Ranomi Kromowidjojo. © ANP

Alles voor optimale trainingsbelasting: Kromowidjojo laat amandelen knippen

In seizoen 2010-2011 liet ze al haar verstandskiezen verwijderen

Zwemkampioen Ranomi Kromowidjojo was zo vaak ziek dat zij door haar partner, regerend olympisch kampioen 10 kilometer Ferry Weertman, werd gewezen op de kwetsbaarheid van haar keelamandelen. Ook hij kampte daar vaak mee, tot hij zich liet opereren. De uitkomst van de vergelijking was dat Kromowidjojo zich kort na haar 27ste verjaardag aan de amandelen heeft laten opereren.

Tegen website SwimSwam vertelde de Nederlandse zwemster dat zij door de voortdurende ontsteking van haar amandelen jarenlang per jaar gemiddeld vier weken aan training moest missen. Haar coach, Marcel Wouda, moedigde Kromowidjojo aan tot de operatieve ingreep. Hij kwam met het voorbeeld van Weertman aanzetten.

Die marathonzwemmer, al sinds jaar en dag een pupil van Wouda, 'was een paar jaar geleden elke keer ziek als de trainingsbelasting opliep', aldus de hoofdcoach van het Nationaal Trainingscentrum (NTC) in Eindhoven. 'We pasten de belasting aan. We letten op zijn voeding en zijn levensstijl, maar elke keer, bij een grotere inspanning, begonnen Ferry's amandelen op te zetten. Tot hij ze liet verwijderen. Nooit een centje pijn meer.'

Zo kwam de gedachte bij Kromowidjojo om hetzelfde procedé te volgen. Wouda: 'We volgen natuurlijk het advies van de medici. Dat is leidend. Maar zwemster en coach kijken mee, naar het totaalplaatje. Want zo'n ingreep is best ingrijpend. Een kind is een paar dagen ziek. Als je 27 bent, dan kost je dat zeker tien dagen.'

Dat Kromowidjojo zo vaak last van haar keel heeft gehad, met ontstekingen waartegen het hele lichaam strijdt, heeft volgens de coach ook te maken met de zwem-omgeving. 'Het laagje lucht net boven het water is vol dampen die agressief zijn voor de keel en het bovenste gedeelte van de luchtwegen. Daar huizen de amandelen. Een gewone zwemmer heeft er geen last van. Maar iemand die twintig uur per week traint en hard zwemt, haalt voortdurend diep adem. Dat doet wel wat met je gezondheid', aldus Wouda.

'Kromo' liet in het voorolympisch seizoen van 2010-2011 al haar verstandskiezen verwijderen, en nu dus haar amandelen. © AP

Het laagje lucht net boven het water is vol dampen die agressief zijn voor de keel en het bovenste gedeelte van de luchtwegen. Daar huizen de amandelen

Hij zegt dat controle op toncillen (keelamandelen) geen vast onderdeel wordt van de gezondheidscontrole bij zijn topzwemmers. De toevalsfactor van die ziekte is iets te groot, 'ook al hebben Ferry en Ranomi beiden hetzelfde probleem gehad'. Wat de zwemtop in Nederland, net als in andere sectoren van de topsport, wel toepast, is een strenge, regelmatige controle van het gebit.

De chef-arts van sportkoepel NOCNSF, Cees-Rein van den Hoogenband, hamert al jaren op het belang van grondige (verplichte) gebitscontrole bij topsporters. Bij Kromowidjojo werden in het voorolympische seizoen 2010-2011 bijvoorbeeld haar verstandskiezen weggehaald. De angst bestond dat die voor ontsteking zouden kunnen zorgen in de dagen dat juist topvorm vereist is.

Wouda: 'We gaan nu twee keer per jaar naar een vaste tandarts. Mijn hele trainingsgroep verschijnt daar. Een simpel gaatje in de kies kan invloed hebben op het hele lichaam. Dat moet aan het werk om die ontsteking tegen te gaan.'