Alleen in het water met Vertigo van U2

Zesvoudig wereldkampioene Edith van Dijk zwom zaterdag haar laatste race in Nederland. Ze werd bij de NK marathon kampioen. ‘Nog een keer winnen voegt niets meer toe.’..

Van onze verslaggever Michiel de Hoog

Er zijn maar weinig sporters in Nederland die zoveel tijd alleen hebben doorgebracht als Edith van Dijk. ‘Zwemmen is veertig weken per jaar een eenzame sport. Ik zwem in training zo’n negentig kilometer per week, veertig weken per jaar. En in de tien wedstrijdweken zullen het er zo’n honderd zijn. Dat is per jaar, eh*’

Terwijl Van Dijk rekent, is er even tijd haar prestaties op een rij te zetten: zes keer werd ze wereldkampioen, twee keer Europees kampioen, twintig keer won ze een wereldbeker, en in 2003 stak ze het Kanaal over. Een half uur geleden is ze voor het eerst Nederlands kampioen marathonzwemmen geworden. In september en oktober volgen nog vier races om de wereldbeker, en daarna zit een van de indrukwekkendste Nederlandse sportcarrières erop.

Van Dijk is snel uitgerekend. ‘4600 Kilometer per jaar. Zoiets moet het zijn.’ Bij een snelheid van 4 kilometer per uur komt dat neer op 1150 uur, ofwel 50 dagen dag en nacht zwemmen. Waar denkt ze dan de hele tijd aan?

‘Ik neurie in mijn hoofd liedjes’, zegt Van Dijk. ‘Deze weken is het Vertigo, van U2. Dat had ik bij het WK in Montreal de hele tijd in mijn hoofd. Nooit het hele nummer, maar steeds het refrein. Hello, hello, hola, en dat gitaarstukje.’ Van Dijk knijpt even haar ogen dicht en speelt luchtgitaar. ‘Dududududududu-duh-dadadadadada-dah. Gek eigenlijk: ik speel de hele tijd alleen maar het refrein in mijn hoofd af. Waarschijnlijk zit er een goed zwemritme in.’

Rock maakt de wereldkampioen: toen ze in 2000 in Honolulu voor het eerst wereldkampioen werd, neuriede ze telkens weer het refrein van Yes, We’re On Fire van Golden Earring. Maar dat verveelt na een tijdje. ‘De hele tijd een refrein zingen, dat hou je niet vol. Dus in plaats daarvan denk je aan een boodschappenlijstje, of aan wat je de rest van de dag nog moet doen. Ik verveelde me in elk geval nooit.’

Zaterdag dacht ze vooral aan een warm bad. Het water in het IJsselmeer was 16 graden. Rood en blauw was haar rug toen ze het water uitkwam, haar benen verkrampt, en haar rechterhand was opgezwollen omdat ze tegen haar begeleidingsboot was aangeslagen. Het vet waarmee ze zich had ingesmeerd tegen de kou hing in klodders aan haar lichaam, en zou er pas af gaan na een douche van een halfuur met veel Dreft.

En onderweg moest ze overgeven, nadat ze veel water had binnengekregen. ‘Ik voelde me al een uur slecht, ik wist dat het ging komen. En dan moet je even stoppen om het te doen.’ Hoe voelde ze zich daarna? ‘Lekker, want zo voel ik me als ik net heb overgegeven.’

Aan wal zag Van Dijk (32) er zwaar gerimpeld tien jaar ouder uit dan ze is, na in 5 uur 19 minuten de 22 kilometer van Stavoren naar Medemblik te hebben gezwommen. Het werpt de vraag op of het nou wel zo leuk is, dat open-waterzwemmen. ‘Ja. Vandaag was het echt zwaar, maar vorige week in Canada dacht ik nog: ‘He, lekker, leuk’, terwijl ik al uren aan het zwemmen was. De lol zit erin om anderen achter je te laten, het liefst mannen, en om de race te controleren.’

De volgende dag zou ze de race met echtgenoot en trainer Hans van Goor doornemen. Altijd bespreekt ze een race, ook de twee gouden races bij de WK in Montreal, vorige maand. ‘Daar ging ze weer slecht om die laatste boei heen’, zegt Van Goor, die daarbij kijkt alsof zijn vrouw voor de 23ste keer 8ste is geworden.

Na 2 oktober, als Van Dijk haar laatste wedstrijd zwemt in Hongkong, hoeft dat allemaal niet meer. Er is geen twijfel of stoppen wel de juiste beslissing is. ‘Haar carrière, zoals die van veel topsporters, is gedreven door onzekerheid. Door de vraag of ze wel zo goed is’, zegt Van Goor, die zelf ook het Kanaal is overgezwommen. ‘Dat weet ze nu.

‘ Je ziet dat de meeste topsporters doorgaan als ze al over hun top zijn geweest. Dan worden ze op een WK vierde en tweede. Dat is nog wel een goed resultaat, maar mensen zullen dan toch meewarig naar je kijken. Dat wil Edith niet.’ Van Dijk: ‘Er is niets meer voor me over om te bewijzen. Nog een keer winnen voegt niets meer toe.’

Er rest alleen nog erkenning. Die zal volgen in december, als ze waarschijnlijk tot Sportvrouw van het Jaar wordt uitgeroepen. De vorige drie keer won ze niet, ‘maar de nominatie was al mooi’.

Een van de mooiste tekens van erkenning kreeg ze al, in Argentinië. Van Dijk heeft zichzelf gespeeld in de film Agua, waarin een Argentijns jongetje uitgroeit tot zwemkampioen na het zien van een documentaire met Van Dijk. In het Spaans moest Van Dijk een nep-interview opnemen. Ze had maar drie takes nodig, en daar is ze trots op. De film verschijnt komende maand, in het Engels als Argentinian Waters.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden