Ook bij sportvereniging Vrone, 100 jaar oud, uit St. Pancras is het akelig stil op zaterdagmiddag.

REPORTAGEAmateurvoetbal in crisis

Alles valt weg in het amateurvoetbal, tot ‘uurtje factuurtje’ aan toe

Ook bij sportvereniging Vrone, 100 jaar oud, uit St. Pancras is het akelig stil op zaterdagmiddag.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het amateurvoetbal wordt hard getroffen door de coranacrisis. Geen recettes, geen kantineomzet, geen accomodatieverhuur. ‘Voor de breedtesport in Nederland is dit een enorme klap.’ 

Het sportveld van de amateurs beleeft onwerkelijke weekeinden van leegte. De KNVB schat de misgelopen inkomsten op zeker 100 miljoen euro tot 1 augustus. En dat is alleen bij de amateurs.

Langzaam herleeft de amateursport voor teams, nu kinderen in de basisschoolleeftijd weer mogen sporten vanaf 29 april. De herstart is een regelklus: voetballen in een coronaregime. De aankondiging van de hervatting bij Onze Gezellen, een omnisportvereniging uit Haarlem-Noord met 1750 leden, is duidelijk en streng.

Een greep uit het protocol met maatregelen: geen ouders op het complex. Speciale looplijnen voor ingang en uitgang. Tien minuten tussen trainingen, om voldoende afstand te houden. Eén persoon tegelijk in het ballenhok. Ballenpomp en deurklink ballenhok desinfecteren (spray en doekjes aanwezig). Een speciale coronacoördinator is aanwezig.

Maar het ruikt tenminste weer naar sport. Sinds anderhalve maand bewegen alleen de vlaggen bij Onze Gezellen (OG). Aan de overkant van de straat is het aanmerkelijk drukker, met een onafzienbare rij auto’s voor de ingang van de McDrive. Eten mag, zoveel als je wilt, besteld vanuit de auto. Sporten is verboden. De bedrijvigheid van, in het geval van OG voetbal, zaalvoetbal, honk- en softbal, basketbal en badminton, was rigoureus stilgelegd door het coronavirus.

De voorzitters Hans Rutte (voetbal) en George de Haan (omni) leggen cijfers op tafel die inzicht bieden in financieel onheil. Hun problematiek is de problematiek van vrijwel elke club in Nederland, in welke (team)sport dan ook. De grootste sport, het voetbal met zijn 1,2 miljoen leden en meer dan 30 duizend wedstrijden elke weekeinde, mist de ontknopingen, de gezelligheid van een volle kantine, de feest- en spelavonden, de eventuele nacompetitie. ‘We lopen ongeveer 30 duizend euro per maand mis, alleen van de kantine’, aldus Rutte.

‘De jaaromzet van de kantine is ongeveer 270 duizend euro.’ De club heeft een verdeelsleutel voor de kantineopbrengst, naar rato van de geschatte aanwezigheid per sporttak. Anderzijds is de meeste contributie binnen, nu de ontknoping van het seizoen naderde. Althans, in het voetbal. Ongeveer een ton per jaar. De Haan: ‘Maar het honk- en softbalseizoen was net begonnen met de voorbereiding. Bijna iedereen moet zijn contributie nog betalen. De vraag is of alle leden betalen als het hele seizoen uitvalt. Ze zijn loyaal, dat wel. En de sponsors? Niemand weet het.’ Het gaat daarbij om behoorlijke bedragen. De Haan noemt de cijfers van vorig jaar: 46 duizend euro contributie. Ruim 23 duizend sponsoring, 25 duizend kantine.

Sinds 15 maart zijn alle accommodaties gesloten vanwege het coronavirus. ‘Van volop draaien viel alles opeens terug naar het totale nul’, aldus Rutte. De hele amateursport voor teams verdween, voor menigeen de heilige graal van het weekeind qua bewegen en plezier. Qua hele fysieke en mentale gesteldheid eigenlijk. Al die bedrijvigheid, de wedstrijden, de limonade in de rust, de gedroogde tranen van de kleintjes, de alomtegenwoordige strijd, de rode konen, het biertje na afloop, de vrijwilligers. Weg.

Nu, anderhalve maand later, komt het leven dus langzaam weer op gang, als eerst kinderen weer het veld op mogen, vanaf 29 april. ‘Maar nog geen potjes’, zei Mark Rutte, de premier, om reizen te voorkomen. De kantines blijven voorlopig dicht.

De financiële schade is enorm. Onze Gezellen heeft een eigen sporthal, die per uur wordt verhuurd. Zelfs ‘uurtje factuurtje’, zoals ze dat noemen, is weggevallen. De KNVB becijferde het bedrag aan gederfde inkomsten vorige week op 100 miljoen euro, tot 1 augustus. Directeur amateurvoetbal Jan Dirk van der Zee zei in een toelichting: ‘Geen kantineomzet, geen nacompetitie. Geen bekerfinales. Geen recettes. Geen loterijen en veilingen, geen sponsoring in programmaboekjes. Geen verhuur van accommodaties aan kinderopvang. Geen toernooien. Plus de inschatting van afhakende sponsoren.’

Intussen viel de rekening van veldhuur op duizenden matten, ook bij Onze Gezellen. De clubs in Haarlem trekken daarbij samen op, om de gemeente te laten afzien van het innen van huur. Twee kunstgrasvelden, een natuurgrasveld, een honkbalaccommodatie die zelfs geschikt is voor interlands. Het gaat om 11 duizend euro per kwartaal bij OG. De Haan: ‘We hoeven nog niet te betalen. Maar we hopen dat van uitstel afstel komt. We mogen immers geen gebruikmaken van de velden.’

De voorzitters brengen de 300 miljoen steun voor de cultuursector ter sprake. Ook de amateursport verdient regeringssteun, oordelen zij. Hulp is er ook, onder meer via een fonds van de KNVB, maar daarin zit vooralsnog 11 miljoen. Dat zal niet genoeg zijn.

De Haan: ‘Voor de breedtesport in Nederland is dit een enorme klap. Dankzij leden, vrijwilligers en welwillendheid van velen kunnen we veel rondbreien, maar op een gegeven moment hebben we inkomsten nodig. Alles ligt op zijn gat. Op korte termijn kan het voor kleine of financieel niet zo gezonde verenigingen de doodklap zijn. Op termijn komen ook grotere clubs als DSS en Onze Gezellen in gevaar.’ Rutte: ‘Elke structuur wordt kwetsbaar als je 4,5 maand thuiszit.’

KNVB vraag overheid om steun

De schade aan het profvoetbal door de coronacrisis loopt snel op. In de laatste berekeningen noemt directeur betaald voetbal Eric Gudde een bedrag van 300 miljoen euro.

Dat is aanzienlijk meer dan vorige week, toen hij nog rekening hield met 65 tot 100 miljoen. Dat bedrag was de schatting voordat de competitie definitief was gestaakt. Het bedrag loopt snel op, nu de bond langzamerhand rekening houdt met het kalenderjaar 2020 zonder publiek. Dan komt er voor volgend seizoen nog eens een slordige 200 miljoen bij, volgens Gudde.

Gudde roept het kabinet in een brief, die ook naar de Tweede Kamer en burgemeesters is gestuurd, naar creatieve en beschikbare oplossingen te zoeken. Zeker is dat, afgezien van gehoopte staatssteun, het voetbal zelf rigoureus zal moeten bezuinigen. Ook valt rekening te houden met gederfde transferinkomsten van mogelijk honderd miljoen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden