Ajax lijkt zicht op de werkelijkheid kwijt

Gegokt op de jeugd, verloren van wolven. De nederlaag tegen het modale Rapid Wien dwingt Ajax tot nadenken. Over wie de baas is, over de koers en over koopjes.

Een ontevreden Frank de Boer coachend tijdens de krachtmeting met het Oostenrijkse Rapid Wien. Beeld anp

Tien seconden was het doodstil na de vraag aan Frank de Boer waarop het misverstand berust dat Ajax met een veredeld jeugdteam denkt te kunnen presteren in Europa. 'Dat is best lastig', zei de trainer toen. En, even later: 'Ik ben het helemaal met je eens.'

Met andere woorden: ze hebben zich vergist bij Ajax. Gegokt op de jeugd. Verloren van Oostenrijkers. Van Rapid Wien, een modale, hardwerkende club. Geen Champions League. Wie zich heeft vergist? De trainer bijvoorbeeld en de leiding, wie ook precies de baas moge zijn momenteel; De Boer, die gelooft in zijn ideeën. Jonk, de baas van de opleiding. Cruijff, de aanvoerder van de in 2010 ontstane revolutie, die Ajax onder meer richting de Europese top moest voeren. En wat doet Ling, de onlangs als adviseur aangestelde zetbaas van Cruijff?

Meningen, filosofieën, spelwijzen, ze lopen dwars door elkaar, nu het succes de club heeft verlaten. De Boer negeert Cruijff, Cruijff kielhaalt De Boer in het openbaar, Jonk zit op de lijn Cruijff, enzovoorts.

Feit is dat dinsdag een elftal op het veld stond met prachtige talenten als Bazoer en Riedewald, jongens die over een paar jaar weer miljoenen opleveren. Maar als lerende tieners waren ze, met hun eveneens jeugdige ploeggenoten, losgelaten tegen een roedel hongerige wolven uit Wenen, mannen die niets te verliezen hadden.

Jasper Cillessen is boos op Daley Sinkgraven, nadat laatstgenoemde knullig balverlies leed rond eigen zestien. Mede hierdoor viel de eerste Oostenrijkse treffer. Beeld anp

Vergaande gevolgen

De Boer, lees Ajax, had de selectie deze zomer moeten verrijken met rijpheid, met werkelijke kwaliteit, juist voor moeilijke klussen als tegen Rapid. Nationaal zal de club gewoon meedoen om de titel, in het verschraalde veld van de eredivisie. Internationaal is meer nodig.

En De Boer is deels zelf schuldig aan het vroege afhaken, zo gaf hij in feite toe. Heitinga, Schöne, Van Rhijn en Gudelj zaten op de bank. Maar misschien had Ajax zelfs nog betere spelers dienen aan te trekken dan genoemde vier. Die zijn er niet, volgens Ajax. Althans, ze zijn niet te betalen of ze willen niet naar Ajax. De Boer: 'Of ze hebben niet de kwaliteit die een Ajacied hoort te hebben. Anders hadden we het zeker gedaan.'

De uitschakeling intussen heeft mogelijk vergaande gevolgen. Rapid Wien heeft niet eens de helft van de begroting van Ajax, dat miljoenen op de bank koestert. Het einde van de periode met De Boer als trainer tekent zich af aan de horizon. De vraag is wanneer zijn vertrek zich aandient. De voortekenen zijn slecht, zeker nu De Telegraaf, de spreekbuis van Cruijff, de zaag met hoorbaar plezier in de poten van zijn stoel zet.

Ajax-Rapid Wien

Lees hier wat de gevolgen zijn van de uitschakeling in de Champions League.

Lees hier het wedstrijdverslag van Willem Vissers na het matige resultaat van Ajax tegen Rapid Wien.

Uitgewerkte chemie

Chef-voetbal Driessen liet in zijn column op woensdag alleen in de laatste zin een vriendelijk geluid doorklinken: 'Het valt te hopen dat zijn spelers hem een mooi afscheid gunnen in 2016.' In de alinea's daarvoor had Driessen het onder meer over het 'begin van het einde', de 'houdbaarheid' en de 'uitgewerkte chemie'. Allemaal constateringen die een eerder vertrek dan in 2016 suggereren.

Ajax lijkt ook het zicht op de werkelijkheid enigszins kwijt. Spelers van Ajax zeggen vaak hetzelfde na een deceptie. Ze hadden controle over de wedstrijd. Het was pech. Ze hadden kunnen winnen. Ze waren beter. Het is een potsierlijke reflex. Ajax kreeg één kans voor rust. Ajax was helemaal niet beter.

De problemen liggen mogelijk nog meer in het transferbeleid dan bij de opleiding. De scholing is best goed. Oneindig veel spelers zijn doorgestroomd en menigeen bulkt van talent, maar in al die jaren dat de De Boer trainer is (sinds december 2010), is eigenlijk nooit een geweldige speler van elders Ajax komen versterken. Bij Ajax bestaat zelfs al heimwee naar Poulsen, een niet zo indrukwekkende middenvelder.

Nieuwelingen zijn vaak koopjes. Zo kreeg technisch directeur Overmars eens een video van spits Hoesen, zo was Sana een koopje uit Zweden, zo dreef Ajax handel met vrienden uit Barcelona (Cuenca, Krkic). Nu is daar weer Sanogo, een slungel die eigenlijk nooit een doelpunt maakt. Hij is eigendom van Arsenal, waar Overmars heeft gevoetbald onder trainer Wenger. Goedkoop is vaak duurkoop.

Arek Milik, spits van de Amsterdammers. Beeld anp

Scouting

Het geluid is: goede voetballers willen niet naar Nederland of ze zijn te duur. Dat valt te betwijfelen. Zo goed is Ajax nu ook weer niet, dat een speler uit Oost-Europa of Zuid-Amerika geen versterking zou zijn.

Het lijkt er verdacht veel op dat de scouting de mogelijke versterkingen wel degelijk ziet, maar dat de technische leiding de adviezen negeert. De scouting is overal vertegenwoordigd. Internationaal scout Hans van der Zee bijvoorbeeld kent voetballend Zuid-Amerika op zijn duimpje. Toch heeft Ajax in de bijna vijf jaar onder De Boer nog nooit een Zuid-Amerikaan aangetrokken, terwijl lijsten van vergelijkbare clubs in Europa vol staan met Argentijnen, Uruguayanen, Chilenen, Brazilianen en Colombianen.

Een aantal Zuid-Amerikanen heeft op de nominatie gestaan om Ajax te versterken. Ze verdwenen in de molen van keurmeesters op de club. Nog voor de entree van Cruijff droeg de huidige scout van FC Groningen, Patrick Busby, tal van toppers aan, onder wie Di María. Ajax negeerde ook toen veel adviezen. Dat mag, maar op een gegeven moment is de vraag gerechtvaardigd wat het voor zin heeft de internationale scouting op te tuigen, als die scouting toch nauwelijks invloed heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.