Ajax schuift AEK in Athene achteloos opzij

Ajax ambieert een koninklijke status. Voorlopig leidt de Amsterdamse trots als een vorst in de Champions League, de Europese eredivisie der landskampioenen. De gemiddeld jongste ploeg van Europa (22,6) versloeg gisteravond de geslepen counterkoningen van AEK Athene.

Jari Litmanen passeert Griekse doelman Elias Atmatzides en brengt de stand op 1-1.Beeld anp

Door de 2-1 zege in het volgepakte stadion Nea Philadelphia staat Ajax na twee van de zes groepswedstrijden al met één been in kwartfinales. Het elftal van coach Louis Van Gaal hoeft slechts de resterende thuiswedstrijden, tegen Austria Salzburg en AEK, in een positief resultaat om te zetten om zich in het voorjaar met de elite van de Europese velden te gaan meten.

Verzorgd positiespel
Ajax liet gisteravond zijn beste eigenschappen zien. De nationale kampioen speelde door het ontbreken van zijn fysiek sterkste speler, Frank Rijkaard, volledig op zijn technisch kunnen en uitgebalanceerde positiespel. De bal ging van tijd tot tijd als langs een lineaal van voet naar voet.

Met name Jari Litmanen en Ronald de Boer lieten zien hoe een tegenstander in de kleine ruimte eenvoudig uitgeplaatst kan worden. In de eerste helft - met zijn iets te lage tempo - was het balbezit werkelijk bovenmodaal. De tijdwaarnemers kwamen voor rust tot 61 procent balvbezit voor Ajax. In de tweede helft viel dat tamelijk opzienbarende moyenne terug naar 56 (44 voor AEK).

AEK Athene, in de Champions League-voorronde toch echt een maatje te groot voor het zwaar investerende Glasgow Rangers, stond erbij en keek ernaar. Het team van coach Bajevic weigerde uit zijn verdedigende schulp te kruipen, rekende op het benutten van de lokkende ruimte achter Danny Blind en liet het initiatief puur aan Ajax.

Opstelling AEK Athene

Ilias Atmatzidis, Mikhalis Kasapis, Georgios Agorogiannis, Stylianos Manolas, Vaios Karagiannis 74' (Nicos Mirtsekis), Christos Kostis, Dimitrios Saravakos, Mikhalis Vlakhos, Toni Savevski, Vassilis Tsartas 63' (Vassilios Dimitriadis), Kharis Kopitsis.

Ajax voelt zich thuis in Athene
De Amsterdammers voelden zich in Griekenland op hun gemak. Het gras lag er goed bij, het temperatuurtje was aangenaam en de techniek oogde achteloos. Er viel geen moment te bemerken dat op de as van het elftal twee spelers van amper achttien jaar, Seedorf en Kluivert, stonden te ballen.

Zij deden als volwassen profs mee in het gestroomlijnde circulatievoetbal. Het ontbreken van de dertigers Sonny Silooy en Frank Rijkaard - Blind was nu nog de enige 30-plusser - deed zich geen moment gevoelen.

In de eerste helft leek AEK Athene toch even gelijk te krijgen met zijn pure counter-aanpak, een internationaal gewaardeerd systeem dat in Nederland, het land der voetbalpositivo's, de minste aanhangers kent. Na een half uur lanceerde Tsartas de naar voren geslopen Savevski. Litmanen, deze keer meer middenvelder dan schaduwspits, was de Griek bij de plotse tempoversnelling even uit het oog verloren.

Tegenslag en herstel
Tussen Seedorf en Ronald de Boer sprintte de Macedoniër het strafschopgebied in. Van dicht bij tipte hij de bal met de punt van de linkerschoen langs de verder feilloos keepeende Van der Sar. De vreugde om de 1-0 was van korte duur. Litmanen loerde op de kans zijn foutje goed te maken.

Opstelling Ajax

Van der Sar, Blind, Frank de Boer, Michael Reiziger, Edgar Davids, Clarence Seedorf, Jari Litmanen, Finidi, Ronald de Boer 76' (Michel Kreek), Patrick Kluivert, Marc Overmars 64' (Peter van Vossen).

Litmanen kreeg de mogelijkheid binnen drie minuten. Frank de Boer lanceerde de Finse schutter met een pass over vijftig meter. De aanname van Litmanen was voorbeeldig, Savevski gaf hem toch echt niet meer dan een meter ruimte. Het binnentikken, met buitenkantje rechts, was van bijzondere klasse.

Het was Litmanens tweede doelpunt in de Champions League. De topscorer van vorig seizoen, die in de eredivisie dit seizoen nog op nul staat, lijkt zijn produktieve oprispingen te bewaren voor Europese bekerwedstrijden.

De 1-1 was het startsein voor een offensief van Ajax dat tot de rust voortduurde en vier kansen doch geen goal opleverde. Met name Davids had op slag van rust moeten scoren toen de volwassen spelende Reiziger - hij maakte zijn Europese uit-debuut - de pittige linkermiddenvelder vrij voor doelman Atmatsidis zette.

Waar PSV twee jaar geleden met het dun in de broek in hetzelfde stadion onderuit ging, volhardde Ajax, ook na de pauze, in zijn aanvallende aanpak. De ploeg wenst zich niet aan te passen aan tegenstanders of geldende Europese voetbalstandaards.

Patrick Kluivert
In het vierde kwartier schiepen de Amsterdammers zich vier behoorlijke kansen. Het was ook de fase dat de veelbelovende Patrick Kluivert zijn natuurlijke flair en het oog voor het vijandelijke doel begon te tonen.

Ajax- verdediger Michael Reiziger kopt een bal op de training in aanloop naar het duel met AEK Athene. Op de achtergrond onder meer trainer Van Gaal en spelers Litmanen, Kluivert en Ronald de Boer.Beeld anp

Eerst gaf hij Litmanen de bal aan, maar de Fin schoot met links een metertje over. Vervolgens legde de lange centrumspits de bal klaar voor de tegenvallende Overmars die een halve meter naast schoot. In de 63ste minuut besloot Kluivert de rollen maar eens om te draaien.

Hij zocht positie terwijl Litmanen zich weergaloos langs drie Grieken kapte en dribbelde. Waar de opponent verwachtte dat Kluivert met rechts zou uithalen, liet hij de bal voor het linkerbeen rollen en schoot de knikker ongenadig hard in het dak: 1-2.

Het was Kluiverts eerste Europese doelpunt. Hij belooft zoveel dat zijn huidige moyenne van 0,5 in de toekomst wel de maat zal zijn. De spits had overigens in de slotfase de score naar een hoger peil kunnen stoten, maar hij kwam drie keer niet goed uit. Eerst wist bewaker Vlachos bijna ten koste van een eigen inzet te redden. Daarna eindigde een volley à la Van Basten in de reclameborden. En ten slotte sprong de bal bij een trekballetje van invaller Van Vossen juist iets te hoog op voor Kluivert.

In de slotfase kreeg Ajax extra ruimte omdat AEK voor het eerst massaal naar voren trok. Toen werd ook duidelijk dat de - voorspelde - kwetsbaarheid van de Amsterdammers in het luchtruim lag. Vervanger Seedorf heeft nu eenmaal niet de lengte van Rijkaard over wie maandag al besloten was dat hij niet zou aantreden. De veteraan Manolas, van zijn lange manen ontdaan, kwam twee keer op hoogte doch zag zijn kopstoten door de uitstekende Van der Sar gepareerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden