American football-spelers doneren hersenen aan wetenschap

Twee American football-spelers hebben besloten hun hersenen na hun dood ter beschikking te stellen aan de wetenschap. Met het besluit willen de spelers aandacht vragen voor hersenziekten waar American football-spelers vaak mee kampen na hun carrière.

Sidney Rice (links) en Steve Weatherford onderteken het formulier waarmee ze hun hersenen ter beschikking stellen aan de wetenschap. Beeld reuters

De spelers, Steve Weatherford en Sidney Rice, hebben een succesvol verleden in de hoogste American football-competitie NFL. Allebei wonnen ze de belangrijkste wedstrijd in de sport: de Super Bowl. Ze maakten hun voornemen gisteren bekend. Weatherford en Rice willen een impuls geven aan het onderzoek naar hersentrauma en de relatie met hun sport.

In American football is een hersenschudding net zo normaal als een verstuikte enkel. Rice ging vorig jaar op 27-jarige leeftijd met sportpensioen, omdat hij vreesde voor zijn gezondheid. De speler schat in zijn carrière 'tussen de vijftien en twintig' keer een hersenschudding te hebben opgelopen. 'Ik had alleen niet genoeg kennis om te weten waar hersenschuddingen toe kunnen leiden', zei Rice.

Weatherford (32) zegt over zijn motivatie om zijn hersenen te doneren dat veel van zijn vrienden en teamgenoten te maken hebben met hersenschuddingen, en ook met de depressies die daarvan het gevolg zijn.

Sidney Rice. Beeld reuters
Steve Weatherford. Beeld reuters

Zelfmoorden

De laatste jaren is in de competitie het besef ontstaan dat de honderden klappen die een NFL-speler in zijn carrière op het hoofd krijgt, verstrekkende gevolgen kunnen hebben.

Het probleem kwam in 2011 prominent op de agenda van de competitie te staan. De bekende oud-speler Dave Duerson pleegde in dat jaar zelfmoord. Duerson kampte na zijn pensioen met geheugenverlies, kreeg moeite met praten en werd depressief. Naast zijn levenloze lichaam werd een briefje gevonden met de boodschap: 'Alsjeblieft, zorg dat mijn hersenen aan de hersenbank van de NFL worden gegeven'.

Met die 'hersenbank' doelde de 50-jarige Duerson op een onderzoekscentrum voor hersentrauma in de staat Massachusetts. Sinds 2010 investeert de NFL in dat centrum.

In de hersenen van Duerson werd de hersenziekte CTE gevonden. Kenmerken van die ziekte zijn geheugenverlies, agressie, verwarring en depressies. De ziekte ontwikkelt zich geleidelijk en de eerste symptomen tonen zich daarom pas vaak na de actieve carrière van een speler. De ziekte ontstaat doordat cellen in de hersenen niet de kans krijgen te herstellen van bijvoorbeeld een zware hersenschudding, omdat spelers vaak een week later alweer op het veld staan.

Artsen vonden de hersenziekte eerder bij boksers en ijshockeyers. De ziekte kan vooralsnog alleen via autopsie worden vastgesteld. Sinds 2005 hebben in ieder geval zeven andere oud-NFL-spelers met CTE naast Duerson zelfmoord gepleegd.

NFL-baas Roger Goodell spreekt tijdens de lancering van een initiatief in 2013 om het aantal hoofdblessures in de NFL terug te dringen. Beeld epa

Schikking

Het is het topje van de ijsberg, zo blijkt uit onderzoek van het hersencentrum in Massachusetts. Eind september werden de resultaten gepubliceerd van een onderzoek naar hersenen van 79 voormalig NFL-spelers. In 76 van die breinen werd een hersenziekte gevonden.

De hersenen van Rice en Weatherford zullen uiteindelijk ook bij het centrum belanden. Zij hopen dat hun besluit andere NFL-spelers zal inspireren hetzelfde te doen, waardoor meer inzicht in en aandacht voor het probleem rond hoofdblessures in de NFL moet komen. Er zijn volgens de spelers op dat gebied nog veel stappen te zetten.

Zo is het causale verband tussen het beoefenen van de sport en de langetermijngevolgen van de hersenschuddingen nog altijd een gevoelig punt. Op dit moment loopt het hoger beroep van 4.500 oud-spelers die een aantal jaren geleden de NFL aanklaagden.

Volgens de spelers negeerde de competitie jarenlang bewust de relatie tussen hoofdblessures en hersenziekten. De partijen zouden op het punt staan te schikken. Daar zou een bedrag van 1 miljard dollar mee gemoeid zijn (ruim 895 miljoen euro).

Pittsburgh Steelers-quarterback Ben Roethlisberger wordt gecontroleerd op symptomen van een hersenschudding in de wedstrijd tegen Baltimore Ravens, in januari. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.