Reportage

'Wij Russen vechten altijd terug'

In aanloop naar de WK shorttrack

De Russen zijn boos. De schorsing van shorttracker Semen Elistratov is onterecht. Hij heeft niet gebruikt. Daarbij, het middel meldonium was nooit een probleem. Waarom nu opeens wel?

Beeld Erwin Spek

'Het is koud in de hal, dus ik ga naar buiten', zegt Jevgeni Koergoenjan

van de Russische schaatsbond gehaast als hem wordt gevraagd naar de dopingproblemen in zijn land. Een geblokte fysiotherapeut kijkt vanaf de zijkant van de ijsbaan in Seoul dreigend toe. Of het dan goed is met Koergoenjan mee te lopen? Stamelend: 'Eh. Oké.'

De afgelopen dagen ging het in Nederland vooral over langebaanschaatser Pavel Koelizjnikov, maar in het shorttrack draait het om een andere naam uit het rijtje van op meldonium betrapte topsporters: Semen Elistratov. Tot voor kort topfavoriet voor de WK die vrijdag beginnen. In 2014 was hij nog olympisch kampioen met de aflossingsploeg en in januari hield hij Sjinkie Knegt af van een verlenging van zijn Europese titel.

Achter de rug van de weglopende Koergoenjan rijdt de Russische shorttrackselectie trainingsrondjes. Ruim een week weten de vijf mannen en vier vrouwen dat er iets aan de hand is met hun kopman, al liet de staf de details op dat moment nog achterwege. Koergoenian: 'Die zijn daar niet mee bezig. Het zijn allemaal professionals in voorbereiding op de WK.'

Er is niks aan de hand. Niemand heeft het er 's ochtends over in de eetzaal. En de vraag of Elistratov dan wel Koelizjnikov bewust een prestatiebevorderend middel innam dat sinds 1 januari op de dopinglijst staat, beantwoordt Koergoenjan met een kort schudden van zijn hoofd. 'Ik ken ze goed. Beiden zouden dat nooit doen. Wereldkampioen? Een wereldrecord? Leuk, maar Pavel Koelizjnikov had maar één droom: een olympische titel. Dan riskeer je dat niet. Er is een andere reden en dat gaan ze bij onze bond nu onderzoeken.'

Zijn mening wordt gedeeld door de Russische bondscoach van Franse afkomst Sébastien Cross. Bij hem geen argwanende blik in zijn ogen na een vraag. Wel een advies: 'Weet je, er zitten altijd meerdere kanten aan een verhaal. Ik vind het verschrikkelijk en ben er voor 99 procent zeker van - die laatste procent kun je nooit helemaal zeker weten natuurlijk, dat Semen Elistratov het niet zelf heeft gedaan.' Maar wie dan wel? Even is het stil. 'We moeten de B-staal eerst maar eens afwachten.'

Uit de A-staal, de eerste keuring, van Elistratov bleek volgens Cross dat de Rus het middel meldonium, een medicijn tegen hartklachten, twee uur voor zijn positieve test moet hebben ingenomen. De dag ervoor testte Elistratov nog negatief, schoon dus. Cross: 'Geen professionele sporter is zo stom om dit zo kort voor een wedstrijd te doen.'

Beeld getty

De bondscoach zet zijn vraagtekens bij de gedachte dat het middel na twee dagen uit het lichaam is verdwenen. Er zijn meerdere onderzoeken met wisselende uitkomsten, weet Cross. Daardoor zou het kunnen dat een sporter nog een restant van een dosering van voor 1 januari in het lijf had, voordat het middel op de dopinglijst werd gezet.

Maar is het dan eigenlijk niet opmerkelijk dat gezonde topsporters indertijd een medicijn voor hartklachten innamen om hun prestaties te bevorderen? Cross: 'Dat is een andere discussie. Naar mijn mening hoor je niks te gebruiken, maar daar gaat het nu niet om. Dit is een substantie die al dertig jaar was toegestaan. Men wist dat de Russen dit gebruikten, waarom dan nu ineens het verbieden?'

Buiten steekt Koergoenjan een sigaret op. Hij is niet belangrijk, zegt de Rus. Goed, hij volgt de ploeg nu naar Zuid-Korea, was in het verleden teamleider en is werkzaam voor de Russische schaatsbond, maar hij houdt zich slechts bezig met sponsoring. Meer niet. Of er al sponsors zijn afgehaakt de laatste dagen? Abrupt: 'Tuurlijk niet!'

Waarom dit verbod?

Sergej Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, wil een verklaring van het mondiale antidopingagentschap WADA waarom het middel meldonium sinds 1 januari niet meer door sporters mag worden gebruikt. Dat heeft hij donderdag verklaard bij de Moskouse tv-zender Ren-TV. 'Het preparaat is tientallen jaren gebruikt en dan wordt het plotseling tot doping verklaard. Dat roept vragen op.'

De Russische biatleet Edoeard Latipov is de zoveelste Russische sporter die is betrapt op het gebruik van meldonium. De wereldkampioen van 2015 bleek positief bij een wedstrijd in februari.

Het irriteert hem dat andere schaatsers de Russen automatisch veroordelen. J.R. Celski, de Amerikaanse meervoudig olympisch medaillewinnaar, liet via Twitter weten: 'Als je niet zonder doping kunt strijden, doe het dan niet. Mensen offeren alles op voor hun dromen om het te maken.' En de Noor Havard Bøkko twitterde dat Koelizjnikov wat hem betreft nooit meer terug hoefde te keren als het waar is.

Koergoenjan inhaleert en zegt dan: 'Als het straks anders blijkt te zitten, wie biedt dan zijn verontschuldigingen aan? Niemand natuurlijk. Wij Russen worden altijd anders bekeken. Dat is niet nieuw. Maar we vechten terug. Ook dat zal niet stoppen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.