Adriaanse nu al op dood spoor bij AZ

Co Adriaanse, gewoonlijk een en al strijdvaardigheid, lijkt de moed te hebben opgegeven. 'Ik zou liever op die berg in Frankrijk zitten'...

Van onze verslaggever Paul Onkenhout

'Ik zou liever weer op die berg in Frankrijk zitten. Lekker skiën, mooi weertje, rustig.'

De verslaggever, wellicht iets te begripvol:

- Ach, daar denkt u morgen vast heel anders over.'

Co Adriaanse: 'Nee, echt niet. Daar denk ik morgen nog precies hetzelfde over als op dit moment. En misschien ga ik het wel doen ook.'

Het thema is aangesneden na de 4-1 nederlaag tegen Feyenoord, met de vraag of hij het in Alkmaar wel naar zijn zin heeft en twee veelzeggende opmerkingen van Adriaanse. De eerste is: 'Het vak voetbaltrainer is niet leuk met dit soort wedstrijden.' De tweede: 'Ik had liever thuisgezeten.'

Later maakt Adriaanse daar de berg in Frankrijk van en zegt hij dat het gevoel de komende tijd 'echt niet' zal verdwijnen.

Nadat hij door Ajax was weggestuurd, trok hij zich terug in de Franse Alpen waar hij maandenlang, en zeer tot zijn genoegen, niet veel meer deed dan skiën en peinzen. De drang om zijn vak uit te oefenen dreef hem uiteindelijk naar Alkmaar.

Maar ruim drie maanden later verlangt hij alweer terug naar de zonder twijfel idyllische plek waar hij de donkerste periode uit zijn trainersloopbaan verwerkte. Hij doet dat met een hevigheid die begrijpelijk, maar gezien de omstandigheden bijna ongepast is.

Drie maanden, dat is snel, maar de problemen van AZ zijn dan ook levensgroot. En véél groter dan Adriaanse vermoedde toen hij begin november, na een korte inspectie van de spelersgroep, verklaarde dat AZ een gegadigde was om zich dit seizoen te plaatsen voor het zo begeerde toernooi om de UEFA Cup.

Dat was een inschattingsfout, geeft hij toe. Wel zijn er verzachtende omstandigheden, volgens hem: 'Ik kon alleen naar de kwaliteiten van de spelers kijken. Hun karakters, de onderlinge problemen, de mentale weerbaarheid, daar kom je pas later achter.' In zijn stem klinkt de berusting door; géén strijdlust in ieder geval.

Adriaanse drukt zich netjes uit. Het elftal van AZ is een smeltkroes van karakterloosheid, zelfoverschatting en mentale slapte. Feyenoord scoort zaterdag in het eerste halfuur vier maal. Aan de zijlijn reageert Adriaanse, pal voor een vuilcontainer gezeten, gelaten.

De nieuwe doelstelling van de trainer: 'De nacompetitie ontlopen.'

AZ stuurde Henk van Stee weg, maar het gewenste schokeffect verdween snel uit de Alkmaarderhout. De score van Van Stee: negen wedstrijden, tien punten. De score van Adriaanse: negen wedstrijden, elf punten. In het korte interbellum werd met 5-1 verloren van FC Zwolle.

Niet één ploeg in de eredivisie kreeg meer gele kaarten dan AZ, niet één ploeg incasseerde meer doelpunten. Of de trainer nu Van Hanegem, Van der Lem, Van Stee of Adriaanse heet, allemaal komen ze vroeg of laat - maar meestal vroeg - met dezelfde muur in aanraking.

Adriaanse omschrijft dit als 'een gebrek aan mentale weerbaarheid'. Een ander zou wellicht zeggen: gemakzucht. Waar nog aan kan worden toegevoegd dat bijna nergens in Nederland spelers zo vorstelijk worden gehonoreerd als juist in Alkmaar.

In de laatste vijf wedstrijden scoorde AZ drie maal en werd verloren van Feyenoord (6-1 en4-1) en Heerenveen (5-0). Zaterdag reageert het publiek in Alkmaar met sarrend cynisme op onmacht van AZ dat met tien verdedigend ingestelde spelers aantreedt. Het biedt de club in crisis in ieder geval geen soelaas.

Het is de noodgreep van een trainer die zijn eigen aard daarmee verloochent en dat ook onomwonden toegeeft. De zware nederlagen tegen Feyenoord en Heerenveen hebben hem ertoe gedwongen, zegt Adriaanse. Het plan valt binnen twintig minuten in diggelen (Van Persie 0-1, Van Hooijdonk 0-2, Kalou 0-3), waarna het Alkmaarse publiek er gezamenlijk maar het beste van probeert te maken.

Jolig wordt 'tien, tien' gescandeerd en nadat doelman Moens, het symbool van de club die op zo'n grote voet leeft, voor de verandering eens keurig een schot stopt, springen de supporters achter het doel juichend op. Nietalleen wensen ze een nieuw stadion, de aanhangers van AZ, maar zo langzamerhand waarschijnlijk ook een volledig nieuwe ploeg.

Adriaanse instrueerde zijn spelers naar eigen zeggen nauwkeurig en tot in het allerkleinste detail. 'Iedereen wist precies wat hij moest doen. Tja, en dan gaat het toch meteen helemaal mis. Hoeveel verdedigers had ik dan moeten opstellen?'

De kern van het probleem: 'Ze zijn te slap, te lief, te aardig. En ze hebben geen zelfvertrouwen.'

Doffe berusting, iets anders is het niet. Co Adriaanse: 'Op een avond als deze denk ik maar één ding: waar ben ik aan begonnen?'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden