Reportage Mountainbiken

Al spelevarend op de mountainbike deelt Mathieu van der Poel een morele tik uit

Mathieu van der Poel is op de mountainbike in zijn element. De ketting klappert, de remmen kreunen en de vering kraakt. Hij verrast zijn concurrenten en plaatst zich voor de Zomerspelen. 

Mathieu van der Poel wordt tweede in Albstadt en plaatst zich voor de Olympische Spelen van Tokio in 2020. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Met enigszins wankele schreden zoekt Mathieu van der Poel naar een plekje om neer te zijgen. Hij heeft net zijn mountainbike neergevlijd. Man en fiets hebben vrijwel dezelfde kleur aangenomen, die van de matbeige modder afkomstig van een helling in de Schwäbische Alb. Als hij al even voorovergebogen op een trapje zit uit te puffen, moet Nino Schurter, veelvoudig wereldkampioen en regerend olympisch kampioen, de eindstreep nog passeren. De Zwitser wordt zesde.

Missie andermaal geslaagd. Na het wereldkampioenschap veldrijden en zijn reeks successen op de weg, heeft Van der Poel met zijn tweede plek, 32 seconden na de Zwitserse kampioen Mathias Flückiger, op de eerste UCI wereldbeker in Albstadt zijn kwalificatie voor de Olympische Spelen in Tokio nu al veilig gesteld. Daar aast hij volgend jaar op goud. Wat ook telt is dat hij Schurter voor het eerst in deze specialiteit achter zich heeft gehouden – al had hij liever gezien dat de icoon van het mountainbiken tweede was geworden, na hem natuurlijk.

Het was aangekondigd als de grote clash tussen de arrivé en het talent. Van der Poel had ernaar uitgekeken. Dat hij al sinds oktober vorig jaar volop in koers is en Schurter nog fris zou zijn met slechts enkele weken competitie in de benen, maakte de uitdaging er alleen maar groter op. ‘Het is mij nog nooit gelukt hem te verslaan.’

Spierballenvertoon 

Bij de start staan ze recht tegenover elkaar op de rollers om zich alvast wat warm te rijden, elkaars blikken negerend. Van der Poel stapt als eerste af en leunt op zijn gemak tegen een hekje. ‘Ik ben niet zo’n fan van warming-ups’, had hij al eerder gezegd. Op dat moment vallen de eerste druppels. Het komt hem goed uit. Als veldrijder weet hij wat glibberen en glijden is. Het was hem al opgevallen dat de Zwitser in de nattigheid niet de beste uitslagen rijdt.

Het spierballenvertoon begint meteen als het licht op groen springt. Van der Poel is als een raket vertrokken om als eerste het asfalt te verlaten. Nee, dat was geen bluf, zegt hij later. Hij wilde per se als eerste het smalle ongebaande pad op.

Het antwoord volgt direct. Op de eerste de beste helling onderstreept Schurter zijn status. Hij gaat Van der Poel voorbij. Dit is de hiërarchie, beste jongen. De Nederlander klampt even aan, maar lijkt dan de tol te betalen. Hij zakt weg naar een twaalfde plek.

Maar als het echt gaat plenzen, begint hij aan een gestage opmars. Hier houdt hij van. Zo’n parcours vanuit het dal, waar het steil bergop gaat en steil naar beneden, waar het uiterste van uithoudingsvermogen, techniek en lef wordt gevraagd. Waar de ketting klappert, de remmen kreunen, de vering kraakt en de banden schurend over het gesteente ratsen of zich vastzuigen in de blubber. Hier kan hij spelevaren.

Hij is niet eens in topvorm. Na de voorjaarsklassiekers heeft hij nog maar weinig op de mountainbike gezeten. Hij zoekt nog naar de juiste positie op zijn fiets. Hij wil in het zadel zitten zoals hij fietst op de weg en in het veld. Dat is lastig met de andere geometrie van de mountainbike, met het bredere stuur, de demping en de dikke banden.

Eremetaal

In Tokio moet alles op zijn plek vallen. In die discipline maakt hij kans op eremetaal. In de olympische wegwedstrijd, met bijna vijfduizend hoogtemeters, heeft hij niks te zoeken. ‘Het is op de weg ook vaak een loterij. Je kunt zomaar een groep missen die wegrijdt. In het mountainbiken en het veldrijden staan de sterksten eigenlijk altijd wel op het podium.’

Volgend jaar gaat het lichaam na het rijden van de voorjaarsklassiekers in de spaarstand. Er moet vier kilo van de 76 af. ‘Ik merkte vorig seizoen dat ik te zwaar ben om de toppers bergop te volgen.’ Op de WK in Lenzerheide, waar hij derde werd, lukte het al veel beter. ‘Toen was ik twee kilo kwijt. Dat was een van mijn beste wedstrijden.’ Hij ziet ruimte voor verbetering. ‘Op de weg en in het veld zit ik dicht tegen het topniveau aan. In het mountainbiken haal ik 80 procent, denk ik.’

In Albstadt verliest Schurter verrassend de aansluiting met de koplopers Flückiger en de Fransman Jordan Sarrou. Halverwege de wedstrijd over anderhalf uur heeft Van der Poel hem te pakken. Andere concurrenten slippen het pad af, het struikgewas in of rollen ruggelings de steilten af.

Masker van modder

Vrijdag, in de korte race om de plaatsen op de eerste startrijen, liet Van der Poel al maar weer eens merken met wie de elite van het mountainbiken het te stellen krijgt. Hij werd bij de start opgehouden omdat zijn voorganger te laat reageerde op het startsein, reed enkele ronden in het middenveld, schoof toen op naar de negende plaats, om van daaruit tijdens een korte klim in één beweging de kop over te nemen. Hij liet Europees kampioen Lars Forster en Schurter achter zich, maar wilde er zelf niet te veel waarde aan hechten. Die korte rondjes liggen hem, het doet hem denken aan het veldrijden. Maar zondag zou het andere koek worden.

Maar weer is er een plek op het podium. Met een masker van modder, waarover snot en spuug glinsterende spoortjes trekken, rijdt Van der Poel in de laatste ronde Sarrou voorbij. Flückiger is niet meer te achterhalen. Van der Poel na de huldiging: ‘Ik heb genoten. Het was de leukste wereldbekerwedstrijd die ik heb gereden met die regen. Het was misschien een beetje dom om gelijk met Schurter mee te gaan. Ik wilde wel mee: hij is de beste. Het kostte me twee ronden om daarvan te herstellen.

‘Ik was verrast dat ik nog terug kon komen. Je hoopt op een tweede adem, maar voor hetzelfde geld vind je die niet. Het was ongelooflijk zwaar. Je doet jezelf veel pijn, maar je kunt in het mountainbiken niet voortdurend op je limiet rijden. Dat vind ik er ook zo moeilijk aan. Je moet de race toch indelen. Ik ben heel tevreden.’

Verderop hangt Nino Schurter over zijn stuur, met plakken blubber op het gelaat. Hij slaagt er ternauwernood in nog wat woorden uit te brengen. De bandenkeus was niet ideaal geweest. Hij had in de beginfase misschien te veel gegeven. Het was vooral een manier om te verhullen dat zojuist een eerste morele tik is uitgedeeld.

Puzzelen met het programma

Wie drie disciplines in het fietsen beoefent, moet puzzelen met het programma. Volgende week maakt Mathieu van der Poel bekend of hij deelneemt aan de WK op de weg in Yorkshire, op 29 september. Bondscoach Koos Moerenhout ziet hem daar graag verschijnen. Het parcours, met veel venijnige korte klimmen, zou hem passen. Begin die maand is de WK mountainbike in Canada. Die zou hij dan laten schieten. Vast staat dat hij begin oktober naar Japan vertrekt. Daar krijgen de deelnemers de kans het mountainbikeparcours in Izu te verkennen. Daardoor mist hij de eerste races in het veldrijden.

Intussen staat ook het wegprogramma voor het volgend voorjaar goeddeels vast. Dat komt nagenoeg overeen met het schema van de afgelopen maanden, waarin hij Dwars door Vlaanderen, de Brabantse Pijl en de Amstel Gold Race won. Parijs-Roubaix staat ook op de lijst. Dat zich een week later de koers in Zuid-Limburg alweer aandient, schrikt hem niet af. ‘Het is nog niet helemaal zeker. Maar ik denk dat het mogelijk is ze allebei te doen.’

Hij kijkt al verder. Hij sluit niet uit dat hij na 2020 voor het eerst een grote ronde gaat rijden en dan het mountainbiken zal laten vallen. Hij denkt vooral aan de Tour de France. ‘Die is de grootste van de drie en voor mij misschien het makkelijkst. De Giro en de Vuelta liggen me misschien iets minder, met het vele klimmen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden