American football in existentiële crisis: wat is een vangbal?

'Wie vermoordde JFK? Zijn we alleen in het universum? Wat is in hemelsnaam een vangbal?'

De betwiste vangbal van Corey Clement. Beeld epa

'Ik geef het op', zei American-footballcommentator Cris Collinsworth tijdens de Super Bowl zondagnacht tegen ruim honderd miljoen Amerikaanse tv-kijkers. Corey Clement, speler van Philadelphia Eagles, had in de Super Bowl tegen New England Patriots net een bal over zo'n dertig meter gevangen voor een score (touchdown).

In de herhaling was te zien dat de bal nog bewoog onder zijn arm. Clement was daarnaast met zijn voeten niet geheel binnen de lijnen. Volgens Collinsworth voldoende de score te annuleren, zoals hij dit seizoen scheidsrechters in soortgelijke situaties al zo vaak zag doen. Het gebeurde niet, de Eagles wonnen uiteindelijk met 41-33 en commentator Collinsworth was het spoor bijster.

Jaar van de vangbal

Met de controverse in de seizoensfinale kreeg het 'jaar van de vangbal' in competitie NFL een passend slot. Er is in de sport namelijk niemand meer die precies weet wat een vangbal is.

De verwarring rond vangballen - in American football essentieel om terrein te winnen of punten te scoren - begon in 2010. In dat jaar ving Detroit Lions-speler Calvin Johnson een bal, maar liet die al vallend en juichend meteen los. De scheidsrechters bestempelden zijn vangbal als foutief en de Lions verloren de wedstrijd.

Het mondde uit in een rel. Om duidelijkheid te scheppen riep de NFL de Calvin Johnson-regel in het leven: een speler die een bal vangt moet altijd 'controle' hebben, ook als hij tijdens het vangen valt.

In het NFL-regelboek zijn momenteel 652 woorden gewijd aan de vangbaldefinitie. Het heeft de situatie rondom vangballen niet duidelijker gemaakt. De regels zitten vol grijze gebieden.

Wanneer is er bijvoorbeeld sprake van 'controle' en wat is het 'beetje beweging' dat is toegestaan als de bal wordt gevangen?

Vanaf 2011 wordt iedere score met tientallen camera's ook nog eens nagekeken. Touchdowns worden afgekeurd om redenen die in superslowmotion amper waarneembaar zijn, laat staan met het blote oog. De spectaculaire vangbal die iedereen op de banken krijgt, kan een minuut later uitgewist zijn als de kleine teen van de speler de lijn raakte.

Vangend of rennend

Tot ergernis van fans, die door al die reviews het tempo uit de wedstrijden zien gaan en zich steeds vaker bestolen voelen. Ondertussen blijft de interpretatie van scheidsrechters leidend, bleek zondag tijdens de Super Bowl.

De touchdown die de Eagles de beslissende voorsprong bezorgde werd gescoord door Zach Ertz. Hij dook na het vangen naar de grond, waardoor de bal uit zijn handen glipte. Maar volgens de scheidsrechters was hij op dat moment dankzij een paar gezette stappen geen vangende speler meer, maar een rennende speler en daar gelden andere regels voor.

'Wie vermoordde JFK? Zijn we alleen in het universum? Wat is in hemelsnaam een vangbal?', schreef NFL.com-journalist Marc Sessler jolig over het voornemen van NFL-baas Roger Goodell, die vorige week aankondigde de vangregels te willen herschrijven.

Hij kan het best onderaan de ladder beginnen. The Washington Post toog eind vorige maand naar een basisschool en vroeg jonge footballers hoe zij zonder regelboek of camera's bepaalden wat een vangbal was. Hun antwoord was simpel: hoe cool zag het eruit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.