels tussen topteams in Amerika trekken steeds minder kijkers, want het aantal honkslagen daalt.

De Kansas City Royals oefenen voor de finale in het Kauffman StadiumBeeld AFP

Het is vanaf vandaag weer het populairste onderwerp bij koffieautomaten in Amerikaanse kantoren: de World Series. Afgelopen nacht (Nederlandse tijd) is de finale van het Amerikaanse honkbal begonnen. Dit jaar strijden de San Francisco Giants en Kansas City Royals in de best-of-seven-serie om de Commissioner's Trophy.


De vraag is nu hoe lang de honkbalfinale nog het populairste gespreksonderwerp zal blijven. Kijkcijfers van de sport dalen al jaren in de Verenigde Staten. Volgens critici legt honkbal het af tegen spectaculairdere sporten als American football en basketbal. Honkbalwedstrijden liggen te vaak stil, zouden niet sensationeel genoeg zijn en ze duren te lang voor de moderne sportfan.

Honkslagen en homeruns steeds zeldzamer

Begin deze maand stonden de spelers van de Giants en de Washington Nationals 6 uur en 23 minuten tegenover elkaar. Gapende toeschouwers waren niet moeilijk te vinden.

De eerste editie van de World Series vond plaats in 1903. In die tijd werd er ook al geklaagd over de traagheid van de sport. Nieuw is de tendens dat sommige spectaculaire elementen van het honkbal - honkslagen en homeruns - steeds zeldzamer worden. Het afgelopen reguliere Major Leagueseizoen kende zelfs het laagste slaggemiddelde sinds 1972.

Beeld De Volkskrant

In Amerika wordt naarstig gezocht naar de oorzaken. Het meest genoemd is het camerasysteem waarmee de honkbalorganisatie Major League Baseball (MLB) sinds 2009 werkt. Met dat systeem, Pitch f/x, kunnen wijd- en slagballen van werpers exacter dan ooit in kaart worden gebracht. Het camerasysteem werd in 2009 in alle dertig Major Leaguestadions geïntroduceerd.


De MLB liet weten dat het zijn scheidsrechters met behulp van de camera's strenger zou gaan controleren. Wie te veel foute beslissingen had genomen, zou worden ontslagen. Een jaar later waren drie ervaren scheidsrechters inderdaad hun baan kwijt. Scheidsrechters die het goed hadden gedaan, kregen salarisverhoging.

Arbitrale fouten

In de breedte zijn de scheidsrechters beter geworden na de introductie van Pitch f/x. Ballen die vroeger ten onrechte als wijd werden geïnterpreteerd, worden nu als slag bestempeld. Fans kijken daardoor steeds vaker naar slagmannen die tevergeefs met hun knuppel zwaaien en nauwelijks nog op de honken terechtkomen.

De plots 'grotere' slagzone blijkt vooralsnog een onoverkomelijke hindernis voor slagmannen, zelfs voor de besten van de Major League. 'De simpele technologie die honkbal per ongeluk verpestte', kopte het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic recentelijk boven een artikel over Pitch f/x.

Fred van Groningen Schinkel is al ruim veertig jaar actief als scheidsrechter in de Nederlandse Hoofdklasse. Hij oordeelde over de slag- en wijdballen van de beste werpers ter wereld op de World Baseball Classic in 2006. En dat is niet makkelijk, vertelt hij. Veel Major Leaguewerpers gooien ballen met ruim 150 kilometer per uur richting de slagzone.


In de Amerikaanse competitie gebeurt alles in de hoogste versnelling. Het vergt ervaring om dat bij te kunnen benen, legt Van Groningen Schinkel uit: 'Je moet het geduld en vermogen hebben die bal exact te kunnen volgen, vanuit de hand van de werper tot in de handschoen van de catcher. Dat leer je niet in één dag.'

Arbitrale fouten zijn volgens hem inherent aan honkbal. Elke scheidsrechter heeft zijn zwakke punten in de slagzone, afhankelijk van zijn kijkhoogte op de zone achter de catcher. 'Bepaalde ballen zie je daardoor minder goed', legt Van Groningen Schinkel uit. Dankzij de Pitch f/x-beelden kan een scheidsrechter die zwakke punten verbeteren.


Van Groningen Schinkel sluit niet uit dat slagmannen het in de toekomst nog moeilijker gaan krijgen, omdat de MLB bezig is met een inhaalslag op het gebied van technologische hulpmiddelen. 'Het zou me niet verbazen als scheidsrechters straks met zo'n Google Glass live de slagzone kunnen zien.'

Werpers hebben de macht

Ondertussen hebben werpers de macht gegrepen in de Major League. Dat hangt volgens kenners ook samen met het strengere dopingbeleid dat de MLB sinds 2006 hanteert, waardoor de met steroïden opgepompte 'homerunkanonnen' zo goed als uitgebannen zijn. Ook het stijgende niveau van pitchers speelt een rol.

Volgens werper Rob Cordemans (39) hebben Major Leagueclubs steeds meer topwerpers in hun gelederen, die ook nog eens steeds harder gooien. Dat er minder homeruns worden geslagen, vindt hij niet erg. 'Ik zie liever tien strikeouts dan tien van die bommen', zegt de werper van het Nederlands team.

Cordemans is een uitzondering. In Amerika wordt al volop gespeculeerd over maatregelen die slagmannen weer in het zadel kunnen helpen. Geregeld wordt gerefereerd aan 1968, in de Major Leaguejaartelling bekend als het 'Jaar van de Werper'. Na dat jaar werd de werpheuvel met dertien centimeter verlaagd en de slagzone verkleind. Het volgende jaar regende het plots weer honkslagen.


MLB-baas Bud Selig zei eind september zich geen zorgen te maken over het dalend aantal honkslagen en homeruns . 'De sport verandert', verklaarde hij. 'Er zijn veel theorieën, maar alles gaat in cycli. Er komen weer veel goede, jonge slagmannen aan.'

Maatregelen te laat

Selig is niet van plan op korte termijn iets te veranderen. Voor de aanstaande World Series komen eventuele maatregelen sowieso te laat.

Gelukkig maar, vindt Cordemans. Hij hoopt juist op een strijd tussen pitchers. 'Als een werper een wedstrijd lang exact kan uitvoeren wat er moet gebeuren, is dat prachtig om te zien en mentaal ontzettend knap', zegt hij enthousiast.

Toch zullen vele miljoenen Amerikaanse honkbalfans het niet met hem eens zijn. Zij zien de komende week het liefst weer de ballen als vanouds uit de stadions vliegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden