Alleen maar meedoen telt niet

Olympiakos, de tegenstander vande Nederlandse kampioen, stuurtaan vooravond van de wedstrijdzijn trainer Temuri Ketsbaja weg...

Athene Ook rond de plek waar de Grieken eens een sportevenement lanceerden met het adagium ‘meedoen is belangrijker dan winnen’, is de harde werkelijkheid van de hedendaagse sport allang neergedaald.

Kan het eigentijdser? Olympiakos, voluit de Olympische Vereniging van de Sportvrienden van Piraeus, scheidde op de dag voor de confrontatie met AZ van de in mei met trompetgeschal binnengehaalde trainer Temuri Ketsbaja. Het ‘meedoen’ aan de Champions League, de Olympus van het voetbal, was nog niet eens begonnen.

Een oefenwedstrijd tegen Ergotelis ging met 5-0 verloren en het competitieduel tegen Kavala eindigde in 0-0, ondanks tal van kansen. Morrend publiek, morrende media, naar het schijnt vooral door de speelwijze. Weg met Ketsbaja bij Olympiakos, afkomstig uit de aan Athene grenzende havenstad Piraeus.

Trouwens: de slogan voor de eerste Olympische Spelen van 1896 in Athene past natuurlijk ook niet meer bij AZ. Hoewel? Het winnen van de Champions League is een utopie. Anderzijds: meedoen alleen is niet goed genoeg voor een club uit een traditioneel voetballand dat smacht naar een succesje.

De Champions League dreigt voor Nederland een etalage met weelderige versieringen uit verre oorden te worden. Al telt AZ dan slechts een paar Nederlandse spelers in de basisploeg, aardige resultaten versterken de illusie dat meedoen in de belangrijkste clubcompetitie meer is dan slechts deelnemen.

Aan trainer Ronald Koeman zal het niet liggen. Hij bereikte drie keer de kwartfinales, met Ajax, Benfica en PSV. Voor de training van dinsdag in Piraeus zei hij dat er iets te halen valt als AZ, met de herstelde topschutter El Hamdaoui, tactisch goed staat.

Het laatste echt goede seizoen van Nederland in de Champions League was 2004-2005. PSV bereikte toen de halve finales, AZ deed in dat seizoen overigens hetzelfde in de UEFA Cup. De vrij magere resultaten sindsdien hebben hun invloed op de interesse. De NOS betaalde voor dit seizoen nog maar 11 in plaats van 28 miljoen, in een nieuw contract. Dat is slechts deels een gevolg van de crisis en het feit dat de NOS in zijn nopjes was met de in de moederschoot teruggekeerde eredivisie.

Ook de dalende kijkcijfers rechtvaardigden de lagere prijs. De voorspelbaarheid, vooral in de groepsfase, doet kijkers wegzappen. Bovendien is Nederland al voor het vierde jaar op rij met slechts één club vertegenwoordigd in het veld van 32.

Televisiemaatschappijen in andere landen zijn helemaal niet minder gaan betalen. Mede daardoor is de omzet met bijna 1,1 miljard ongeveer gelijk gebleven, ondanks de financiële crisis. Volgens marketingdeskundige Frank van den Wall Bake toont de tv in de grote landen juist meer belangstelling. Ook dat is logisch, gezien hun grote aantal clubs in de eindfase.

Indirect is een ontwikkeling te ontwaren die al vaak is voorspeld doch ogenschijnlijk dichterbij komt: een topcompetitie voor de echt grote clubs uit Spanje, Engeland, Italië en Duitsland, plus een soort eerste divisie van Europa voor de rest. De dit seizoen geïntroduceerde Europa League, met vier Nederlandse deelnemers, zou een prelude kunnen zijn op de toekomst.

Vooralsnog blijft het eervol de Champions League te bereiken en kijken spelers uit naar de ontmoetingen tussen de beste clubs, hoewel het bedrag dat AZ eind dit seizoen ontvangt uit de zogenoemde marketpool (het marktaandeel) fors zal dalen. Dat komt mede door de kleinere inleg van de NOS.

Vooral dat marktaandeel verrijkte PSV. De club profiteerde ervan meestal de enige Nederlandse deelnemer te zijn. Zelfs afgelopen seizoen, toen PSV al na de groepsfase was uitgeschakeld, leverde deelname aan de Champions League 25,5 miljoen euro aan UEFA-geld op, vooral dankzij de 19,5 miljoen uit de marketpool, een bedrag dat vrijwel losstaat van prestaties. PSV hoefde in dat klassement alleen Bayern München te laten voorgaan.

AZ hoeft ook niet op een houtje te bijten. AZ durfde de begroting te verhogen van 28 naar 40 miljoen. De club is alleen door deelname verzekerd van 7,1 miljoen. Een zege in de poule levert acht ton op, een gelijkspel vier. En een gelijkspel vanavond zou in een groep met ook favoriet Arsenal en Standard Luik al heel wat zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden