Analyse

Ajax en Ten Hag verheffen en temperen elkaar

Goed, de prestatie van Ajax in de Champions League tegen Borussia Dortmund kwam dinsdagavond niet uit de lucht vallen. Maar het was wel een voor dat niveau zelden vertoonde voetbalshow waarin twee werelden, die van coach Ten Hag en van Ajax, perfect samenkwamen.

De knock-out (4-0) voor Borussia Dortmund van spits Sébastien Haller. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
De knock-out (4-0) voor Borussia Dortmund van spits Sébastien Haller.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Terwijl de verliezende trainer, Marco Rose van Borussia Dortmund, geen woord Spaans had in de omschrijving van zijn gevoel (‘Scheisse’), sprak de winnaar relativerend. Want ook dat is een kunst van Ajax-coach Erik ten Hag: niet euforisch zijn voor het werkelijke moment van hemelhoog juichen is aangebroken.

Maar natuurlijk brandde het vreugdevuur in zijn ziel na de 4-0 tegen Borussia Dortmund in de Champions League, bij deze zeldzame symbiose van wat een trainer wil en wat spelers kunnen. Alle Ajacieden, van Remko Pasveer tot Steven Berghuis, van Noussair Mazraoui tot Sébastien Haller, blonken dinsdag uit, op de avond waarop ze zich hadden voorgenomen top te zijn, zo’n gelegenheid die een andere intensiteit vraagt dan Cambuur-thuis. Het was net zo’n avond als zich een maand geleden in Lissabon tegen Sporting Portugal.

Presteren in de Champions League is voor Ajax doel één dit seizoen, in de wetenschap dat meedoen om de nationale titel een vanzelfsprekendheid is. Het is alsof de aanvankelijk als bijzonder beschouwde combinatie tussen arbeidsethos en tactisch hoogwaardig denken van de nuchtere Erik ten Hag uit Twente en de traditionele branie en flair van Ajax elkaar steeds beter aanvoelen. Ze verheffen en temperen elkaar.

Moderne toevoegingen

Ten Hag verdient sowieso de hoogste lof, omdat hij de oude waarden koestert, met het clubrecept 4-3-3 als uitgangspunt en alle moderne toevoegingen van dien. Ruimte bespelen is daarbij de basis. En dat terwijl bondscoach Louis van Gaal al opzichtig flirt met 5-3-2. Beide trainers geven jongeren echte kansen. Ten Hag zet Steven Berghuis gewoon op 10, waar hij nooit structureel speelde, maar waar hij een nieuwe loopbaan is begonnen.

Alleen vraagt die aanvallende stijl opperste concentratie. Ten Hag sprong in de beginfase woedend naar de zijlijn toen Antony de bal simpel verspeelde en daarmee een kans voor Dortmund inleidde. Met een wat nonchalant gebaartje verontschuldigde de Braziliaan zich. Ten Hag houdt van frivool voetbal en hakjes mogen best, als ze maar functioneel zijn.

Antony viert de 3-0 met David Neres. Beeld Pro Shots
Antony viert de 3-0 met David Neres.Beeld Pro Shots

Beste wedstrijd?

Het kan een mooi seizoen worden, zei hij een paar keer, mits Ajax de vorm en scherpte behoudt. Mits sommige zaken nog beter gaan: kansen benutten bijvoorbeeld. De bal niet te makkelijk verspelen. Of dit de beste wedstrijd was in zijn tijd als trainer van Ajax, sinds zijn aanstelling in december 2017? Droogjes stelde Ten Hag zich een ‘wedstrijdje’ in 2019 te herinneren, tegen Real Madrid in Bernabéu, in de achtste finale. Na een thuisnederlaag eindigde de wedstrijd in 1-4. En de knock-outfase is altijd de ware graadmeter voor succes.

Het eerste doel, de tweede ronde halen, is bijna bereikt. In die zin was het dinsdag gewoon een groepsduel, een van de zes. Kijk naar Oranje in 2008, op het EK, met zeges op Italië (3-0) en Frankrijk (4-1), en daarna een vrij roemloze uitschakeling tegen de Russen. Liefhebbers van mooi voetbal zullen die twee duels nooit vergeten, maar adepten van resultaat denken eerder aan de finale van twee jaar later, op het WK in Zuid-Afrika.

Niet bij elkaar gekochte sterren

Duidelijk is dat Ajax weer een elftal heeft dat zich lyrisch laat beschouwen door volgers in heel Europa. Het is niet eens zo verrassend meer, want de geschiedenis herhaalt zich, alleen met andere hoofdrolspelers. Ajax is geen verzameling bij elkaar gekochte sterren als Paris SG, al gaf Ajax aan de basisploeg van dinsdag ook een kleine 100 miljoen euro uit, en zaten op de bank mannen als Davy Klaassen en David Neres, die meer dan 10 miljoen de man hebben gekost.

Ten Hag heeft van alle verzamelde kwaliteit weer een puik elftal geformeerd. Terwijl Frenkie de Jong, Matthijs de Ligt, Donny van de Beek en Hakim Ziyech, vier dragende spelers uit de ploeg van drie seizoenen geleden, het moeilijk tot zeer moeilijk hebben bij hun buitenlandse werkgevers, denderde de trein van Ajax zonder hen door, ondanks een paar noodstops bij stationnetjes op het platteland.

Martínez en Timber in duel met Dortmunds reus Haaland. Beeld REUTERS
Martínez en Timber in duel met Dortmunds reus Haaland.Beeld REUTERS

Toverdrank

De combinatie van opleiding en beter betalen, van Blind, Tadic en Klaassen halen tot Mazraoui, Timber en Gravenberch, gevoegd bij talent van elders, van Berghuis tot Antony, is de toverdrank voor succes. In de laatste twee seizoenen bleek het niet genoeg en volgde een knullige uitschakeling. Nu zijn de achtste finales halverwege de groepsfase bijna bereikt, met negen punten en een doelsaldo van 11-1. Het zegt verder nog niet zoveel, want seizoenen zijn nog nooit beslist in oktober. Het zegt zelfs niets voor de nationale topper van zondag tegen PSV, afgezien van de potentiële kracht van het elftal.

Het duel met Dortmund is vooral een wedstrijd om nooit te vergeten, een niet te onderschatten aspect van sportbeleving. Mooie herinneringen verzamelen is immers fijn, niet alleen in voetbal trouwens.

.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden