achtergrond Ajax

Ajax schrijft geschiedenis met onvergetelijke wedstrijden in de Champions League

Het ging na Chelsea - Ajax veelal over de arbitrage, maar dat kan niet wegnemen dat Ajax de wereld opnieuw liet genieten van speels aanvalsvoetbal.

Hakim Ziyech van Ajax scoort uit een vrije trap. Keeper Kepa Arrizabalaga van Chelsea is kansloos. Beeld ANP

Onvergetelijk zijn. Eeuwige roem vergaren. Gespreksstof zijn bij de koffiemachine. Plezier verschaffen. Voetbal zien als maatschappelijk bindmiddel.

Dat zijn belangwekkende verhaallijnen in de volgende week te verschijnen biografie over de drieënhalf jaar geleden overleden Johan Cruijff, geschreven door Auke Kok.

Onvergetelijk blijven met voetbal dat herinneringen creëert. Daarvoor is een voor- of nadeeltje met een scheidsrechter onvoldoende. Want zo is het voetbal in tijden van de videoarbiter VAR, ook na Chelsea – Ajax (4-4): het gaat nog meer dan voorheen over de arbitrage, ook als de onvergetelijkheid van het voetbal zelf om aandacht vraagt. De VAR is sneeuw van gisteren, het voetbal van Ajax is de bries van heden en toekomst.

Overal ter wereld praten liefhebbers nog over het Nederlands elftal van 1974, al is het dan 45 jaar later en al ging de finale van het WK verloren. Dat de mensen over je blijven praten, was Johan Cruijffs hoogste doel. Een van de doelstellingen in zijn bijna tien jaar geleden begonnen revolutie bij Ajax was: de club weer bij de Europese top laten horen, met spraakmakend voetbal, uitgaande van eigen kracht. Mensen vermaken met een creatieve spelvorm, met branie uit Amsterdam.

Flair en technisch vermogen

Hoe dan ook, dat is gelukt met het Ajax van trainer Erik ten Hag, vol mannen met flair en technisch vermogen. Onvergetelijk zijn de wedstrijden in de Champions League, over heel 2019 genomen. Ze drukken een stempel op de geschiedenis, omdat ze atypisch zijn en spotten met clichés over onbereikbare doelen in tijden van andere financiële verhoudingen.

Al is ook Ajax tegenwoordig een vertegenwoordiger van het kapitaal, de club is nog niet zulk grootkapitaal als de echte grootgrutters uit Spanje, Engeland, Duitsland en Italië. Ajax bestaat uit opgeschoten jongens die het hart van het voetbal raken, over wie de wereld schrijft in ronkende volzinnen. Zelfs als ze de beker uiteindelijk niet winnen.

In één jaar, 2019 dus, scoort Ajax vier keer in Madrid bij Real, twee keer in Turijn bij Juventus, drie keer in Valencia, vijf keer in Londen, verdeeld over duels met Spurs en Chelsea. Ajax is dertien Europese uitduels ongeslagen, terwijl de ploeg het liefst de aanval zoekt.

Ze vallen aan met negen man op Stamford Bridge, na rode kaarten voor Daley Blind en Joël Veltman en ruim twintig minuten te voetballen. Met negen man speelt Dusan Tadic in een uithoek van het veld drie spelers op fenomenale wijze uit en biedt hij invaller Edson Alvarez een kans, waarna doelman Kepa gestrekt naar de hoek gaat om 4-5 te voorkomen. Met negen man duikt Lisandro Martinez op onwaarschijnlijke wijze een bal koppend weg uit het strafschopgebied. De creativiteit en speelsheid is gemengd met Latijns gif, met een doelman van elastiek bovendien.

Kunstvorm

Ajax is in zeker opzicht een kunstvorm. Kijk naar de traptechniek en inventiviteit van Hakim Ziyech. Het was bijna onmogelijk om uit zo’n vrije trap te scoren. Hij deed het toch, voor 1-3, met hulp van de doelman. Kijk naar de aanname van Donny van de Beek bij 1-4. Ziyech speelt de bal behoorlijk hard aan. Van de Beek controleert met links en executeert met rechts.

Ajax mist Matthijs de Ligt (Juventus), want Joël Veltman is geen De Ligt. Veltman is minder, met als gevolg meer druk op het centrum, ook voor Daley Blind. Ajax mist Frenkie de Jong (Barcelona), want Martinez is een ander type controleur. Maar in puur aanvallende zin is het spel gemiddeld soms zelfs beter dan vorig seizoen, fijnzinniger en gevarieerder. Omdat Ziyech, Van de Beek en David Neres weer beter zijn dan een jaar geleden. De eerste helft tegen Feyenoord, vlagen tegen Valencia, het eerste uur tegen Chelsea; het is van een niveau dat zelden wordt vertoond.

Ajax is in de competitie fors uitgelopen op PSV, terwijl het een jaar geleden in de achtervolging was. Ajax heeft zeven punten in de groep van de Champions League, eentje minder dan een jaar geleden. Toen was het spel groeiende, nu is het een voortzetting van de tweede seizoenhelft. ‘Er zit muziek in, ontwikkeling’, constateerde Ten Hag droogjes.

Net als de spelers, wier contracten zijn opgehoogd en van wie menigeen volgend seizoen voor een miljoenenbedrag zal vertrekken, wordt Ten Hag steeds vaker genoemd als trainer van een club uit de absolute topklasse. Iedereen ziet hoe bijzonder Ajax is. Ondanks de teleurstellende 4-4 (na 1-4) ligt het bereiken van de achtste finales in eigen hand, met duels tegen Lille (uit) en Valencia (thuis) te gaan. ‘We verdienen de achtste finales’, vindt Ten Hag over de korte termijn. Daarachter schijnt het voetbal van de onvergetelijkheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden