Reportage

222 kilo gestoten, Spelen in gevaar: met een rood lampje vervaagt voor Enzo Kuworge olympisch perspectief

Hij hoopte op een wondertje en dat wondertje leek zich te voltrekken. Gewichtheffer Enzo Kuworge dacht bij de EK in Moskou op weg te zijn naar olympische kwalificatie. Totdat het lampje op rood ging.

Enzo Kuworge bij de EK in Moskou. Beeld Hollandse Hoogte
Enzo Kuworge bij de EK in Moskou.Beeld Hollandse Hoogte

Enzo Kuworge stond zondag op een plankier ergens in Moskou geconcentreerd voor zich uit te kijken. Er leek niets aan de hand, voor zover je daarvan kunt spreken als je een halter van 222 kilogram stil boven je hoofd houdt.

Het groene lampje brandde, de juiste zoemtoon klonk en geen van de drie juryleden drukte op de rode knop waarmee ze de stoot als onreglementair zouden hebben beoordeeld. De 19-jarige Nederlander liet het gevaarte met een rammelende dreun op het podium vallen en kon zich gaan opmaken voor zijn tweede beurt bij het stoten, met meer kilo’s op de halter.

Althans, zo leek het.

Kuworge mocht zondag met de beste tien van Europa meedoen aan de Europese kampioenschappen gewichtheffen. Dat is bijzonder, want de zoon van een Ghanese vader en een Nederlandse moeder is officieel een junior. En dan komt de 158,5 kilo wegende Kuworge ook nog eens uit in de hoogste gewichtsklasse voor mannen, boven de 109 kilogram, altijd het laatste nummer van elk toernooi. Geheel volgens verwachting won de beste gewichtheffer ter wereld, de Georgiër Lasha Talakhadze, met het duizelingwekkende totaal van 485 kilo.

Eerste na Piet van der Kruk

Kuworge kan de eerste Nederlandse gewichtheffer op de Olympische Spelen worden na Piet van der Kruk in 1968 in Mexico. Mede door corona is de olympische kwalificatie voor Tokio 2021 een zwarte doos bij het gewichtheffen, een van de oudste olympische disciplines. Maar Kuworge’s coach en ontdekker, Pierre Verkroost, maakt het overzichtelijk: zijn pupil moet beter presteren dan David Litvinov, een 27-jarige Israëliër. De twee azen op één Europese startplek.

In Moskou was de Israëlische gewichtheffer al klaar, toen Kuworge nog moest beginnen met zijn drie beurten trekken, gevolgd door drie keer stoten. Bij het trekken grijpt de gewichtheffer de halter zo ver mogelijk naar buiten vast en probeert dan in een vloeiende beweging - ‘millimeterwerk’ volgens Kuworge - de stang met gekleurde schijven boven het hoofd te krijgen, vanuit hurkstand omhoog te komen en zo enkele tellen te blijven staan. Bij het stoten gaat het om meer gewicht en wordt de halter eerst op borst en schouders gelegd, waarna de gehurkte gewichtheffer rechtop gaat staan en de halter boven het hoofd stoot.

Litvinov trok 188 kilogram en stootte 213 kilo, samen 401 kilo. Kuworge moest dus meer tillen om Litvinov te verslaan, elf kilo meer dan zijn persoonlijke records om precies te zijn. Die staan bij het trekken op 171 kilo en bij het stoten op 220 kilo.

Tegeltjeswijsheid

Kuworge begon het trekken behoudend: 172 kilogram. Genoeg voor een nieuw persoonlijk én Nederlands record, dat wel. De voorzichtigheid was verklaarbaar. ‘Zijn laatste wedstrijd was 15 maanden geleden’, zei Verkroost. ‘Hij staat voor het eerst tussen de grote jongens en Eurosport zendt alles live uit.’ De commentator van die sportzender kwam met een verhelderende tegeltjeswijsheid voor gewichtheffers: ‘De eerste beurt is voor je land, de tweede voor je coach en de derde voor jezelf.’

Met een grom viel Kuworge de halter aan en plaatste hem bijna sierlijk boven zijn hoofd: de 172 waren binnen. Minder dan vijf minuten later was het tijd voor de volgende topprestatie: 176 kilo. Zelfde grom, zelfde beweging, weer een nieuw dubbelrecord en een iconische grens gepasseerd. Want voor 175 kilo zijn drie rode schijven aan weerszijden nodig en die boven je hoofd trekken is waar velen hun hele leven van dromen.

Voor de 180 kilo van zijn laatste beurt bleek het te vroeg: hij kreeg de halter boven zich, maar kwam niet omhoog. Elke derde beurt heeft iets paradoxaals. Als die mislukt, is de gewichtheffer op waarde geklopt. Maar slaagt die, dan is het de vraag of er toch niet meer extra kilo’s aan de halter hadden gekund.

In de wetenschap dat hij 12 kilo minder had getrokken dan zijn tegenstrever Litvinov begon Kuworge aan het stoten. Voor het land maar eens beginnen met 222 kilo, dachten sporter en coach. Al hadden ze zich vooraf een gewicht voorgenomen dat wat hen betreft ook zwanger is van symboliek: 225 kilo, vier rode gewichten aan elke kant van de halter én een totaal boven de magische 400-kilogrens.

null Beeld Hollandse Hoogte
Beeld Hollandse Hoogte

Mislukt

Kuworge leek de 222 kilogram foutloos te stoten in zijn eerste beurt, maar een minuut daarna stond ‘222’ in het rood. Alsnog afgekeurd. Een zeldzaamheid. Een iets minder vloeiende beweging zou hem bij nadere bestudering toch zijn aangerekend. De tweede beurt van 222 kilo mislukte: het gewicht leek Kuworge naar achteren te doen vallen.

Opeens stond het EK voor de sporter op het punt van mislukken. Zou de derde beurt ook de mist ingaan, dan bleef Kuworge op 176 kilo staan, tegenover de 401 van Litvinov. Anderzijds zat Kuworge voor zijn derde beurt vast aan de 222 kilo. Hij zou dus maximaal op 398 kilo kunnen komen: 3 kilo minder dan de score van de Israëliër. Het lukte hem en het was genoeg voor de elfde plaats bij de EK. Maar omdat Litvinov tiende werd, deed Kuworge geen goede zaken met het oog op een olympisch startbewijs .

De teleurstelling kan volgende maand worden weggepoetst als de Nederlander deelneemt aan een toernooi waar Litvinov te oud voor is: de WK Junioren eind mei in het Oezbeekse Tasjkent. ‘Daar winnen is ons grote doel’, zegt coach Verkroost. Daar punten halen voor de olympische kwalificatie ten koste van Litvinov, die geen wedstrijden meer voor de boeg heeft, is iets minder een halszaak.

‘Tokio 2021 is onze ambitie, de Olympische Spelen in 2024 in Parijs is ons doel’, is de mantra van Verkroost. ‘Als Enzo naar Tokio gaat, en die kans is vrij groot, dan zal hij daar niet om de medailles strijden. Maar wereldkampioen bij de junioren ben je voor de rest van je leven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden