WedstrijdverslagFC Utrecht - Ajax (2-0)

Ajax dat vol zelfvertrouwen Europa verwende is compleet ingestort

De onderdompeling van Ajax in de wereld van het verlies neemt groteske vormen aan. Na weer een nederlaag, nu tegen bekerfinalist FC Utrecht (2-0), zal intern ongetwijfeld de positie van trainer Erik ten Hag ter sprake komen. Een maand of drie geleden was dat ondenkbaar geweest.

Sander van de Streek kopt een vrije trap in de verre hoek, het staat 1-0 voor Utrecht. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Maar Ajax is totaal de weg kwijt. Ajax is zijn ziel verloren, zijn klasse, de samenwerking, het geloof. Alles. Het is een elftal dat medelijden opwekt, dat vrijwel geen kansen creëert en nauwelijks scoort. Twee doelpunten in de laatste vijf duels, waaronder een eigen goal van Getafe. De voormalige machine van fantasie is een vastgelopen motor waarvan niemand weet hoe die te repareren. Dan ligt ingrijpen op de loer, door de club die de titel móet winnen. De zege van het slimme FC Utrecht, dat op 19 april in de Kuip de winnaar van Feyenoord – NAC treft, was volkomen verdiend.

Ten Hag, vorig jaar nog bewierookt, krijgt de kampioen en bekerhouder gewoon niet meer aan de praat. Hij verloor zijn achtste wedstrijd sinds december. Symptomatisch is het voetbal van de volstrekt onzichtbare aanvoerder Dusan Tadic en het spel van de voorheen terecht geprezen Hakim Ziyech, die als een veredelde toerist de tijd uitspeelt voordat hij naar Chelsea vertrekt.

In de week van de uitschakeling in de Europa League tegen Getafe en de nederlaag tegen AZ, waardoor Ajax alleen dankzij doelsaldo nog koploper is in de eredivisie, voltrok de sportieve teloorgang zich als drietrapsraket naar niemandsland. Het is bijna ongelooflijk; de ploeg die vol zelfvertrouwen Europa verwende, precies een jaar geleden bijvoorbeeld in Bernabéu tegen Real Madrid, is tegenwoordig als een zenuwachtig, onzeker groepje jongens op het bal van groep 8. Ze staan daar maar te staan, kijken naar elkaar en durven niet te dansen. Terwijl zes mannen van Bernabéu ook woensdag in de basisploeg stonden. Expressieve schilderkunst is verworden tot geklieder.

Zoveel mislukkingen

Het is crisis bij Ajax met een grote C, en de overige letters eveneens in kapitalen. Alles wat vorig seizoen automatisch ging, en ook nog een deel van de eerste seizoenhelft, kost denkwerk. Aannemen. Spelen. Voetbal uit stilstand, zonder verrassing. Zonder werkelijke passie ook. Met zoveel mislukkingen dat het eigenlijk niet kan, niet mag, voor een ploeg met zoveel potentiële kwaliteit.

Ja, optisch was Ajax een uurtje beter, net als tegen AZ, maar het elftal is nauwelijks gevaarlijk. De vraag is of Ten Hag, die voortdurend wisselt met de opstelling om de ommekeer te bewerkstelligen, de zaken weet te keren. Ajax doet alleen nog mee om het kampioenschap, maar als het geen wedstrijden gaat winnen, blijft de prolongatie van de titel buiten bereik.

Deze keer trad Ajax op met Edson Alvarez voor Perr Schuurs. De Mexicaan vormde het hart van de defensie met Lisandro Martinez. Daley Blind was doorgeschoven naar de controlekamer op het middenveld, de linie waar ook Jurgen Ekkelenkamp een plaats kreeg, als meest aanvallende pion. Carel Eiting was verdwenen naar de bank. Duidelijk is dat Ten Hag defensie en middenveld meer evenwicht en kracht wilde geven. Het mislukte.

FC Utrecht is vaak goed tegen Ajax, de aartsrivaal. Als Ajax op bezoek komt, loopt het stadion vol, knalt het vuurwerk, galmen de spreekkoren, gooien onverlaten bekers bier naar hoekschoppen nemende voetballers en ruikt de thuisclub zijn kans. Deze keer met een overwogen, voorzichtige tactiek, gebaseerd op stug verdedigen en snel omschakelen naar de aanval. Dat had trainer John van den Brom goed uitgedokterd. Utrecht speelde gedisciplineerd en naar zijn mogelijkheden, met een vol middenveld, geconcentreerde verdedigers, de slimme aanvoerder Simon Gustafson en de altijd dreigende sneltrein Gyrano Kerk.

Slim gekopt

Opnieuw, voor de vijfde wedstrijd op rij, kwam Ajax op achterstand, deze keer na ruim een half uur, toen Sander van de Streek de indraaiende vrije trap van Gustafson slim over de half uitlopende doelman André Onana kopte. Tot dan was de wedstrijd vrijwel in evenwicht. Beide ploegen speelden in traag tempo, zonder al te veel verrassing.

Ajax hoopte dat het combinatiespel, waarvan aanvankelijk aanzetten waren te zien, zou terugkeren als bij toverslag. Dat bleek een illusie. FC Utrecht, de vorige club van Ten Hag, gokte op snelle uitbraken, vooral via de rechterflank met Kerk. Gustafson was een paar keer dichtbij een doelpunt. Ajax was alleen gevaarlijk met schoten, van Nico Tagliafico (bovenkant lat) en Hakim Ziyech, die vanaf rechts lanterfantte.

De beslissing viel in de 65ste minuut, na een overtreding in het strafschopgebied van Alvarez op Van de Streek. Gustafson benutte de strafschop koelbloedig, zoals vrijwel altijd, en Utrecht had in het laatste deel van de wedstrijd nog kunnen uitlopen. Bij Ajax was de vechtlust verdwenen. Het voetbalde als een elftal dat toe is aan een andere aanpak, om wat is overgebleven van het seizoen te redden. Dat zal niet meevallen, met Heerenveen-uit zaterdag als volgende klus.

Doodstil waren de supporters van Ajax. Die van Utrecht wisten het wel: ‘Helemaal niets in Amsterdam.’ Waarna ze zich lieten meedrijven door het feest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden