Almelo zonder Heracles: 'Ondenkbaar'

Heracles is een gevoel dat bindt: Almeloërs onder elkaar. Ze hoeven niet iedere wedstrijd te winnen. Zolang iedereen zijn best doet, wordt er geen speler uitgefloten. En na de wedstrijd fiets je dan samen 'toevallig' langs café 't Hookhoes.

null Beeld Pauline Niks
Beeld Pauline Niks

Pal voor de hoofdingang van het Polman Stadion zet Gertjan van Woudenbergh zijn fiets in het fietsenrek. Het is zaterdagavond, half acht. Zoals altijd op een wedstrijddag is de Almeloër met een weeïg gevoel naar het stadion gefietst. Hij is opgehaald door maatje Ronald, daarna volgden ze de vaste route naar het stadion: langs de Grote Kerk, de Grotestraat en de Nieuwstraat door en dan, op de Maardijk, dat magische moment: in de verte de lichtenmasten die branden. Het geeft ze een gevoel alsof ze thuiskomen.

Het is een opvallend gegeven uit de onlangs uitgebrachte Bosatlas van het Nederlandse voetbal: liefst een op de twaalf inwoners van Almelo (72.000 inwoners) heeft een seizoenkaart bij Heracles. Geen andere stad in Nederland die zulke hoge cijfers haalt als het gaat om supportersdichtheid. In elk klaslokaal, op elk kantoor en in elke straat in Almelo moet wel een Heraclied te vinden zijn. Wat is het, dat de band tussen club en stad zo sterk maakt?

Heracles werd opgericht in 1903, destijds onder de naam Hercules. Maar omdat er ook al een voetbalvereniging Hercules in Enschede bestond, veranderde de club haar naam van de Romeinse vertaling in de Griekse: Heracles, door Almeloërs uitgesproken met de klemtoon op de a. De club werd landskampioen in 1927 en 1941. Tienduizenden mensen bevolkten bij thuiswedstrijden het gezellige stadionnetje aan de Bornsestraat met zijn klassieke Engelse tribune.

'Het succes van Heracles ging gelijk op met de groei van de stad door de textielindustrie', vertelt Almeloër Harry Spies (59). In het dagelijks leven is hij directeur bij een onderwijsinstelling, in zijn vrije tijd werkt hij als vrijwilliger in het Heraclesmuseum. 'In industrie-steden is voetbal altijd populair geweest. Arbeiders hadden geen geld voor de hogere kunsten, maar het kwartje voor het voetbal kon er nog net vanaf. Dus de stad groeide met arbeiders, die arbeiders hielden van voetbal en Heracles had succes. Die verbondenheid, tussen inwoners en voetbalclub, is altijd gebleven.'

Zelf liep Spies vanaf zijn zesde al naar het stadion, vanuit Almelo-Zuid, aan de hand van zijn vader. 'Onderweg stroomden allerlei ooms in. Hoe dichter je bij het stadion kwam, hoe groter de massa werd. Zo werd je als vanzelf besmet met het Heraclesvirus.' En, volgens Spies ook niet onbelangrijk: het hele land was verzuild, maar Heracles niet. 'We waren niet christelijk, niet katholiek en niet socialistisch. Heracles was er voor iedereen.'

Met hart en ziel

Rust, 1-0 achter. Mopperend zoekt supporter Van Woudenbergh bij een van de vele horecapunten in de omloop van het stadion bekenden op. Het vernieuwde Polman Stadion is precies zoals Almelo: niet te groot, niet te klein, maar wel knus en gezellig. Van Woudenbergh heeft sinds 1985 een seizoenskaart. Een moeilijke klant is hij niet. Eén ding vindt hij belangrijk: dat de spelers strijden met hart en ziel. Dat gebeurt niet tegen ADO. De tweede helft moet écht beter, vindt hij.

In 2005 promoveerde Heracles naar de eredivisie. Het hoogtepunt van de laatste jaren dateert uit 2012, het jaar waarin ook de laatste textielfabriek in Almelo zijn deuren sloot. Heracles plaatste zich toen voor de bekerfinale. Een armada aan Almeloërs vertrok naar de Kuip, waar het de ploeg met 3-0 van PSV zag verliezen.

'Wat de Almeloër verwacht van Heracles zijn af en toe mooie, heroïsche wedstrijden', zegt Spies. 'We zijn geen Ajax, waar alleen maar winnen telt. Laatst verloren we van PSV in de laatste minuut, maar er was niemand die chagrijnig naar huis ging. Nee, het was meer van: wat mooi dat we tot het laatst toe hebben meegedaan tegen de koploper. Fluiten doen we alleen als spelers hun best niet doen.'

Een aanzienlijk deel van de spelers van Heracles komt traditiegetrouw uit eigen streek. Ze worden veelal opgevist uit het amateurvoetbal en bij Heracles opgeleid tot volwaardige prof. Met een beetje geluk worden ze voor flink wat geld doorverkocht, zoals onlangs Joey Pelupessy. De aanvoerder uit Almelo, wiens contract aan het einde van het seizoen zou aflopen, ging voor een half miljoen naar Sheffield Wednesday.

Lokale spelers in het lokale team; het zorgt voor verbondenheid tussen spelers en publiek. 'Ze snappen elkaar', zegt Spies. 'De mentaliteit is hier: mouwen opstropen, niet zeuren en vooral niet denken dat je meer bent dan een ander. Clubiconen als Jan Smit, Folkert Velten en Hendrie Krüzen straalden dat gevoel heel sterk uit. Ze zijn altijd jongens van het volk gebleven.'

Ook in de clubleiding hebben vrijwel altijd Almeloërs aan het roer gestaan. De vorig jaar opgestapte erevoorzitter Jan Smit was 19 jaar lang een markant uithangbord voor de club. Spies: 'Hij stond ook nog gewoon in het telefoonboek. Als je er iets van vindt als supporter, dan zeg je dat gewoon.'

A1

Verder is Almelo geen studentenstad of forenzenstad. Wie in Almelo is geboren, blijft er ook vaak wonen. Ook dat speelt mee in de supportersdichtheid in de stad. Een gezonde weerzin tegen alles wat uit het westen komt, doet de rest. Spies: 'Toen de A1 werd aangelegd, vroeg iemand van het NOS-journaal aan een boer of hij het ook zo mooi vond, dat hij nu in anderhalf uur in Amsterdam kon zijn. Die boer schudde zijn hoofd. 'Nee', zei hij, 'want dan kunnen zij ook in anderhalf uur hier zijn.' Almeloërs zijn graag onder elkaar. We zijn misschien geen stad met landelijke uitstraling, maar wíj hebben Heracles. Dat gevoel heerst heel sterk.'

Het laatste fluitsignaal klinkt. Eindstand 1-1, dankzij een fraai schot van Reuven Niemeijer, een jongen uit Hengelo, die anderhalf jaar geleden nog automonteur was en nu clubtopscorer is. In vak R verzoent Gertjan van Woudenbergh zich al snel met het gelijke spel. Samen met maatje Ronald besluit hij een andere weg terug naar huis te fietsen, 'toevallig' langs café 't Hookhoes. Onder het genot van een paar glazen bier besluiten ze het avondje. Volgende week wacht Willem II-thuis. Eén ding weten ze alvast zeker: die drie punten blijven in Almelo.

Alberto Tiehuis (63) uit Almelo

Seizoenskaart 'Sinds de promotie in 2005.'

Mooiste wedstrijd 'Heracles - Ajax, de eerste wedstrijd van dit seizoen, 2-1 winst. Zoveel strijd en passie hadden die jongens uit het westen niet verwacht.'

Favoriete speler 'Oussama Tannane. Hard schot, goeie dribbel en nooit in paniek, ook niet als er drie tegenstanders om hem heen stonden.'

Almelo zonder Heracles 'We hebben een mooi centrum, goeie horeca. Maar het is toch een beetje als Rotterdam zonder Feyenoord: ondenkbaar.'

undefined

Alberto Tiehuis. Beeld Pauline Niks
Alberto Tiehuis.Beeld Pauline Niks

Raymond Tempert (41) uit Almelo, samen met zijn vrouw Finola en de kinderen Sebastiaan en Esmeralda

Seizoenskaart 'Sinds 2015. We wonnen kaartjes bij de meubelboulevard. Vanaf dat moment hebben we de smaak te pakken.'

Mooiste wedstrijd 'Ajax thuis, de eerste wedstrijd van het seizoen en dan met 2-1 winnen. Heerlijk.'

Favoriete speler 'Brandley Kuwas, vanwege zijn snelheid en mooie dribbels.'

Almelo zonder Heracles 'Is toch een beetje als een taart zonder slagroom.'

undefined

Raymond Tempert, zijn vrouw Finola en de kinderen Sebastiaan en Esmeralda. Beeld Pauline Niks
Raymond Tempert, zijn vrouw Finola en de kinderen Sebastiaan en Esmeralda.Beeld Pauline Niks

Fleur Huuskes (19) uit Almelo, samen met haar vriendin Eline Schumer

Seizoenskaart 'Wel gehad, maar nu gaan we wisselend.'

Mooiste wedstrijd 'De bekerfinale in De Kuip. We waren met zo veel man dat de tribune trilde. Doodeng. En er stond een bezopen vent naast me.'

Favoriete speler 'Everton. Ik vond hem een mooie speler, en hij scoorde veel.'

Almelo zonder Heracles 'Een stad die niemand kent, vrees ik. Nu weet iedereen: Almelo, ah, dat is de stad van Heracles.'

Fleur Huuskes en Eline Schumer. Beeld Pauline Niks
Fleur Huuskes en Eline Schumer.Beeld Pauline Niks

Patrick Maathuis (47) uit Almelo

Seizoenskaart sinds '1984, altijd in het rolstoelvak gezeten, ook in het oude stadion nog.'

Mooiste wedstrijd 'De bekerwedstrijd tegen Vitesse in 2015. Met acht man wonnen we in de verlenging met 4-1. Alles zat erop en eraan.'

Favoriete speler 'René Kolmschot, een echte Heraclied.'

Almelo zonder Heracles 'Lijkt me helemaal niks.'

Patrick Maathuis. Beeld Pauline Niks
Patrick Maathuis.Beeld Pauline Niks
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden