Afscheid van junioren zonder wereldtitel

We zullen ons erbij moeten neerleggen dat Daniël Stellwagen zonder wereldtitel afscheid neemt van zijn juniorentijd. Bij het WK voor spelers onder de 20 jaar in Jerevan draaide hij lang bovenin mee, totdat een nederlaag in de achtste ronde hem ver terugwierp....

Gert Ligterink

Op de ranglijst is Stellwagen inmiddels gepasseerd door de andere Nederlandse vertegenwoordiger Daan Brandenburg, die na een matige start is geklommen naar een score van 5½ uit 8. De Egyptenaar Adly voert het veld aan. Hij verloor zijn eerste partij, maar won daarna zevenmaal op rij. Een Afrikaanse wereldkampioen, het zou wat zijn.

Een drama is Stellwagens mislukte missie natuurlijk niet, hoe hoog gespannen de verwachtingen ook waren. Timman, Piket en Van Wely lukte het in het verleden ook niet om de juniorentitel te bemachtigen en toch zijn zij nog aardig terechtgekomen. Er is een beetje geluk nodig om in een open WK-toernooi met veel onbekenden succes te hebben. Soms heeft je tegenstander slecht geslapen, een andere keer prik je net de openingsvariant die hij onvoldoende kent.

Over dat laatste kan Stellwagen meepraten. Zijn ongelukspartij in de achtste ronde tegen de Rus Ivan Popov begon zo:

Popov - Stellwagen

Jerevan 2007

1. e4 e6 2. d4 d5 3. Pc3 Lb4 4. exd5 exd5 5. Ld3 Pe7 6. Dh5 c5 7. dxc5 d4 8. a3 Da5 9. axb4 Dxa1 10. Pce2 Pbc6 11. Pf3

Zie diagram 1

Allemaal al eens eerder gespeeld. Voor Popov was het gesneden koek, voor Stellwagen kennelijk niet. Zwart moet nu 11 * Pxb4 spelen, waarna wits compensatie voor de geofferde kwaliteit nevelig is. In plaats daarvan koos Stellwagen een grafzet.

11 * Lf5? 12. Lxf5 g6 13. Lxg6 fxg6 14. Dh3 Da4

Misschien is 14 * Da6 een betere kans.

15. 0–0 0–0 16. Pg5

Vernietigend.

16 * h5 17. De6+ Kg7 18. Pxd4 Tae8 19. b3 Dxb4 20. Pxc6 Pxc6 21. Lb2+ Kh6 22. Pf7+ Kh7 23. Df6 Pe5 24. Lxe5 Txe5 25. Dxe5 Txf7

En met twee pionnen meer won wit gemakkelijk.

Het is even slikken als je in zo’n boerenkoolvariantje wordt opgeknapt. Een paar ronden tevoren had Stellwagen nog laten zien dat hij een veel modernere openingsvariant uitstekend beheerst.

Stellwagen – Pashikian

Jerevan 2007

1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 a6 4. La4 Pf6 5. 0–0 Le7 6. Te1 b5 7. Lb3 0–0 8. c3 d5 9. exd5 Pxd5 10. Pxe5 Pxe5 11. Txe5 c6 12. d3 Ld6 13. Te1 Lf5 14. Df3 Dh4 15. g3 Dh3 16. Lxd5 cxd5 17. Dxd5

Correspondentiespelers zullen ongetwijfeld ervaring hebben opgedaan met deze op het eerste gezicht riskante tweede pionwinst. In de toernooizaal waagde niemand zich eraan, totdat Jan Smeets in het recente Jeugd tegen Ervaring-toernooi in Amsterdam zo brutaal was in zijn ontmoeting met Khalifman.

17 * Tad8 18. Dg2 Dh5 19. Le3 Lxd3 20. Pd2 Lf5 21. Dc6 Lh3

Braaf volgt zwart de voetsporen van Khalifman, die na 22. Ld4 Lb8 23. Te3 Td6 24. Db7 Ld7 25. Df3 Lg4 26. Dg2 Lh3 ontsnapte met remise door herhaling van zetten.

22. a4!

Veel sterker.

22 * Lb8 23. axb5 axb5 24. Ta5 Ld7 25. Dc5 Dg6 26. Dg5 Dd3

Het eindspel na 26 * Dxg5 27. Lxg5 Tde8 zou nog een hele klus voor wit zijn, maar het is begrijpelijk dat zwart geen zin had zich nu al neer te leggen bij een moeizame verdediging. Sterker dan de tekstzet is overigens 26 * Dc6.

Zie diagram 2

27. Ld4 f6 28. Dd5+ Kh8 29. Pb3 Tde8 30. Taa1 Lg4 31. Pc5 Txe1+

Lastiger is 31 * Dc2. Het opgeven van de e-lijn vereenvoudigt wits taak.

32. Txe1 Dd2 33. De4 h5 34. Kg2 Ld6

Na 34 * Dxb2 komt 35. De7 Kg8 36. Pe6 Lxe6 37. Dxe6+ Kh8 38. De7 Tg8 39. Df7 met beslissend voordeel voor wit.

35. h3 Lc8 36. Te2 Dg5 37. Pe6 Lxe6 38. Dxe6 Lb8 39. h4 Dg6 40. Dd5

Hier eindigt de notatie. Misschien gaf zwart op, misschien overschreed hij in finaal verloren stand de bedenktijd.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden