ADO Den Haag versus Wang: wat zijn de lessen?

Voor de tweede keer in een maand haalde ADO Den Haag donderdag zijn gelijk in de rechtszaal. Nadat clubeigenaar Wang Hui al was geschorst als voorzitter van de raad van commissarissen en zijn aandelen kwijtraakte, moet hij 2,5 miljoen euro aan achterstallige betalingen overmaken. Maar het bedrag bij hem innen in China wordt lastig, terwijl voetbalbond KNVB voor 1 februari een sluitende begroting van de eredivisionist eist. Wat valt er te leren van het debacle-Wang?

Wan Hui in het Kyocera Stadion, de thuishaven van Ado Den Haag, in het seizoen 2014/2015Beeld anp

1. Verdiep je in de cultuur van de eigenaar

De nu al 2,5 jaar durende klucht tussen ADO en eigenaar Wang Hui is vooral ontstaan door onbegrip over elkaars culturen. Zo leek de voetbalclub geen idee te hebben hoe zakendoen werkt in China, waar contracten onder alle omstandigheden kunnen worden herschreven en er net zo makkelijk een streep door een afspraak gaat als er iets dringends tussenkomt. Ook een aandeelhoudersvergadering in Den Haag, als de toekomst van de club op het spel staat.

'Chinezen nemen de tijd als ze zaken doen', zegt Yoka Bruynzeel. Voor het kennisnetwerk Guanxi begeleidt ze zakelijke trajecten tussen westerse en Chinese partijen. 'Een contract is voor een Chinees vooral een belofte dat twee partijen hun best gaan doen om de afspraken na te komen. Maar vertrouwen in elkaar hebben is veel belangrijker, daarom wegen mondelinge overeenkomsten ook zo zwaar.'

Andersom heeft ook Wang zich vergist in de achtergronden van Nederland en de club die hij kocht, erkende hij begin vorig jaar in een gesprek met de Volkskrant. Zo dacht hij dat Nederlanders, net als Spanjaarden en Italianen, eerst uren met elkaar kletsen, eten en drinken en dan pas tot zaken overgaan. Niet dus. 'Nederlanders zijn ernstiger. Een mondelinge toezegging geldt als serieuze, bindende overeenkomst. Daar heb ik me op verkeken.'

Chinezen gedijen bij harmonie, maar houden vast aan een ijzeren hiërarchie: wie betaalt, bepaalt. Hoewel ook Wang zich moet verantwoorden naar zijn meerderen, zoals hij toegaf in deze krant, ziet hij zichzelf als de baas van ADO. Hij was dan ook woedend toen de club een speler verkocht zonder hem te consulteren. Zoiets bestaat niet in China, waar je zelfs voor het kleinste besluit toestemming vraagt aan je meerdere. Baas en werknemers zijn 'als vis en water', aldus Wang: ze zijn afhankelijk van elkaar.

Verder lezen?

Eigenaar Wang Hui moet 2,48 miljoen euro betalen aan voetbalclub ADO Den Haag. Dat heeft de rechtbank in Den Haag zojuist bepaald. Die veroordeelde Wang en het bedrijf United Vansen bij verstek: de Chinees noch zijn advocaten waren vorige week komen opdagen bij het kort geding.

2. Wees geduldig, ook al dringt de tijd

Een club die diep in de schulden zit, sluit het liefst elke investeerder met grootse plannen in de armen. 'De aandeelhouder nog het meest, die wil vooral zijn aandelen verkopen. Hij heeft een ander belang dan de club', zegt Paul van der Kraan. Hij kan putten uit zijn ervaringen bij Vitesse, waar hij in 2010 directeur was toen voorzitter Maasbert Schouten zijn aandelen aan de Georgiër Merab Zjordania verkocht. Tegenwoordig adviseert hij Fortuna Sittard, dat dankzij de Turk Isitan Gün als derde Nederlandse voetbalclub in buitenlandse handen is gekomen.

ADO-eigenaar Mark van der Kallen kon niet wachten tot hij zijn aandelen in 2014 eindelijk kon overdoen aan Wang Hui. Van der Kraan: 'Maar voor de club is het juist van belang dat er zekerheden voor de toekomst worden ingebouwd. Alleen is dat niet altijd het eerste waaraan de aandeelhouder denkt.'

Wie de tijd als een molensteen om zijn nek heeft hangen, staat bovendien op achterstand als hij de contractbesprekingen ingaat. Daarbij staan Chinezen bekend als gewiekste onderhandelaars, voor wie winnen heilig is, zegt Bruynzeel. 'In het westen denken we toch eerder bij het onderhandelen: we delen de winst. Maar Chinezen gaan door tot alle winst bij hen ligt. Dat is natuurlijk helemaal makkelijk als ze zakendoen met een club die toch al op zijn rug ligt. '

3. Maak keiharde afspraken/vraag een bankgarantie

Bij een voetbalclub die eindelijk weer durft te hopen op een glorieuze toekomst, overheerst de euforie. Zo noemde Schouten de ondertekening van het contract met Zjordania 'een nationale feestdag voor alle Vitessenaren.'

In dat feestgedruis ligt het niet voor de hand om ook met het donkerste scenario rekening te houden: wat als de investeerder zich terugtrekt en de club opnieuw in de ellende stort? Tegelijk is dat juist waaraan je als club moet denken, zegt Van der Kraan. 'De club moet door, de eigenaar is maar een passant.'

Ook voor de Haagse rechtbank staat het vast dat Wang alle drie met ADO overeengekomen betalingstermijnen heeft geschonden. Toch kan de club alleen maar hopen dat hij uit zichzelf gehoor geeft aan de uitspraak van de rechter, die hem donderdag bij verstek veroordeelde. Tussen Nederland en China bestaat geen executieverdrag, waardoor het praktisch onmogelijk is een openstaande vordering als die van ADO te innen.

Voormalig ADO-eigenaar Van der Kallen rekent het zichzelf aan dat hij Wang nooit om een bankgarantie vroeg toen die toestemming van de Chinese overheid nodig bleek te hebben voor zijn eerste investeringen in de eredivisieclub. Het was niet de eerste keer dat de eigenaar zijn nieuwste eigendom aan het lijntje hield, hoewel het stempel van de regering onmisbaar is voor een Chinees die zaken wil doen met het buitenland.

ADO had zich beter moeten indekken, vindt Van der Kraan. Bijvoorbeeld door met Wang af te spreken dat hij de 3,7 miljoen euro zou storten op een derdenrekening, beheerd door een notaris. Van der Kraan bedong bij Zjordania dat die anderhalf keer de jaaromzet van Vitesse in kas zou laten als hij zich zou terugtrekken. Zijn conclusie: 'Ze zijn bij ADO te vrijblijvend geweest, al had ook Wang volgens mij geen idee wat hij van deze samenwerking moest verwachten.'

Rechter G.P. van Ham tijdens de uitspraak in het kort geding dat ADO Den Haag heeft aangespannen tegen grootaandeelhouder Wang Hui.Beeld anp

4. Speel het spel achter de schermen

Spleetoog, 'Wangbetaler', 'ping ping plies': het was ook Wang vanuit Peking niet ontgaan hoe het eens zo positieve beeld van de ADO-aanhang zich tegen hem keerde. Daarbij uitte de directie van de club en de oud-ADO-colonne eromheen openlijke kritiek op de eigenaar op afstand.

Hoe begrijpelijk misschien voor een club die steeds wanhopiger werd onder de financiële situatie, geholpen heeft het volgens Bruynzeel niet. 'Een Chinees kent geen schuldgevoel, dus die kritiek van ADO zal Wang weinig deren. Voor schaamte is hij veel gevoeliger. De vraag is nu of zijn bazen met deze situatie in hun maag zitten en dit zo snel mogelijk opgelost willen hebben.'

Miljoenencontracten

Sinds president Xi Jinping heeft bepaald dat China de top van het voetbal moet bestormen, trekt het land alle registers open om dat doel te verwezenlijken. Of het ooit wereldkampioen wordt valt te betwijfelen, maar China probeert in hoog tempo zijn greep op het voetbal te verstevigen. Dat doet het onder meer door buitenlandse trainers binnen te halen om de opleiding van de jeugd te verbeteren. Ook verleidt China met miljoenencontracten de ene na de andere speler uit het Europese voetbal om de nationale competitie te komen versterken en proberen Chinese zakenlieden een voet tussen de deur te krijgen bij clubs in Europa. De voorbeelden ervan zijn inmiddels talrijk: beide Milanese topclubs Internazionale en AC Milan (deal in wording), het Engelse Aston Villa en Manchester City en het Spaanse Atlético Madrid en Espanyol zijn, net als ADO, maar een paar voorbeelden van clubs die deels of (bijna) volledig in Chinese handen zijn gevallen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden