Interview

'Roel is een complete speler, niemand is zo veelzijdig als hij'

Interview Rob Clerc, bondscoach

Het is zijn missie als bondscoach om met Roel Boomstra de wereldtitel dammen na 31 jaar terug te halen naar Nederland. 'Roel is een complete speler, niemand is zo veelzijdig als hij.'

Bondscoach Rob Clerc: We hebben nu een generatie die allemaal wereldkampioen wil worden. Beeld Jiri Buller

Ondanks een nederlaag tegen zijn landgenoot Roel Boomstra is de pas 17-jarige Jan Groenendijk de blikvanger bij het WK dammen. De favoriet blijft bij zijn thuiswedstrijd in Emmen voorlopig onder de radar, al maakt bondscoach Rob Clerc geen geheim van zijn voorkeur. 'We steunen de dammer met de grootste kans op de wereldtitel en dat is Boomstra. We spreken hardop de ambitie uit dat hij wereldkampioen moet worden.'

Bij zijn aantreden in 2008 was een van de opdrachten om de topsportcultuur bij het dammen zichtbaar te maken. 'Er is een wereld te winnen buiten het dambord', zegt de 60-jarige Clerc, die in 1996 net naast de wereldtitel greep. 'Onze opleiding zit goed in elkaar, we leiden ook in de jeugd wereldkampioenen op. Op het hoogste niveau ontbrak vaak de bezieling. Voor ik begon, was er geen bondscoach. Die zou ik als speler graag hebben gehad.

Mentale sport

'Dammen is ook een mentale sport. De fratsen van Jannes van der Wal zijn verleden tijd. Kees Thijssen was een toptalent, maar ook een aparte jongen. Hij heeft niet alles uit zijn carrière gehaald. Je kunt als topspeler niet tot twaalf uur in je bed liggen om tijdens de partij te wachten op inspiratie. Topdammen is studeren en trainen, je moet uren maken.'

Om de mentale weerbaarheid van de dammers te vergroten, werden ze tijdens een trainingskamp eens om vier uur 's ochtends uit bed gehaald. Clerc: 'We lieten ze midden in de nacht tegen elkaar dammen. De een zei: ben je gek geworden? De ander: waar slaat dit op? Het riep weerstand op. Ik wilde slechts testen of onze dammers 24 uur per dag topsporter wilden zijn. Ik weet dat het een truc was. Spelers die het beste met wisselende omstandigheden kunnen omgaan zijn winnaars. Van dammers die af en toe komen trainen, nemen we onmiddellijk afscheid.'

Twee van de vijf Nederlandse deelnemers bij het WK worden financieel ondersteund door sportkoepel NOC*NSF. Clerc toont begrip voor de scherpe selectie. 'Het verkrijgen van de A-status was voor veel dammers een doel geworden, geen middel om je droom te verwezenlijken.

'Ze wilden een uitkering om een leuk leven te kunnen leiden, met de stroom mee kabbelen. De A-status als hoogst haalbare; daarmee is het dammen niet geholpen. Die spelers moesten uit ons programma. Gelukkig hebben we nu een generatie die grenzen wil verleggen. Die jongens willen allemaal wereldkampioen worden.'

(Tekst gaat verder onder foto).

Archiefbeeld van Roel Boomstra (L) uit 2011. Beeld anp

Onovertuigend

Ondanks zijn gewonnen prestigestrijd met Groenendijk overtuigt Boomstra nog niet. Woest is de 22-jarige Drent als hij zijn voordeel tegen de Afrikaan Freddy Loko niet kan verzilveren. Dinsdag sluit Boomstra zichzelf tijdens de enige rustdag af van de buitenwereld. Hij moet in het tweede deel van het WK een achterstand van twee punten goedmaken op titelhouder Alexander Georgiev.

Toch gelooft Clerc dat Boomstra na 31 jaar Harm Wiersma kan opvolgen als wereldkampioen. 'Hij is de compleetste dammer van allemaal. Elke wereldkampioen heeft iets bijzonders. Tsjizjov demonstreerde het klassieke spel, Georgiev wil als de schaker Carlsen zo snel mogelijk de theorie verlaten om zijn geniale momenten te tonen. Boomstra is de allrounder, hij beheerst alle speltypes. Niemand is zo veelzijdig als hij. Qua begrip van strategie staat Roel op nummer 1.'

Het eindspel van Boomstra zou nog beter kunnen, zo blijkt ook tijdens het WK. Een gewonnen stelling verzilveren in de eindeloze ruimte van het damspel is ook een kunst. Clerc: 'Roel is pragmatisch. Hij heeft geleerd dat lelijk winnen soms nodig is op een toernooi met 19 ronden.'

Profiteren

Boomstra zou ook moeten profiteren van het overwerk voor Georgiev, omdat de 40-jarige Rus pas een week voor het WK zijn WK-match met Jean-Marc Ndjofang had beëindigd. Die afgeraffelde tweekamp in het Turkse Izmir over slechts 7 partijen - Georgiev behield zijn titel na de barrage - is slecht voor de beeldvorming van het dammen, erkent Clerc. 'Die match kwam uit de lucht vallen, hij was nauwelijks serieus te nemen.

'Partijtjes met vijf minuten bedenktijd, die worden beslist door vingervlugheid, devalueren de wereldtitel. Het was toch geen WK sneldammen? Georgiev speelde alleen om zijn recht van revanche te houden, mocht hij in Emmen zijn titel verspelen.'

Revitaliseren

De jeugd moet de damsport revitaliseren. Clerc: 'Ik hoor wel eens dat dammen op sterven na dood is. Dat geloof ik niet, maar we hebben geen flitsend imago. Onze sport komt niet op televisie. Ik maak me ook geen illusies dat de damclubs volstromen als Nederland weer een wereldkampioen heeft. Toch ben ik niet pessimistisch. Bij het jeugd-WK in Beilen zag ik 300 kinderen genieten van het damspel. En de twintigers geven het Nederlandse dammen een impuls.'

De dammers kijken vanuit de speelzaal in Hotel Ten Cate uit op de plaatselijke Lidl, het verkeer glijdt hoorbaar voorbij. Een vriend van de Afrikaanse spelers is in slaap gevallen. Wouter Sipma kijkt lachend op vanachter het bord, als de man begint te snurken. De wedstrijdleider maakt de enige toeschouwer snel wakker.

Mist het dammen de grandeur van het schaken? Clerc: 'In de jaren tachtig gingen beide sporten gelijk op, toen we in Hotel Krasnapolsky het Suikertoernooi speelden. Ik deed simultaans met schaker Hein Donner en kreeg meer betaald dan hij. Nu ligt het schaken mijlenver voor. Daarom is het onze missie om de wereldtitel dammen terug te halen naar Nederland. Het heeft al te lang geduurd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.