Beschouwing Ajax in de Champions League

Ajax waait door de Europese arena’s als een verkwikkend briesje, gedrenkt in moderniteit

Soms regelt de voorzienigheid het zo dat alles samenvalt: talent, routine, kwaliteit en de honger naar succes. Dankzij die combinatie verrast Ajax de Europese top. Het is nu of nooit: de kopers liggen op de loer.

Frenkie de Jong en Cristiano Ronaldo duelleren om de bal. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Ajax trakteert het vaak gewichtige topvoetbal van Europa op een vleugje lichtheid, een verkwikkend briesje door de soms bedompte stadions. Het is weer eens wat anders, Ajax in de kwartfinales van de Champions League, met ook na de 1-1 van woensdag tegen Juventus kansen op meer.

Het jongensvoetbal van Ajax wijkt af van de berekening van Juventus of Barcelona deze week. Het is ook anders dan het wankele evenwicht tussen Tottenham Hotspur en Manchester City (1-0), clubs uit Engeland die net zo ver van hun oorspronkelijke voetbalcultuur zijn afgedreven als hun moederland van politiek Europa.

Ajax is nog steeds Ajax, al is ook de club gedrenkt in moderniteit. De Nederlandse jeugd moet tegenwoordig heel goed zijn om zich in het eerste elftal te voetballen. Ook Ajax koopt overal. Maar bij Ajax kan het nog steeds gebeuren dat een net 19-jarige jongen, de bijna onbeschreven Jurgen Ekkelenkamp, zijn Europese debuut maakt en zich meteen opwerpt tot cultheld omdat hij de doorbrekende Cristiano Ronaldo als een rugbyer vastgrijpt, als symbool ook van opoffering.

Alles-of-niets-voetbal

Ajax is nog steeds jeugd, plus voor Nederlandse begrippen dure aankopen, plus scouting die zich uitbreidt over de wereld, met ook Zuid-Amerika als jachtterrein. Zo is een aantrekkelijke combinatie ontstaan van een soort beredeneerd alles-of-niets-voetbal, met discipline uitgevoerd. Daardoor is de kans op alles iets groter dan die op niets.

Het is ook voetbal van een elftal dat weet dat het in feite maar één kans heeft op Europese glorie. Barcelona, Liverpool, Manchester City, Real Madrid of Juventus kunnen, als zij dat willen, jaren met vrijwel dezelfde ploeg meedoen aan de Europese topcompetitie. Ze zijn min of meer automatisch geplaatst, tenzij ze het in eigen competitie heel bont maken. Ze hebben ook het meeste geld om zich te versterken, mochten ze niet goed genoeg zijn.

Ajax is mede afhankelijk van het toeval. Want het kan bijna niet meer, Ajax in de kwartfinales, gezien de huidige financiële verhoudingen. Het kan alleen als een paar exceptioneel goede voetballers uit de internationaal geprezen opleiding tegelijkertijd heel goed zijn. Als dat groepje is aangevuld met routine en talent van buiten, gloort succes. Aldus geschiedde bij Ajax, met trainer Erik ten Hag als veeleisende architect.

Het is nú, en dan misschien weer jaren niets, hoe vurig de clubleiding ook de wens uitspreekt de ploeg zoveel mogelijk intact te houden.

Bijna gratis

En dus is Ajax jong en onbevlekt, in staat om Europa lichtheid mee te geven. Het is opmerkelijk, zo constateerde de half Nederlandse verslaggever Simon Kuper van de Financial Times op Twitter, dat een club met een omzet van pakweg honderd miljoen euro in vijf duels tegen de grootmachten Bayern München, Real Madrid en Juventus eenmaal won, drie keer gelijkspeelde en één duel verloor. Dat kan dus omdat Frenkie de Jong, Matthijs de Ligt en Donny van de Beek bijna gratis waren en heel goed zijn.

Ajax geeft voetbalvreugde aan Europa, zoals Europa ook geeft aan Ajax en aan Nederland. Want het punt dat Ajax woensdag haalde, bracht de eredivisie terug naar de elfde plek op de zogenoemde coëfficiëntenlijst van de Uefa die bepaalt hoeveel clubs Nederland mag inschrijven voor de Europese toernooien. De kampioen van de eredivisie mag in 2020-2021 weer zonder voorronde aan de Champions League meedoen, in tegenstelling tot dit seizoen en volgende jaargang.

Misschien is die verdienste ook goed voor de gemoedsrust van alle clubs die steigerden over het verzetten van competitieduels van Ajax in de eredivisie. Ajax, dat alvorens naar Turijn te reizen zaterdag tegen Excelsior de veroverde koppositie in de eredivisie wil handhaven, is een mooi voorbeeld voor het Nederlandse voetbal. Ook omdat het zijn huisstijl blijft hanteren.

‘Ajax speelde met veel risico’, zei trainer Massimo Allegri van Juventus. Collega Ten Hag constateerde dat opnieuw de grens is verlegd, maar dat zal nog een keer moeten gebeuren. Of dat kan? Hoe moeilijk ook, waarom niet? Ajax heeft dit seizoen, inclusief de voorronden, nog geen uitduel in Europa verloren. Het speelde onder meer 1-1 in Lissabon en in München, en won met 4-1 in Madrid.

Er is nog perspectief genoeg om lichtheid te blijven verspreiden over Europa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.