Als alles loopt, is al die kolder in de kop heerlijk

Voetbal is het mooist als het rekenwerk is verdwenen, als een vrolijke vorm van dwaasheid het denkvermogen van voetballers overneemt, als ze allemaal gaan rennen en vliegen om zo snel mogelijk een doelpunt te maken. Als het de fase van de knock-out is in de Europa Cup, bijvoorbeeld.

In tijden van datagebruik en spitsvondige tactische manoeuvres was het voetbal afgelopen week weer even van de voetballers. Zelden heb ik zo genoten van het spel in een Europese week, van ploegen die bevrijd waren van conventies en compromissen. AS Roma, Juventus, Salzburg, ze mochten alleen een ronde verder als ze vol voor de aanval kozen, als de artiesten zich weer jongens waanden, aangejaagd door de hopeloze achterstand uit de eerste wedstrijd. Ze hadden vermoedelijk naar hun trainers geluisterd, maar niet te lang.

Het was de week van wonderbaarlijke omkeringen. De 3-0 van Roma tegen Barcelona, de 0-3 tussenstand van Juventus in Madrid. Gevolg van de onbekommerde aanval, in combinatie met supergeconcentreerd verdedigen in onderbezetting. Met snelle doelpunten als stimulerende beloningen. Juventus raasde van woede na de fatale strafschop van Real in de slotseconden van de blessuretijd, gevolgd door de tirade van doelman Buffon tegen de scheidsrechter. Hij kreeg rood. Daarop volgde de voltrekking van het vonnis door Ronaldo, die zijn getrainde lijf aan het volk toonde in opperste verrukking.

Buffon ging zo op in de bijna-bevrijding dat hij de scheidsrechter als een dwaas belaagde. Natuurlijk, later zal hij zich afvragen wat hem bezielde. Dan zal hij spijt hebben van zijn uitspraak dat scheidsrechter Oliver geen hart maar een vuilnisbak in zijn borstkas heeft.

Want dat is het spijtige van al die hoogoplopende emoties: dat eeuwige toeschuiven van de schuld naar de scheidsrechter, zoals dat ook ging met trainer Van den Brom van AZ, die arbiter Blom vorige week hekelde en het falen tegen PSV probeerde te verbloemen. Mag dat een paar onsjes minder? Al die insinuaties, ze maken de scheidsrechter tot de paria van het voetbal.

De kolkende druk in de hoofden leidt ook tot afwijkend gedrag. Marco van Basten had een interessant verhaal zondag, bij praatprogramma de Tafel van Kees. Mensen thuis onderschatten de druk in het topvoetbal. Presteren terwijl de hele wereld toekijkt. Als voetballer had hij dat gaarne voor het spel over, als trainer niet meer.

Maar als alles loopt, is al die kolder in de kop heerlijk. In Salzburg was de symbiose geweldig. Het huilende, brullende publiek klom in de hekken, nadat het favoriete elftal van 0-1 tegen Lazio 4-1 maakte. Trainers zouden voetballers meer voetballers moeten laten zijn, ook in Nederland, waar controle vaak het toverwoord is.

Voetbal is juist op zijn mooist als de controle is verdwenen naar de achtergrond. Daarom klonk het ook zo naargeestig om elke keer van trainer  Erik ten Hag te moeten horen dat Ajax controle had, ook als dat helemaal niet zo was. Te veel controle is niets voor voetbal als kijkspel en zeker niet voor Ajax, dat de verkeerde trainer heeft aangenomen.