17-jarige ontstoft WK dammen

Scholier uit Wageningen nieuwe nummer 1

Een 17-jarige scholier uit Wageningen nummer 1 bij het WK dammen; in meerdere opzichten is Jan Groenendijk een zegen voor het toernooi dat voor een handvol toeschouwers in een hotel in Emmen nauwelijks tot leven komt. `Wij hebben nooit geloofd in het stoffige imago van de damsport', zegt bondscoach Rob Clerc. `Maar voor de uitstraling van het WK is het ideaal dat de jeugd de vijftigers overvleugelt.'

Groenendijk zit op het VWO in zijn woonplaats Wageningen in zijn examenjaar. Woensdag voor het WK deed hij nog een toets natuurkunde. `Dat vak wil ik later gaan studeren of in een combinatie met sterrenkunde. Na het WK stop ik tijdelijk met dammen om mijn school af te maken. Een profcarrière als dammer zit er nu eenmaal niet in.'

Ik sta er bij het WK dammen beter voor dan op school

Jan Groenendijk (17)

Ook niet als wereldkampioen? Groenendijk lacht om die opmerking van de perschef. `Dan moet ik maar geen wereldkampioen worden. Ik sta er bij het WK beter voor dan op school, laat ik het zo zeggen.'

Natuurlijk wil Groenendijk ooit de wereldtitel veroveren. In Emmen is hij nog niet aan de beurt, zegt de jongste deelnemer van het WK na een plusremise tegen Alexander Baljakin, met zijn 54 jaar de oudste dammer. En nee, hij heeft nog geen foto gemaakt van pagina 622 op Teletekst, waarop de stand na zes ronden staat: 1 Groenendijk 9 punten, 2. Georgiev, regerend wereldkampioen 8 punten.

Doorbraak

Jan is nu al een sieraad voor de damsport

Bondscoach Rob Clerc

De debutant versloeg in Emmen al vice-wereldkampioen Ndjofang, de Let Vipulis en zijn landgenoot Heusdens. Er komen nog 13 ronden, aldus Groenendijk. De favoriet uit Nederland heet volgens hem nog altijd Roel Boomstra, Europees- en Nederlands kampioen. Zaterdag zitten de Nederlanders tegenover elkaar. Groenendijk: `Roel is de completere dammer, ik kijk nog steeds tegen hem op.'

De doorbraak van Groenendijk komt niet als een verrassing, zegt bondscoach Rob Clerc. `In mei won Jan een internationaal toernooi in Salou, voor Boomstra en Georgiev. Hij is nu al een sieraad voor de damsport.'

Rik Keurentjes, talentcoach bij de Koninklijke Nederlandse Dambond (KNDB): `Jan is gewend om te winnen, hij weet hoe hij ervaren grootmeesters moet verslaan. Tegelijkertijd is Jan een frisse jongen gebleven.' Clerc: `Jan zal geen rare dingen doen nu hij koploper is bij het WK, we houden hem op koers.'

Jan is een kunstenaar achter het dambord, zijn combinerend vermogen is ongekend

Rik Keurentjes, talentcoach bij de Koninklijke Nederlandse Dambond

Overmatig drankgebruik

De huidige jeugdspelers bezondigen zich niet aan de fratsen van de in 1996 overleden Jannes van der Wal. Ze komen ook niet in het nieuws door overmatig drankgebruik. Groenendijk speelt de ochtend voor zijn partij een potje tafeltennis in Hotel Ten Cate of hij gooit met coach Keurentjes pijlen in een dartsbord. En hij voetbalt in een vriendenteam op de roemruchte Wageningse Berg, bij voorkeur als een dromerige linksbuiten.

Groenendijk: `Maar ik dam niet, zoals ik voetbal. Die kop stond laatst in een lokale krant. Gelukkig niet zeg, we voetballen in de derde klasse. Met dammen heb ik meer ambities.'

Toch herkent de dammer zichzelf in de voetballer, aldus Groenendijk. In beide sporten scoort hij het liefste na een mooie combinatie. `Jan heeft een enorm inzicht in het damspel', aldus talentcoach Keurentjes. `Hij wilde reeds als kind de waarheid vinden in een stelling. Jan is ook een kunstenaar achter het dambord, zijn combinerend vermogen is ongekend. Zo won hij zijn drie partijen. Al in het vroege middenspel was Jan zijn tegenstanders te slim af.'

Als ik nu ga denken dat ik wereldkampioen moet worden, kan ik zo dertien partijen verliezen

Jan Groenendijk (17)

Bondscoach Clerc: `Combinatief is Jan nu al de nummer 1 van de wereld. Hij ziet een combinatie sneller dan wie ook. Jan werd Nederlands kampioen sneldammen met een voorsprong van vijf punten op Baljakin. Dat was nog nooit vertoond. Baljakin heeft dan ook respect voor het spel van Jan. Als damcolumnist zou ik hebben geschreven dat Baljakin zijn tegenstander met fluwelen handschoenen tegemoet trad.'

Ook Groenendijk ervaart dat de routiniers hem anders bejegenen. Donderdag had Baljakin de tiener nog bestraffend toegesproken na zijn zege op Heusdens. Hoe kon Groenendijk openen met 34x29? `Die zet leidt altijd tot remise, zei Alexander. Hij vond het een slechte openingszet. Toch won ik van Heusdens.' En glimlachend: `Vandaag zei Alexander alleen dat hij bijna in een valletje van mij was getrapt.'

De roodharige scholier wil ook als koploper genieten van zijn eerste WK. `Het is voor mij eveneens een verrassing dat ik al drie partijen heb gewonnen', zegt Groenendijk. `Maar als ik nu ga denken dat ik wereldkampioen moet worden, kan ik zo dertien partijen verliezen. Die druk leg ik mezelf niet op. Laat mij maar vrijuit spelen.'