NieuwsAddy Ruiter

Addy Ruiter, atletiekcoach op een berg in Oeganda

Sinds februari zit Addy Ruiter al bij zijn atleten in Oeganda. Vrijwillig. Hij wil bij zijn sporters zijn, vooral bij Joshua Cheptegei, wereldkampioen op de 10 kilometer. Wat hem sterkt is dat zijn lopers blij zijn dat hij is gebleven. 

Addy Ruiter in gesprek met Joshua Cheptegei, wereldkampioen op de ­10 kilometer. Beeld NN Running Team

Addy Ruiter heeft bereik op zijn bergtop in Oeganda, maar de Nederlandse atletiekcoach moet zijn best doen het gesprek te verstaan. ‘Kun je wat harder praten?’, roept Ruiter door de telefoon, ‘er loeit hier een koe.’

De 57-jarige Ruiter brengt de tijd door op 1.800 meter hoogte in het dorpje Kapchorwa, een plek met vee, koffieplanten en bananenbomen, maar ook met atleten. Het afgelegen Kapchorwa is de thuisbasis van Oegandese hardlooptalenten zoals Joshua Cheptegei (23), de wereldkampioen 10 kilometer die zijn zinnen had gezet op de Olympische Spelen in Tokio. Ruiter was in februari weer eens naar Oeganda komen vliegen om zijn pupil Cheptegei te trainen. Daar hoorde hij dat de Spelen worden uitgesteld. De geboren Papendrechter maakte na de lockdown in Oeganda bewust geen gebruik van een speciale repatriëringsvlucht naar Nederland.

‘In maart heb ik nog wel over een vertrek gepraat met alle atleten’, vertelt Ruiter, die in Kapchorwa in acht lopers traint namens het Nijmeegse sportmanagementbureau Global Sports Communication. ‘We wisten: de toestand kan maanden gaan duren. Ik zei: als jullie echt gemotiveerd zijn, blijf ik. De atleten hebben zonder mij overlegd en daarop volgend zei Cheptegei namens de hele groep: ‘We willen per se dat je blijft.’ Dat motiveert mij dan weer. Ik hou van uitdagingen.’

Aangepast trainen

Trainingen in Kapchorwa gaan door in aangepaste vorm. Ruiter wil in Oeganda net zulke kampioenen kweken als in het beroemde buurland Kenia. Wel verrichten zijn atleten voorlopig minder arbeid: acht sessies per week in plaats van twaalf. Heel intensief trainen heeft volgens Ruiter ‘geen nut’ want er komen voorlopig toch geen internationale wedstrijden. ‘En loodzware inspanningen maken mensen vatbaarder voor virussen’, vult hij aan. Zijn atleten rennen ook niet langer in groepsverband. Ruiter: ‘We zitten met de regels van social distancing.’

Ook kampen Ruiter en zijn atleten met de weersomstandigheden. Oost-Afrika zit midden in het regenseizoen. Ruiter: ‘Sinds tweeënhalve week hoost het elke dag.’ Trainen gebeurt niet langer op de paden rond Kapchorwa – ‘die zijn te modderig’ – maar op het beetje asfalt dat er ligt. Er werd bij Kapchorwa gewerkt aan een moderne tartanbaan, maar sinds de corona-uitbraak zijn de bouwingenieurs verdwenen. Ruiter: ‘De Chinezen hebben door corona een wat minder goede naam. Ik weet niet of ze hier nog ergens in de buurt zijn, maar ik zie ze niet meer.’

Europeanen krijgen in Oeganda het verwijt dat ze het coronavirus hebben binnengebracht. ‘Corona!’, roepen sommige Oegandezen ook naar hem. Ruiter kreeg het een paar weken geleden te horen, hij was verbaasd. ‘Ik ben bij de meeste mensen in Kapchorwa toch bekend, ik kom hier al vier jaar af en aan.’ Dat hij geen verwijten meer krijgt, komt misschien doordat hij het tenue is gaan dragen van Oeganda’s atletiekploeg: een roodzwarte joggingbroek en een rood jack met in het geel heel groot de naam ‘Uganda’. ‘Om te benadrukken dat ik hier ben als coach van Cheptegei’, zegt Ruiter.

Olympische Spelen

Van eenzaamheid heeft Ruiter niet zo’n last. ‘Ik ben goed in alleen zijn, dat heb ik altijd al gehad. Ik heb geen vaste relatie. Al zijn er momenten dat ik denk: het zou fijn zijn om een paar dagen in Nederland te zitten. Kennissen gaan me een pakketje sturen, hopelijk zit daar een zak drop in.’

In Kapchorwa, te midden van een paar duizend zielen op meer dan 300 kilometer van de hoofdstad Kampala, kan Ruiter zowaar wel wat Nederlands spreken. Hij verblijft in een hostel van een landgenoot. Verder doodt Ruiter dankzij internet zijn tijd met Netflix. Hij bekijkt op zijn laptop Scandinavische series zoals The Bridge. Muziek downloadt Ruiter via Spotify. ‘Ik ben een waanzinnige fan van Pink Floyd.’

Zuur vindt Ruiter de situatie vooral voor zijn protegé Cheptegei. De atleet, zachtmoedig maar vastberaden, lag op koers voor goud in Tokio. Hij werd vorig jaar niet alleen 10-kilometerkampioen in Doha, hij won ook het WK veldlopen in Aarhus. In november 2018 liep hij tijdens de Zevenheuvelenloop bij Nijmegen een wereldrecord op de weg over 15 kilometer. Ruiter: ‘Cheptegei wil in het rijtje komen met grootheden als Haile Gebrselassie en Eliud Kipchoge. Die komen uit de gevestigde atletieklanden Ethiopië en Kenia. Cheptegei wil Oeganda op de kaart zetten. Dat hij nu moet wachten, doet me pijn.’

Cheptegei wil zelf ook nog wat zeggen. Hij krijgt in Kapchorwa de telefoon van Ruiter. ‘Deze periode is best moeilijk, ik weet niet wanneer ik weer een wedstrijd loop’, zegt Cheptegei. ‘Maar dat Addy bij me is gebleven, is echt een motivatie om vol te houden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden