REPORTAGE

'Racepaard' komt alleen voor Spelen van stal

Reportage Dorian van Rijsselberghe

Wereldtitels interesseren Dorian van Rijsselberghe niet of nauwelijks meer. Voor hem en zijn coach Aaron McIntosh tellen alleen de Spelen.

Dorian van Rijsselberge komt na de Medal Race met zijn plank lachend het water uit. Beeld Klaas Jan van der Weij

De Olympische Spelen zijn voor Dorian van Rijsselberghe gemaakt. De windsurfer van Texel kan zich zo op geen wedstrijd zo goed richten als op de olympische regatta.

Bij de Spelen van Londen, op het water van Weymouth, was hij vier jaar geleden weergaloos. Twee races voor het einde kon hij al naar de haven terugkeren als kampioen. Dat was nog nooit gebeurd, sinds het instellen van de finales, de medailleraces met dubbele puntentelling.

In Rio, op het veel lastiger zeilwater rond de monumentale Suikerbroodberg, deed Van Rijsselberghe (hij schrijft zijn naam zelf met een H, maar op zijn zeil staat Van Rijsselberge, JV) het onvoorstelbare. Hij werd weer voortijdig kampioen. Vrijdagavond kon hij aftuigen, de zege was binnen. De medaillerace van zondagmiddag, in de zwaar vervuilde Guanabara Baai, deed er amper nog toe.

Hij is de eerste plankzeiler in de geschiedenis (sinds 1984) die zijn olympische triomf dupliceert. Hij werd vrijdag van alle kanten gefeliciteerd. Iedereen gunt hem zijn succes. Dat zal best, zei Van Rijsselberghe, maar zo was het in Rio niet begonnen.

'Ik zat hier twee weken geleden met mijn coach Aaron McIntosh samen in de boot. Moet je die anderen zien kijken, zei Aaron. Het is leuk en aardig hoor dat jij er hier weer bij bent na Londen, maar ze willen niet dat je er nog eentje wint. Dat was wel een extra motivatie voor mij. Alle beetjes helpen', vertelde de relaxte kampioen voor de batterij van camerateams en journalisten.

Speciaal ontworpen plank

De hoofdmotivatie komt uit de status van de Olympische Spelen, was zijn uitleg. 'Dit is echt een olympische sport. Deze RS:X-plank is daarvoor ontworpen. Elke vier jaar hebben we ons piekmoment, daarvoor wil je alles doen en daarvoor moet je alles doen. De wereldtitels kunnen me gestolen worden. Dat is echt zo. Leuk en aardig die World Cups en WK's, maar er wordt weinig waarde aan gehecht. Dit is het echte werk.'

In 2011 werd Dorian van Rijsselberghe in Australië wereldkampioen. Na de olympische titel van 2012 werd hij op de WK-regatta's tweede, zevende, derde en tweede. Andere kampioenen zouden daardoor van slag raken. Van Rijsselberghe niet. Na de zevende plaats in Santander 2014 was hij laconiek, maar doordacht in zijn reactie. 'Als je niet weet waaraan het ligt, dan raakt het je wel. Ik weet waaraan het lag.' Het was een maand nadat hij de belangrijke testwedstrijd in Rio had gewonnen. Die had qua concentratie en voorbereiding zijn voorkeur.

In 2015 brak hij bij een fietsongeval de pols. Het herstel was het startschot voor de olympische campagne. 'Het was een openbaring voor mij. Ik wist: nu moet weer alles op alles, alles in het teken van de Spelen. Als je nu nog een misstap maakt, kom je niet meer vooraan. Het was hard blijven varen, met mijn coach dicht bij me.'

Even felicitaties in ontvangst nemen op de boot van de koning. Beeld anp

Toen een jongen, nu een man

Bij de WK in Eilat verspeelde Van Rijsselberghe (27) dit voorjaar nog de wereldtitel. Hij bekende zelfs gehuild te hebben, toen dingen even niet gingen zoals hij wilde. De harde hand van McIntosh werd even de zachte hand. De twee zijn bevriend, kennen elkaar door en door. Toen de olympische zege vrijdag binnen was en Van Rijsselberghe had gezegd dat hij in vier jaar 'een betere surfer' was geworden, deed de Nieuw-Zeelandse coach een andere vaststelling. 'Vier jaar geleden was Dorian een jongen, nu is hij een man.'

Rio was het project dat de twee meer dan serieus ter hand namen. Niemand, behalve de Brit Dempsey, die net als in 2012 zilver veroverde, bereidde zich zo serieus voor. Een maand per jaar zaten ze in het Hollandse Huis in Urca op 100 meter afstand van het water.

Tijdens de Spelen beschouwde McIntosh zijn plankzeiler als 'het racepaard dat in de box stond'. 'We begonnen hier met 36 zeilers. Tot we nog met zijn tweeën over waren. Dempsey en Dorian. Hij ging dieper dan diep. Hij was constanter dan constant. Nooit opgeven, dat karakter.'

Olympisch kampioenen die zichzelf opvolgden

Anky van Grunsven
2000, 2004 en 2008 (teamtitels niet meegerekend):
Paardensport, dressuur.

Inge de Bruijn
2000 en 2004:
Zwemmen, 50 meter vrije slag.

Leontien van Moorsel
2000 en 2004:
Wielrennen, tijdrit

Pieter van den Hoogenband
2000 en 2004:
Zwemmen, 100 meter vrije slag.

Dorian van Rijsselberghe
2012 en 2016:
Windsurfen, RS:X-klasse

Nerveus

De twee zijn een bijzonder stel. Dorian is getrouwd met een Canadese en woont in Californië. Hij bracht offers voor zijn carrière. In Weymouth waren zijn vader en moeder, Marc en Geertje, erbij. Die waren nu thuis gebleven. Toen het goud binnen was en het telefonische contact er was, mocht moeder Geertje van haar nervositeit getuigen. Ze had het niet meer, tijdens die niet door de tv geregistreerde races van haar zoonlief. 'Ik hou van jullie', was de afsluiting van een bijzonder gesprek.

Dorian was zelf in die beslissende twaalfde race ook wel nerveus geweest. Vier zeges op rij hadden hem in een zetel geplaatst ten opzichte van Dempsey. Hij viel in die slotrace vaker in het water dan hem de hele week gebeurd was. Maar de beslissende kloof met de Britse belager werd geslagen. 'Topper', was de eigen beoordeling van zichzelf. Daar was geen woord aan overdreven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.