'Wij zeuren niet als die hockeysters'

Kim Cocu..

KOOG AAN DE ZAAN Ze maakt drie doelpunten voor Koog Zaandijk en gunt haar directe tegenstander in het verdedigingsvak slechts één treffer. Toch is ook Kim Cocu bij haar debuut voor de landskampioen zaalkorfbal slechts aangever in de one-man-show van DOS’46-vedette Andre Kuijpers, wiens indrukwekkende brace om het linkerbeen de lange revalidatie na een knieoperatie verraadt.

In de herhaling van de zaalfinale van vorig seizoen verliest titelhouder KZ met 22-18 van DOS’46. Oud-bondscoach Ben Crum, dit seizoen teruggekeerd als coach van PKC, constateert in Koog aan de Zaan dat de vrouwen in het korfbal een inhaalslag hebben te maken. ‘De mannen maken het verschil.’

Hij ziet bij Cocu een beperkte techniek. Maar volgens KZ-trainer Wim Bakker wordt Cocu een toonaangevende speelster. ‘Ze is lang en atletisch en kan nog veel leren.’

Bakker tuurt tijdens de wedstrijd voortdurend naar zijn laptop om de acties én de looppatronen van zijn spelers te analyseren. Het was een van de redenen voor Cocu om het Amsterdamse Blauw Wit na vier jaar te verruilen voor het ambitieuze Koog Zaandijk.

‘Als bewegingswetenschapper heeft Wim Bakker de trainingen bij Koog Zaandijk meer inhoud gegeven’, vertelt Cocu, enkele dagen eerder in Amsterdam. ‘We doen dit seizoen voor het eerst aan krachttraining en worden individueel bijgeschoold. Bakker heeft bij KZ tevens de videoanalyse geïntroduceerd.’

De 22-jarige Cocu, in 2005 uitgeroepen tot het grootste korfbaltalent van Nederland, traint vijf keer per week bij haar nieuwe club en de afgelopen periode wekelijks drie maal met de Nederlandse selectie. Ze was in 2007 reserve, toen de nationale ploeg de wereldtitel veroverde.

Twee weken geleden werd Cocu in Taiwan wereldkampioen met het Nederlandse team onder 23 jaar. ‘Ik besteed tussen de 20 en 25 uur per week aan mijn sport, zeker niet minder dan een hockeyer of een volleyballer.’

Het middenvak was een relikwie uit de tijd dat de moeder van Cocu korfbalde, het vak waarin de korfballer met de handjes in de zij alle tijd had om verliefd te worden op een teamgenoot. Kim Cocu vertegenwoordigt de generatie die het korfbal een dynamisch karakter heeft gegeven.

Met de rechterarm omhoog loert Cocu naar Sabrina Bijvank, de vrouw van DOS’ 46, die ze geen centimeter ruimte mag geven voor een combinatie of een doorloopbal. Wenden en keren, versnellen, passen, dansen rond de korf; nergens wordt zo intensief verdedigd als in het korfbal.

‘De sport is de laatste jaren enorm veranderd. Mede door de introductie van de schotklok is het korfbal veel sneller geworden, eindeloos rondspelen is er niet meer bij. Korfbal is aantrekkelijker om naar te kijken dan vroeger. Er staan nu atleten in het veld, korfbal is een fysieke sport.’

Zaalkorfbal is topsport, maar niemand buiten de korfbalwereld weet het. ‘Het is ons probleem’, zegt Cocu. ‘Te veel mensen associëren korfbal met die oubollige familiesport.’

De korfballer moet nog altijd uit de kast komen. Cocu: ‘Ik las laatst in een krant dat kinderen zich ervoor schaamden om te zeggen dat ze korfbalden, dat idee leeft blijkbaar nog steeds. Ze hadden op school foto’s opgehangen om te laten zien dat korfbal een stoere sport is.’

Het blijkt niet uit de entourage in sporthal De Sprong. Een langdradig voorprogramma bij de première van de competitie, een krijsende en dus onverstaanbare speaker en een sullige drumband in de pauze; het mag allemaal wat flitsender en moderner in de Korfbal League, zegt ook bondscoach Jan-Sjouke van den Bos.

Moet de blonde Cocu zich voortaan presenteren als korfbalbabe, in navolging van de hockeysters?

Ze giechelt en zegt: ‘Ik weet niet of het helpt als ik halfnaakt op de cover van een kalender poseer. Maar de hockeysters zijn er wel in geslaagd de sport een sexy imago te geven. In dat opzicht is er een wereld voor ons te winnen. Het is vooral een kwestie van geld en dat is er niet in de korfbalsport.’

De vooroordelen zijn bovendien hardnekkig. Cocu: ‘Dat gezeur over het gemengd douchen hoor ik al mijn hele leven. Het is de vraag die in elk gesprek over korfbal wordt gesteld. Het prikkelt blijkbaar de fantasie. Alsof er in het korfbal geen aparte kleedkamers voor mannen en vrouwen zijn.

‘Ik vind het terecht dat de nieuwe bondsvoorzitter Jaap Lenstra juist het emancipatoire karakter van het korfbal wil uitdragen. Het is ook bijzonder dat mannen en vrouwen samen sporten. Ik vind het juist prettig dat ik niet alleen maar vrouwen om me heen heb.’

Cocu bekeek onlangs met de Nederlandse selectie de documentaire over de hockeyvrouwen van bondscoach Marc Lammers. ‘Al dat gekrijs en gekibbel, ik werd er gek van. En maar piepen als de coach een keer streng optrad. De korfbalsters zeiden tegen elkaar: gelukkig hebben wij er mannen bij om het een beetje in het gareel te houden. Zij bewaken de balans.

‘De communicatie tussen vrouwen is natuurlijk anders. Mannen uiten zich rechtstreeks, zijn soms harder. De korfbalsters kunnen daarmee omgaan, wij weten niet beter. Het viel me op dat Lammers voortdurend positieve dingen moest zeggen. De hockeysters konden heel slecht tegen kritiek. Het is een opvallend verschil met het korfbal.’

In het leven van haar vader draaide alles om voetbal. Oud-international Phillip Cocu is verre familie. ‘Een achterneef van mijn vader, ik heb hem nooit ontmoet.’

Cocu komt ook uit een echte korfbalfamilie. Bram van der Zee, de broer van haar moeder, was de korfbalicoon uit de jaren tachtig en negentig. Ze heeft hem nooit zien spelen. De artistieke aanvaller was ook de rebel die het begrip onkostenvergoeding zo ruim interpreteerde dat hij door het KNKV werd geschorst.

En wat zei oom Bram in het jubileumboek van Blauw Wit in 1991? ‘Korfbal is geen topsport, ik zal mijn kinderen nooit aanmoedigen om het te gaan doen.’

Cocu, lachend: ‘Bram is blijkbaar van gedachten veranderd. Zijn zoon zit dicht tegen het Nederlandse team aan en hij is er altijd bij. Bram heeft geen rol gespeeld in mijn carrière. Ik heb hem bij Groen Geel nog even als assistent-coach meegemaakt. Maar we hebben nauwelijks contact, ik heb hem ook niet echt gemist. Ik heb veel steun gehad van andere korfbalexperts.’

Met enige aarzeling: ‘Bram komt uit een ander tijdperk. Hij trainde veel minder dan ik. Ik had nooit zoveel behoefte om met hem over korfbal te praten. Misschien moet ik het toch weer eens doen. Ik ben wel benieuwd hoe hij vroeger met de druk omging.’

En weer na een lach: ‘Ik zou ook wel willen weten hoe hij dat deed met die reiskostenvergoedingen. Ik snap heel goed dat Bram niet alleen voor een consumptiebon bij Oost Arnhem wilde spelen.’

Twintig jaar later neemt Cocu daar wel genoegen mee, want betalingen blijven taboe in het korfbal. Als bondsvoorzitter Lenstra in Koog aan de Zaan suggereert dat topclubs als Koog Zaandijk spelers paaien met maandelijkse vergoedingen van 500 tot 1000 euro is Cocu oprecht verbaasd. ‘Sommige mensen roepen dat ik voor het geld van Blauw Wit naar Koog Zaandijk ben gegaan, maar ik krijg echt geen cent bij KZ.’

Het korfbal kent nu eenmaal geen beroepsperspectief. De uitslagen van het WK onder 23 jaar bevestigden het traditionele beeld van een sport die slechts in één land serieus wordt beoefend. Het enige opvallende aan het WK was dat Oranje dit keer niet België in de finale over de knie legde, maar het gastland Taiwan.

Het beste bewijs dat de korfbalsport zich ook internationaal ontwikkelt, aldus Cocu. ‘We zetten in Nederland de trend en de andere landen volgen ons. Wij trainen veel meer dan vroeger en de rest blijft niet achter. Taiwan wordt steeds sterker, het korfbal leeft daar echt. Het WK was perfect georganiseerd.’

Het blijft wachten op de ultieme erkenning, zegt Cocu. Als Nederland in 2028 de Olympische Spelen mag organiseren, ligt er al een gouden medaille klaar. ‘Het doel is om korfbal dan eindelijk als olympische sport te presenteren. Ik geloof echt dat het haalbaar is. Er zijn al bijna 60 landen aangesloten bij de IKF. Het moeten er minstens 70 zijn. Over twintig jaar is korfbal zeker een volwassen sport.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.