Nieuws

Altijd weer Femke Heemskerk die in de aflossing boven zichzelf uitstijgt

De Nederlandse estafettezwemsters hebben op de openingsdag van de EK langebaan zilver gepakt op de 4x100 meter vrije slag.

Femke Heemskerk maandag in Boedapest. Beeld AFP
Femke Heemskerk maandag in Boedapest.Beeld AFP

Als er een estafette gezwommen moet worden, dan staat er één ding vast: Femke Heemskerk stijgt boven zichzelf uit. Maandagavond aan de Donau was in de strijd om de Europese titel op de 4x100 meter vrije slag de inbreng van Heemskerk juist onvoldoende voor vier gouden medailles, plus twee voor de reserves die in de ochtend voor de series waren aangetreden.

De Britse Freya Anderson hield op de laatste 100 meter juist stand tegen de slotaanval van haar Nederlandse belager. Heemskerk (33 intussen) ging met bijna een volle seconde (0,92) van het blok af voor de achtervolging op de grote Anderson. ‘Ik wist dat Freya sterk was op de tweede 50 meter. Maar dat moet je niet in je hoofd laten komen, van ik haal haar niet’, zo beschreef ze de moed (zonder wanhoop) waarmee ze haar Nederlandse ploeg naar de Europese titel trachtte te zwemmen.

Ze strandde, met de evenaring van haar beste splittijd ooit (51,99 van de WK in 2015, red.) op twaalfhonderdste van de winnares die de Britten aan een estafettetitel hielp die voor het laatst in 1927 door landgenoten was gewonnen. Nederland grossiert al een eeuw in dergelijke titels.

Sinds 1931 werd op de voornaamste aflossingsrace bij de vrouwen, een klassieke afstand met meestal beslissingen door startzwemmers, de lead-offs, dan wel slotzwemmers, de anchors, achtmaal goud veroverd. Het zilver van Boedapest was het veertiende vicekampioenschap voor de Nederlandse crawlspecialisten die traditioneel uitblinken.

Anker

Anker Heemskerk, olympisch kampioen (2008) en tweemaal wereldkampioen (2009 en 2011) met een kwartet dat zich de Golden Girls liet noemen, werd twee keer Europees kampioen, in 2008 en 2016. Maandag zei ze spontaan dat best weinig te vinden, aldus de vrouw die haar 58ste internationale medaille om de hals liet hangen.

‘Zilver, ik baal ervan. Die hadden we al, uit 2018. Ik wil niet ondankbaar zijn, maar dit had goud moeten zijn. Het is geen verwijt. Maar het is jammer, want het zit erin’, zo was zij kritisch maar niet negatief na afloop.

Nederland had zich georiënteerd op de Fransen die in 2018 de nationale ploeg in de opstelling Busch, Heemskerk, Toussaint en Kromowidjojo, er ook met 0,12 uittikten. De herkansing van drie jaar later was voor driekwart dezelfde opstelling, alleen Kim Busch was vervangen door Marrit Steenbergen. In de uitvoering van de finale werd echter door Steenbergen (54,13 na de 53,95 in de series) en Toussaint (54,61 om 54,06) hun ochtendtijden niet aangescherpt. De grootste tegenvaller was Ranomi Kromowidjojo die was opgesteld voor een snelle start, maar met 53,56 seconden over die eerste, belangrijke 100 meter geen afstand van de concurrentie wist te nemen. Zelfkritisch: ‘Dat had een halve seconde sneller gekund.’

Femke Heemskerk kreeg veel spreektijd voor de camera’s, als snelste vrouw van de avond. Over haar gevorderde leeftijd heeft zij zich intussen de woorden van de oud-tennisspeelster Martina Navratilova eigen gemaakt. ‘Zij zei ‘the ball doesn’t know your age’. Daar heb ik the water doesn’t know your age van gemaakt.’

Het was een spreuk die volkomen paste bij de zwemavond die voor deze vrouw de hoogste eer had mogen betekenen. Zij zal het nu individueel moeten doen. De vorm is er.

Mannen verbeteren record uit 2004

Trots stapten de Nederlandse mannen maandagavond de catacomben van het reusachtige maar deerniswekkend lege Donaustadion binnen. Het team op de 4x100 meter vrije slag had gedaan wat ze in de ochtend hadden beloofd. Ze gingen in de finale harder dan ooit en zwommen een zeventien jaar oud Nederlands record uit de boeken. In 2004, in het buitenzwembad van Athene, knalden Johan Kenkhuis, Mitja Zastrow, Klaas Erik Zwering en Pieter van den Hoogenband, naar het onhaalbaar geachte olympische zilver. Hun tijd was 3.14,36, met een ongelooflijke 46’er (46,79) van de latere olympisch kampioen op de 100, Van den Hoogenband, in de rol van de alles oplossende en oprollende slotzwemmer.

De recordtijd bleef jaar na jaar staan, ook in tijden dat snelle neopreenpakken de tijden van zwemmers met een seconde per 100 meter bevorderden. Maandagavond, in de kniebroek van textiel, zwommen Nyls Korstanje (48,86, een persoonlijk record), Stan Pijnenburg (47,79, beste split), invaller Thom de Boer (49,03) en slotzwemmer Jesse Puts (48,11) naar 3.13,79. Bij het keerpunt van derde zwemmer De Boer lag Nederland zelfs even derde, maar uiteindelijk denderden de grote crawlnaties over de mannen van coaches Wouda en Faber heen.

Grotere vreugde dan over de recordverbetering was er over een nakend olympisch perspectief. Het als achtste geëindigde kwartet, zonder de onlangs gefrustreerd afgehaakte Kyle Stolk, duelleert met andere landen om vier vacante olympische startplaatsen in Tokio. Er zijn twaalf landen gekwalificeerd via de WK van Korea, van twee jaar geleden. Maandag kropen Servië en Zwitserland voorbij Nederland dat nu vijftiende staat op een virtuele lijst van estafettedeelnemers. Er is vrees dat Canada en China mogelijk nog voor 15 juni een betere tijd dan de 3.13 van Nederland zullen produceren. Aan de Nederlandse eis is evenwel voldaan.

In de catacomben werd een Hongaarse zwemmer bijgebracht door de EHBO. Volgens teammanager Nick Driebergen is Jesse Puts met mondkapje ook dergelijke zwarte sneeuw nabij. Maandag stond hij evenwel fier overeind, trots op een knappe verrichting.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden