Ajacieden die omvallen, het is Ten Hag een absolute gruwel. Maar het is de realiteit

Onderschat de trainer de maakbaarheid van zijn ploeg?

Erik ten Hag (midden) met zijn assistenten Aaron Winter (links) en Alfred Schreuder. Foto Guus Dubbelman / de Volkskrant

Ajax won bij nummer 14 FC Groningen met 1-2, maar de zege was zwaar onverdiend. Vooral het gebrek aan fysieke kracht bij de Ajacieden was schrijnend. Krijgt coach Ten Hag de tijd en ruimte voor een cultuuromslag?

Bart Vlietstra

Ook Ajax, de tiki-takaclub van Nederland, wil doen geloven dat de lichamelijke ontwikkeling van spelers een prioriteit is. De jeugd doet aan gymnastiek, judo en atletiek. Spelers van het eerste volgen uitgekiende kracht- en conditieprogramma’s. Op trainings- en jeugdcomplex De Toekomst wemelt het van de performance coaches, fysiologen en onderzoekers die op de website trots vertellen over de fysieke progressie die wordt gemaakt.

Maar wat is daar bar weinig van te zien op een paasmiddag in Groningen waar de Ajacieden zich als windvanen laten wegzetten. Zie hoe FC Groningen-verdediger Te Wierik bijna achteloos Ajax-aanvaller Kluivert opzij zet, hoe doodeenvoudig de jonge FC Groningen-breker Van de Looi, Ajax-vormgever Ziyech wegduwt en hoe Ajax-controleur Schöne te traag blijkt om de dribbelende (!) Groningen-middenvelder Bacuna bij te houden.

De witte tenues accentueren de stevige lijven van de FC Groningen-spelers wellicht extra, maar onmiskenbaar zijn ze potiger dan bijna alle in donkerblauw gehulde Ajacieden. Zo groot is het verschil in power dat Ajax die niet met techniek, inzicht en gogme kan overbruggen. Versleten oogt vooral middenman Schöne, maar een alternatief opbouwplan is er niet.

Kans op kans

FC Groningen, de nummer 14 op de ranglijst, zet hoog druk en stapelt kans op kans, doch scoort maar eenmaal via spits Van Weert, omdat collega-aanvaller Mahi onder meer een strafschop gekeerd ziet worden en een rake inzet van Bacuna onterecht wordt afgekeurd.

Ajax kaapt de zege alsnog in Groningen (1-2) dankzij uitstekend keeperswerk van Onana en late treffers van Kluivert en Huntelaar. Het gat met PSV blijft zo zeven punten, de titelstrijd is op papier nog niet doodgebloed, maar eigenlijk is het gênant hoe Ajax, Nederlands rijkste club, nog steeds als een dronkenman door de competitie zwalkt.

En dat met een nieuw technisch duo, de in Duitsland gevormde coaches Erik ten Hag en Alfred Schreuder die in de winterstop werden losgeweekt bij hun clubs met als opdracht: schoei Ajax op een meer moderne leest. Maak de ploeg stabieler, veelzijdiger, sterker, weerbaarder.

Het tegenovergestelde is gaande: het spel wordt niet beter, de spelers niet steviger, de achterstand niet kleiner, terwijl er toch twee verse backs (internationals Kristensen en Tagliafico) zijn aangekocht en verdediger De Ligt zich spectaculair ontwikkelt.

Vergeten wordt al dat de coach nog geen vier maanden bezig is en moet werken met een groep die toch vooral is vormgegeven en getraind door anderen. En dat veel Cruijff-volgelingen dan verdwenen mogen zijn, maar dat het dan nog steeds beuken is om iets van verandering te bewerkstellingen binnen het vastgeroeste Ajax-evangelie dat stelt dat voetbal boven alles een spel is dat met het hoofd moet worden gespeeld.

De coach heeft dan ook nog weinig tijd. PSV blijft winnen en een vierde seizoen zonder titel kan betekenen dat Ten Hag zijn rugdekking (lees: directeur voetbalzaken Marc Overmars) alweer verliest.

Fysiek

Heeft Ten Hag de maakbaarheid van Ajax onderschat? Zoals zoveel nieuwlichters voor hem? Bij zijn vorige clubs Go Ahead Eagles en FC Utrecht was de tukker de grote roerganger en kon hij een cultuur installeren waarbij spelers de hele dag op de club waren om beter te worden. Dat lijkt ook nodig bij Ajax, want internationaal begint rond te zingen dat Ajacieden fysieke bagage missen. De carrières van Siem de Jong, Daley Blind, Davy Klaassen, Riechedly Bazoer en Jairo Riedewald zijn in het buitenland vooral om die reden vastgelopen.

Probleem: de zweep er direct over gooien en je overal tegenaan bemoeien levert naast weerstand binnen de club wellicht ook blessures op. Het vlot stukgelopen huwelijk tussen FC Twente en Gertjan Verbeek mag wat dat betreft als waarschuwing dienen.

Extra loop- en krachtwerk en nieuwe trainingsvormen worden daarom slechts mondjesmaat ingepast. Ook mentaal is het immers een zwaar jaar voor de jonge spelersgroep met het drama-Nouri en twee trainerswissels. Veel spelers zijn daarnaast nogal druk met transfers, met als triest dieptepunt het geval-Amin Younes. De Duitse international was al verkocht aan Napoli, keerde om mysterieuze redenen terug, wilde niet invallen en mag nu nergens meer aan meedoen van Ajax. Ondertussen moet er nog wel geld voor hem worden gebeurd.

Probeer in die chaos maar je eigen visie door te drukken. Zeker als je een ander accent hebt, geen Europa Cup hebt gewonnen met Ajax en iets heel anders wil dan iedereen altijd gewend was, terwijl de opkomende talenten ondertussen als vanouds bewierookt worden.

Een persconferentie van de immer schorre Ten Hag beluisteren is een worsteling, en niet alleen omdat de zinnen er uit komen als mitrailleursalvo’s. Hij stelt eerst de vele tekortkomingen van zijn ploeg genadeloos aan de kaak, maar deelt daarna geforceerd complimenten uit. Ook aan, godbetert, zichzelf. Om te eindigen met excuses (de drukke interlandperiode), ook al verfoeit hij die.

Ajacieden die omvallen, het is Ten Hag een absolute gruwel. Maar het is de realiteit en het is de vraag of het ooit verandert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.