INTERVIEW

'Als ik mijn contract uitdien, heb ik het niet goed gedaan'

Hakim Ziyech heeft een roerig jaar achter de rug. Hij gaf een geruchtmakend interview aan de Volkskrant, verkaste van FC Twente naar Ajax en is uitgeroepen tot beste speler van 2016. Hij blaakt van ambitie.

Hakim Ziyech: 'Ik kan beter, op alle vlakken. Voetballend, doelpunten, assists'. Beeld Guus Dubbelman

'Ik weet niet, man, ik ben mijn schot kwijt, man. Heb jij 'm ergens gezien?' Hakim Ziyech, spelmaker van Ajax, leunt in de kantine van Ajax-jeugdcomplex De Toekomst tegen straatvoetbalkoning Soufiane Touzani aan. Ze fluisteren, de voetbalvirtuozen met Marokkaanse roots.

Het is 12 december, een dag na FC Twente-Ajax (1-0). Ziyech speelde tegen de club waar hij van medio 2014 tot medio 2016 naam maakte met een spervuur van doelpunten en assists. De club die hem ook de aanvoerdersband afpakte na een interview in de eerste Volkskrant van 2016, bijna een jaar geleden dus, waarin hij zich kritisch uitliet over het bestuur, zijn trainer en ploeggenoten.

Ajax betaalde eind augustus 11 miljoen euro voor de Marokkaanse international uit Dronten. Tegen zijn oude club voetbalde hij matig. Meteen voetbalde ook Ajax matig. Een beetje op het niveau van voordat Ziyech zijn draai vond in Amsterdam. De nieuwkomer maakte het spel van Ajax sneller, veelzijdiger, inventiever, soms zelfs genialer.

Tegen Touzani zegt Ziyech zachtjes: 'Ik ben ziek geweest, sindsdien is mijn schot foetsie, spoorloos. Sindsdien spelen we niet lekker. Ik baal, man.'

'Het komt wel weer, man', zegt de zeven jaar oudere Touzani.

Ziyech met een zelfverzekerd lachje: 'Het komt zéker wel weer.'

Het was een roerig jaar voor Ziyech. Door het interview dat als een donkere wolk bleef hangen boven zijn hoofd. Door de nooit eindigende soap bij FC Twente. En door zijn overgang naar Ajax, die pas vlak voor het sluiten van de transfermarkt rondkwam. Hij heeft in Amsterdam nog niet alle harten veroverd. 'Bij Ajax is het publiek kritischer dan bij FC Twente', concludeert Ziyech. 'Ajax is een moeilijke club, maar ik houd van moeilijk.'

Waardering is er van de voetbalpers. Hij wordt verkozen tot beste speler (Elf / Voetbal Magazine), man (VI) en tovenaar (jeugdvoetbalblad GOAL!) van 2016.

Hij is even vereerd als verbaasd. 'Ik kan beter, op alle vlakken. Voetballend, doelpunten, assists; dat is niet goed genoeg.'

Hakim Ziyech

Geboren 19 maart 1993 in Dronten.
2012 Heerenveen Wedstrijden: 1, goals: 0, assists: 0
2013 Heerenveen Wedstrijden: 20, goals: 6, assists: 7
2014 Heerenveen / FC Twente Wedstrijden: 30, goals: 9, assists: 6
2015 FC Twente Wedstrijden: 33, goals: 17, assists: 17
2016 FC Twente/ Ajax Wedstrijden: 12, goals: 11, assists: 11
Interlands 9 voor Marokko, 5 doelpunten

Waar zit dat hem in?

'Concentratie.'

Waarom kon jij je niet concentreren?

'Mijn benen voelen wat zwaarder aan. Mijn lijf is aan het veranderen. Ik verdedig meer mee, maak meer kilometers, voorheen bemoeide ik me alleen met het spel in balbezit. Ik wil completer worden, daar hoort dit ook bij.'

Ajax-trainer Peter Bosz opende zijn ogen tijdens hun kennismakingsgesprek. 'Hij zei: je bent goed, maar je kunt nog beter worden. Hij is heel eerlijk, door dat gesprek ben ik naar Ajax gekomen. In 2017 wil ik die arbeid combineren met meer doelpunten en assists.'

Hij doet bij Ajax aan krachttraining en eet gezonder ('meer groenten'), vertelt hij. Iets waar hij bij FC Twente de motivatie nog niet voor had.

Vind je dat nu stom van jezelf?

'Ja, dat was stom. Mijn hoofd zat er niet goed in, ik wilde weg. Bij FC Twente was geen prestatieklimaat, alleen maar gezeur. Desondanks had ik de motivatie uit mezelf moeten halen. Als ze iets tegen me zeiden, gaf ik ze zo'n blik van: laat me met rust. Dat deden ze dan ook. Er was geen eerlijkheid. Tegen de een zeiden ze dit, tegen de ander dat. Daar had ik geen trek meer in.'

Kun je iets duidelijker zijn?

'Er werden steeds anderen ingeschakeld om iets tegen mij te zeggen. Als je een echte vent bent, doe je dat zelf.'

Dan heb je het over trainer René Hake?

'Over meerdere mensen.'

Lag dat ook aan jezelf?

'Misschien wel. Met de trainer had ik al een voorgeschiedenis. Tijdens een trainingskamp met Jong Heerenveen zei hij na een training dat ik moest gaan rekken. Hij was toen trainer van Emmen. Dat eindigde in een woordenwisseling, want hij was mijn trainer niet. Ik heb het wel weer geprobeerd toen hij assistent en later hoofdtrainer werd bij Twente. Heb tegen hem gezegd: 'Luister, als je me weer gaat zoeken, ga je me vinden.' Daarna verliep het contact dus via anderen.'

Maar jij zei dat hij je niet moest zoeken.

'Ja, ik wil gewoon straight contact. Dan kun je me keihard aanpakken. Ik wil eerlijkheid.'

De prestaties bij Twente werden wel beter onder hem.

'Ik denk ook door het interview dat ik een jaar geleden aan de Volkskrant gaf. Toen heb ik de boel echt op scherp gezet.'

In dat interview was hij kritisch over zichzelf, maar ook zeker over FC Twente. Met name wat betreft het spelers- en trainersbeleid. Hij constateerde in harde bewoordingen een gebrek aan communicatie bij de top van de club en aan kwaliteit en groei bij veel van zijn ploeggenoten. Directeur Ted van Leeuwen ontnam hem daarop de aanvoerdersband.

'Dat interesseerde me eigenlijk vrij weinig', zegt Ziyech nu. 'Ik wilde die band toch al niet meer. Tegen de spelersgroep zei Van Leeuwen trouwens dat ik gelijk had. Kon ook niet anders, want ik had gelijk. Dat vonden de spelers ook.'

Wacht even. Jij zei van medespelers dat ze niet goed genoeg waren en ze gaven je gelijk?

'Ik zal je eerlijk zeggen: een aantal jongens prees me om mijn eerlijkheid. Ik heb de vinger op de zere plek gelegd. Dat was goed. Het moest beter. Ook anderen binnen de club sloegen me stiekem op mijn schouders na dat interview. Natuurlijk hadden ze me op de training verrot kunnen schoppen. Maar ze wilden juist bewijzen dat ze wel goed genoeg waren. Dat hebben ze gedaan. Ik ben echt trots op die gasten. Dat het beter ging, ligt echt niet aan de trainer, maar aan die jongens.'

Onder alle commotie bleef Ziyech presteren. Hij ging ermee door toen hij als dure paniekaankoop bij Ajax in een stroef draaiend elftal belandde. Onverstoorbaarheid is een groot goed voor een topsporter. Ziyech schudt zijn hoofd.

'Het is niet dat ik niet nadenk. Ik denk juist heel veel na. Dat gedoe bij Twente heeft mijn trainingsinzet beïnvloed, ik trainde daar maar op 80 procent. Tijdens wedstrijden stond ik er wel. Dan kan ik die knop omzetten. Nu bij Ajax is het prestatieklimaat top, vrolijk en fanatiek. Ik word uitgedaagd. Tijdens de trainingen geef ik alles en ga ik als een van de laatsten naar binnen. De trainer is kritischer, het publiek is kritischer. Prima, daar word ik beter van. Daarom baal ik dat het de laatste weken minder was. Daar word ik chagrijnig van.'

Chagrijnig, bozig, zo staat hij te boek. Glimlachend: 'Ja, ik word bestempeld als de niet-vrolijke jongen. Het zal wel. Met de mensen die ik goed ken, maak ik superveel lol. Tijdens en rond wedstrijden ben ik gefocust. Als er iets niet goed gaat, word ik boos op mezelf. Pissig. Dan wordt er gesuggereerd dat ik boos ben op de trainer als die me wisselt. Want er moet iets gesuggereerd worden, hè?'

Lees verder onder de afbeelding.

Beeld Guus Dubbelman

Waren er nog momenten dat je echt intens genoot in 2016?

Na lang nadenken: 'Ja. Van mijn moeder toen ik mijn contract ging tekenen bij Ajax. Hoe ze erbij zat, ze zat echt trots te wezen.'

Dat contract bij Ajax stelt hem in staat de leden van het negenkoppige gezin Ziyech financieel te helpen. Probleem is dat ze te trots zijn om iets van de benjamin aan te nemen. Zijn bijna 67-jarige moeder, al dertien jaar weduwe en levend op een uitkering, is de meest stugge weigeraar.

'Laatst had ze een fiets gezien die ze wilde kopen. Ze zei van tevoren: Hakim, ik wil hem zelf kopen. Heb ik hem toch voor haar besteld. Dus toen die fiets werd afgeleverd belde ze. 'Wat heb je gedaan?' Werd ze een beetje boos.'

De moeder is 'alles' in de Marokkaanse cultuur, vertelt Ziyech. Hij vertelt over de keer dat hij voor het eerst thuiskwam met geblondeerd haar. 'Ik was echt benieuwd wat ze ervan vond. Alsof je met je eerste rapportje thuiskomt, weet je wel. Eerst lachte ze me uit. Ze had het niet bij me verwacht. Daarna zei ze dat ze het mooi vond. Toen heb ik het zo gelaten.'

Om zijn pols zit een gouden Rolex, om zijn nek hangt een gouden ketting. Zijn moeder zegt soms: let een beetje op je geld. 'Dat doe ik ook wel, hoor.'

Hij heeft zich verbonden aan een project in zijn geboorteplaats Dronten waarbij hij jongeren probeert te stimuleren alles uit zichzelf te halen. 'Ik weet wat ze meemaken, ik heb op die leeftijd dingen gedaan waar ik spijt van heb.'

Denk je na over wat er elders in Nederland of in de wereld gebeurt?

'Niet echt. Misschien komt dat nog. Iemand als Wilders kan me eigenlijk helemaal niets schelen. Het is duidelijk dat hij Marokkanen haat, maar wat doe je daaraan? Van mij mag hij 'minder, minder, minder' schreeuwen. Dat raakt me niet. Ik ben ermee opgegroeid dat je als Marokkaan in Nederland achterstaat. Dat je twee, drie keer harder moet werken om respect te krijgen. Als je goed presteert, ben je een Nederlander. Als je dat niet doet 'die Marokkaan'. Soms is het zelfs zo dat als je presteert, je alsnog als crimineel wordt weggezet.'

Hij wordt geregeld zonder aanleiding van de weg gehaald, vertelt hij. Laatst nog toen hij na een trip met de Marokkaanse ploeg van Schiphol werd opgehaald door een vriend. 'We reden niet te hard, maar werden ineens ingesloten. Mijn auto en koffers werden helemaal doorzocht. Het was een vernedering.'

Toch bleef hij het voorbije jaar in Nederland. Ondanks vorstelijke aanbiedingen uit Engeland en Italië. 'Een topclub uit een topcompetitie is mijn doel. Daarom koos ik voor Ajax. Dan kom ik daar makkelijker binnen. Als ik mijn vijfjarige contract uitdien bij Ajax heb ik het niet goed gedaan.'

Hoe goed moet jij worden van jezelf?

'Zo goed als de beste.'

En dat is?

'Mesut Özil van Arsenal. Hij is mijn voorbeeld. Scoorde laatst met zijn hoofd. Dan wil ik dat ook. Hij heeft dat nonchalante. Hij doet iets geniaals, maar het lijkt alsof het geen moeite kost. Hij doet dat iedere week. Op het hoogste niveau. Hij is van een heel andere kwaliteit dan ik ben. In 2017 zal ik een veel grotere stap moeten zetten dan ik in 2016 heb gedaan.'

Ben je een andere man dan een jaar geleden?

'Ja, heel anders. Ik blijf zeggen wat ik denk, blijf eerlijk, eigenwijs, maar ik denk wat langer na en reageer minder heftig.'

Een paar weken na het interview blijkt dat al. Ziyech houdt zijn tanden op elkaar als bekend wordt dat hij is gepasseerd voor de nationale ploeg van Marokko, die zal deelnemen aan de Afrika Cup. Een toernooi waarin hij enorm veel zin had, vertelde hij tijdens het interview. 'Mijn vader ligt in Marokko begraven, in dat land voel ik me altijd fijn. We barsten van de kwaliteit, spelen aanvallend, 4-3-3. De druk is groot vanuit Marokko. Er leeft het besef dat dit een goede generatie is. Aan ons om dat te tonen.'

Teleurstelling, boosheid en ontgoocheling zijn groot, zo sijpelt door. Maar een laatste kans om aanwezig te zijn bij het landentoernooi, ontstaan door een blessure bij een concurrent, dient open te blijven. 'Wij hebben hier geen commentaar op!', meldt zijn zaakwaarnemer aan de Volkskrant via WhatsApp.

De man die schreeuwend 2016 inging, luidt het zwijgend weer uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.