Koen Verweij in actie op de 1500m in Calgary
Koen Verweij in actie op de 1500m in Calgary © EPA

Koen Verweij en Marrit Leenstra halen uit op de 1.500 meter: gouden plak blijft echter uit

Op de afstand waar de werkelijke kwaliteit van een schaatser blijkt, de 1.500 meter, werden zondag twee Nederlandse records scherper gesteld. Koen Verweij brak als eerste Nederlander in de geschiedenis door de grens van 102 seconden (1 minuut 42) en Marrit Leenstra had een uithaal die weinigen achter de frêle Friezin vermoed hadden.

Verweij, rijder van bravoure en vermetelheid, kwam in een duel met de technisch beste schaatser van de wereld (van dit moment), de Rus Denis Joeskov, tot 1.41,95. Joeskov, zijn trainingsmaat, ging de Nederlander vooraf (1.41,33). Het wereldrecord van Shani Davis bleef voor het achtste jaar op rij overeind.

Leenstra traint ook bij een ploeg buiten Nederland. Haar relatie met de Italiaanse schaatser Matteo Anesi heeft haar een plaats in de kernploeg van Italië opgeleverd. Ze wordt getraind door de ervaren Maurizio Marchetto, ooit de man achter sterke 'milers' als Enrico Fabris en Ivan Skobrev. De Friezin verbeterde het record van Ireen Wüst; 1.52,08 werd 1.52,06.

Ik dacht: in elke ronde een halve seconde eraf en dan kom ik aan 1.52,3. Dat moet misschien wel kunnen

Marrit Leenstra

'Ik dacht zelf dat Ireens record 1.52,3 bedroeg. Zo had ik het ook berekend. Een week eerder reed ik hier in Calgary een trainingsrace in 1.54,3. Dat ging rustig aan. Ik dacht: in elke ronde een halve seconde eraf en dan kom ik aan 1.52,3. Dat moet misschien wel kunnen', aldus Leenstra die beter was dan ze had kunnen vermoeden. Alleen de laatste bocht was haar matig bevallen. 'Het lukte me niet goed erin te hangen.'

Het kostte de Nederlandse die al jaren grossiert in vierde plaatsen, de wereldbekerzege. De Japanse Miho Takagi, de uitblinker van dit voorseizoen, greep de zege, met 0,27 seconde verschil. 'Ik kan beter', was het voornemen van Leenstra die nooit overloopt van zelfvertrouwen.

Op een groot toernooi heeft ze last van 'zenuwen'. Zo werd ze bij de afgelopen WK afstanden in Korea, de generale voor de Olympische Spelen, tweemaal vierde, op haar favoriete afstanden, de 1.000 en de 1.500 meter.

De Viking

Koen Verweij is de tegenpool van Leenstra. De Viking, die de wereld ooit wijsmaakte in Zweden te zijn geboren, is een man die van nature overloopt van zelfvertrouwen. Zaterdag, in de ploegachtervolging, was hij met Sven Kramer de gangmaker in het oppermachtige Nederlandse drietal. 'Ik was de beste', zei Verweij. Hij had Kramer 'hoho' horen roepen.

Daarna dichtte hij zichzelf forse kansen toe op de olympisch erkende massastart. 'Dat is echt mijn ding. Ik heb de snelheid van de 1.500 maar kan ook een 5 kilometer in 6.09 rijden.'

De Alkmaarder was alleen niet precies op de hoogte van de regels en ging in de 'loze' eerste ronde de Amerikaanse klassementsleider Joey Mantia onreglementair voorbij. Alle lager geklasseerden moeten achter de man met de gele leidershelm blijven. 'Die Mantia reed wel heel langzaam', zei Verweij, toen hij hoorde dat hij was gediskwalificeerd. Hij noemde het zelf 'dom'. 'Ik kende de regel niet.'

Ik ging de laatste 200 meter langlaufen. Dan laat ik te veel mijn vechtersmentaliteit de boventoon voeren en verlies ik mijn techniek

Koen Verweij

Zijn revanche kwam zondag op de 1.500 meter, het nummer dat te lang is voor een sprinter en te kort voor een stayer. Verweij's tijd van de mooie zondagmiddag in Calgary was goed voor de derde plaats op de eeuwige ranglijst, achter Davis en Joeskov. Hij leidde de dans in het rechtstreekse duel met de Rus tot 1.100 meter.

In de laatste bocht viel de pezige atleet terug. 'Ik ging de laatste 200 meter langlaufen', zoals Verweij dat grappend benoemde. 'Dan laat ik te veel mijn vechtersmentaliteit de boventoon voeren en verlies ik mijn techniek.'

Hij richt zich in zijn ambitieuze plannen geheel op het olympische toernooi van februari in Korea, waar hij revanche wil nemen voor de nederlaag met drieduizendste seconde op de Pool Brodka. Die ging er in Sotsji met dat minieme, voorheen onmeetbare verschil, met het goud vandoor. Brodka is nu de treurige nummer zestien van de wereld, op een seconde of drie afstand van de Nederlander die moeilijke jaren achter de rug heeft.

Inhaalrace

Verweij miste door eigen schuld liefst twee jaar competitie en is bezig een serieuze inhaalrace af te sluiten. Hij doet dat sinds juli in een zwaar bekritiseerd gezelschap, de Russische ploeg van coach Kota Poltavets. De Russen liggen al twee jaar onder vuur wegens dopingfraude. Een dikke week geleden werd het tweetal Fatkoelina en Roemjantsev door het IOC voor het leven uitgesloten.

Verweij zegt dat hij slechts met de Russen is gaan trainen, omdat zijn trainer Poltavets daar is gestationeerd. 'Als Kosta in China had gewerkt, was ik daarheen gegaan.'

Voorlopig is hij gebaat bij de aanpak van Poltavets. 'Ik ben beter dan ik was. Maar ik ben nog niet de beste', zo bewees hij eer aan kompaan Joeskov. Als de Russische ploeg dinsdag wordt uitgesloten van olympische deelname, dan is er een Plan B voor Verweij. Hij zal het nog niet openbaren.

Sterker in Calgary herhaalde hij te hopen op deelname van de Russen en dus Joeskov. 'Dat is toch het mooiste dat er is: winnen als het sterkste deelnemersveld er staat.'