Ajax smacht naar een positieve impuls

Aanvoerder Joël Veltman: 'Dit team heeft leren incasseren, daar moeten we vertrouwen uit putten'

Na de zeperds tegen Nice, Heracles en Rosenborg loopt het niet lekker bij Ajax. Het drama rond Nouri hakte er in, maar ook het transferbeleid verdient geen schoonheidsprijs. Dus zijn er 'stevige discussies'.

Justin Kluivert kan het donderdagavond niet geloven. Het Noorse Rosenborg heeft gescoord in de Arena. Foto Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het gouden elftal van Ajax uit de jaren zeventig, dat van de drie Europa Cups I op rij, wist het wel als de bal er maar niet in wilde. 'Dan pakten we een sleutel uit onze broekzak en deden we achterin de boel op slot', vertelt Sjaak Swart, prominent lid van die gouden ploeg, daags na het debacle van Ajax tegen Rosenborg. Door het 0-1-verlies dreigt Ajax voor het eerst sinds 1990/1991 verstoken te blijven van Europees voetbal. 'Dat mag natuurlijk helemaal nooit tegen zo'n ploegje. Het is beschamend, ik zag voorzetten die nog geen meter hoog kwamen', foetert Mister Ajax tijdens een vroege fotoshoot op trainingscomplex De Toekomst.

Er zijn 'geen excuses' voor de rampstart van Ajax, dat eerder werd uitgeschakeld door OGC Nice voor de Champions League en de competitieouverture verloor van Heracles. Dat zegt iedere Ajacied. Na enig doorvragen op deze vrijdag tussen de thuisduels tegen Rosenborg en FC Groningen (zondag) borrelen ze toch op.

Er was het drama rond middenvelder Nouri die in de voorbereiding door hartfalen ernstige hersenschade opliep. Dat is nu zes weken geleden, maar sportpsychologen menen dat zulks lang kan doorwerken. Lichaam en geest moeten een enorme inspanning leveren om alles een plekje te geven. Sommige spelers zijn daar nog steeds druk mee bezig. Zeker middenvelder Donny van de Beek, weet Swart die Van de Beek begeleidt. Van de Beek praat nog iedere dag over Nouri, hij bezoekt diens familie wekelijks.

Ook een andere goede vriend van Nouri, Hakim Ziyech, oogt aangeslagen, uitgemergeld zelfs. Hij begint wedstrijden stevig, maar zakt vervolgens ver weg. Alsof zijn acculampje telkens flikkert.

Juist Ziyech en Van de Beek moeten voor Ajax dit seizoen de strijd op het middenveld winnen, de ploeg compact houden, de aanvallers voeden en zelf scoren. Elementen die de vertrokken aanvoerder Davy Klaassen toevoegde.

Hakim Ziyech in duel met Rosenborg BK-speler Johan Laedre Bjordal. Foto anp

Uitholling succesploeg

'Toch mag het wegvallen van één speler niet zo'n prestatieverschil veroorzaken', is Veltman, opvolger van Klaassen als aanvoerder, streng.

Een tweede steunpilaar eraf wordt al lastiger. Davinson Sánchez ontbreekt al twee duels door zijn transfer naar de Spurs die vrijdag eindelijk zijn beslag kreeg volgens het ANP voor 42 miljoen euro. Zijn acht (!) zaakwaarnemers drongen er bij de Colombiaanse verdediger op aan geen risico te nemen.

Dat er eerder sprake is van uitholling dan aanvulling van de ploeg die drie maanden geleden nog de Europa League-finale speelde, leidt tot irritatie. De ene na de andere speler spreekt zich erover uit. Donderdagavond kraakte Ziyech harde noten bij Ziggo Sport. 'Er is niet geleerd van oude fouten', zei hij doelend op de gaten in de selectie die daar exact een jaar geleden ook lang zaten. Vrijdag laat doelman Onana aan FOX Sports weten het moeilijk te hebben met het kwaliteitsverlies.

Tekst gaat verder onder de foto.

De startende elf van Ajax, dat in de Johan Cruijff Arena met 1-0 verloor van Rosenborg in de voorronde Europa League. Foto anp

'Spelers mogen wat zeggen', weegt coach Marcel Keizer in een perszaaltje zorgvuldig zijn woorden. Ook hij rept van 'zware aderlatingen', dat hij er 'graag iets bij wil', van 'kwaliteitsverlies op de training' doordat naast Klaassen en Sanchez ook vaste invallers Tete en Riedewald vertrokken. Intern voert hij 'stevige discussies'.

Maar hij valt zijn directie niet af. 'Geloof me: iedereen wil presteren binnen Ajax. Maar de ene keer duurt het langer dan de andere om een speler binnen te halen. Voor iedere transfer mislukken er tien,' weet Keizer die zelf manager technische zaken was bij Cambuur.

Ajax kijkt verder dan de eredivisie, de vijver waarin concurrent Feyenoord al flink hengelde. Ajax heeft het in zijn hoofd gehaald dat alleen voor Zuid-Amerikanen topbedragen worden betaald. Daar zit een kern van waarheid in, het transferbedrag voor Sánchez is met zo'n 45 miljoen euro het hoogste ooit voor een eredivisiespeler, maar er staat met de Colombiaanse spits Cassierra al een flinke misser tegenover, terwijl ook de Braziliaanse flankspeler David Neres allesbehalve overtuigt. Samen kostten zij 18 miljoen euro.

Vertrouwen

Ajax smacht naar een positieve impuls. Een paar doelpunten van de voorwaartsen. Zij scoorden nog niet in vier duels, constateert Swart tot zijn afgrijzen. Spits Dolberg maakt zich nog niet druk. 'Ik baal ervan, maar zie het nog niet als een probleem. Dat is het pas als ik tien wedstrijden niet scoor. Een jaar geleden was ik dé verrassing, was alles goed. Nu is het een verrassing als ik een keer niet verras.'

Zijn stoïcijnse, tikje spottende oogopslag maken zijn teksten geloofwaardig. Ook Veltman blijft opvallend positief. 'Winnen van Groningen en de wereld ziet er weer anders uit,' klinkt het monter. 'Dit team heeft leren incasseren, daar moeten we vertrouwen uit putten.'

En ook uit het aantal gecreëerde kansen, dat telkens hoger was dan dat van de tegenstander. 'Dat is wat je de ploeg kunt voorhouden', beaamt Keizer. 'Maar ik vind het ook lastig om nu te zeggen: het komt wel. Want het moet er gewoon zijn. Ik wil niet aan excuses doen. Met het elftal dat er stond, moeten we van Rosenborg winnen.'

Dat de coach, bezig aan zijn eerste seizoen in de top van Nederland, al vroeg beschadigd kan raken, neemt hij voor kennisgeving aan. Stoer: 'Dat is dan maar zo. Het gaat mij om Ajax.'

Swart hoopt vurig op de ommekeer. Het recept dat hij voorschrijft, is simpel. 'Train alsjeblieft meer op voorzetten. Anders gaat die bal er nooit in. En als er straks twee inliggen, steek dan in godsnaam die sleutel in het slot.'

Klaas Jan Huntelaar kopt de bal tussen twee Rosenborg-spelers in. Foto Guus Dubbelman / de Volkskrant