'Marathon kan in minder dan twee uur voltooid worden'

De marathon kan binnen vijf jaar in minder dan twee uur worden volbracht door wetenschappers en topatleten nauw te laten samenwerken. Dat is de overtuiging van het Sub2hrs Project Team, dat kledingfabrikant Nike als belangrijke investeerder heeft geworven. Het wereldrecord op de marathon staat sinds vorig jaar op 2.02.57 uur.

De Keniaan Dennis Kimetto gaat als eerste over de finish in de Marathon van Berlijn. Beeld anp

Het project (sub2hrs.com) is een initiatief van wetenschapper Yannis Pitsiladis en atletenmanager Jos Hermens. Beiden hebben hun sporen verdiend in de atletiek. De Britse hoogleraar heeft als eerste wetenschapper via DNA-tests het genetische materiaal van honderden Oost-Afrikaanse toplopers in kaart gebracht.

Oud-werelduurecordhouder Hermens begeleidt al decennia topatleten uit Kenia en Ethiopië en heeft zijn atleten tientallen wereldrecords zien verbeteren. Haile Gebrselassie, de onlangs afgezwaaide oud-wereldrecordhouder op de marathon, is zijn bekendste atleet.

Jos Hermens tijdens de internationale atletiek wedstrijden op Papendal in 1967. Beeld anp

30 miljoen euro

Het project is begroot op 30 miljoen dollar (26 miljoen euro), waarvan de helft is bestemd voor het organiseren van wedstrijden en bonussen voor atleten. Dat laatste deel is niet direct beschikbaar. Dat geeft niet, zegt Hermens.'Nike legt zich op dit moment niet echt vast op een bedrag, maar dat is ook niet nodig. Ze doen het in ieder geval. We zullen met een lager bedrag starten. We kunnen gewoon beginnen.'

De wetenschappers staan volgens hem te trappelen om een bijdrage te leveren aan het versneld doorbreken van de lang onneembaar geachte tijdsbarrière. Het motto van het project luidt: 'Niet langer een kwestie van of, maar van wanneer.'

Voor een recordtijd van 1.59.59 uur moet een atleet gemiddeld 21.1 kilometer per uur lopen, oftewel 2.50 minuten per kilometer. Dat is iets meer dan vier seconden per kilometer harder dan het huidige wereldrecord van de Keniaan Dennis Kimetto, dat vorig jaar werd gevestigd op het snelle stratenparcours van Berlijn.

Sub2 heeft tien onderzoeksgebieden geïdentificeerd die tijdwinst kunnen opleveren. Daartoe behoren voeding, bewegingsleer (biomechanica), fysiotherapie, wedstrijdvoorbereiding, training, parcoursanalyse, energieverbruik (bio-energetica) en genetische analyse (bio-informatica). Volgens Hermens wordt overwogen sportpsychologie als elfde gebied toe te voegen.

Er zijn gesprekken gaande met andere potentiële geldschieters, die mogelijk een specifiek deel van het project willen steunen.

Doping

Het project is nadrukkelijk tegen doping. Deelnemende atleten worden naast de reguliere controles aan extra tests onderworpen, om te garanderen dat ze geen verboden middelen gebruiken en om betere detectiemethoden te ontwikkelen. Er is de laatste jaren twijfel ontstaan over de snelle tijden van Keniaanse atleten door een fors aantal positieve dopingtests en de ontoereikende dopingcontroles in Kenia. Mannelijk toplopers zijn niet betrapt.

Hermens is ervan overtuigd dat er tijdwinst te behalen valt door op allerlei deelgebieden een klein beetje progressie te maken. 'Als je tien keer eentiende procent winst boekt, is dat al een procent. Dat is veel.'

Hij weet uit ervaring dat de werkwijze van Oost-Afrikaanse lopers uit wetenschappelijk oogpunt verre van perfect is. Gebrselassie nam bijvoorbeeld nauwelijks rust tussen zijn trainingen door. Hij besteedde zijn tijd liever aan zakelijke activiteiten. De manager: 'Ik wist dat er nog veel te verbeteren viel, maar de lopers stonden er niet altijd voor open. En we hadden er ook niet altijd budget voor.'

Jonge atleten

Het is niet de bedoeling huidige toplopers aan te trekken voor het project. Hermens denkt dat jonge atleten beter geschikt zijn voor een loopbaan als proefpersoon annex topatleet. Het is de bedoeling in het najaar te gaan werken met een groep van twintig atleten. Ze zullen aan veel tests worden onderworpen en instructies op allerlei gebieden nauwkeurig moeten opvolgen, van voeding tot wedstrijdtactiek, van loopstijl tot schoenkeuze.


Hermens beschouwt de tijdsbarrière van twee uur als een richtpunt voor innovatie, een mogelijkheid om buiten gebaande paden te treden en het avontuur in de atletiek te brengen.


Zo stelt hij zich een recordrace voor over de Afsluitdijk (Den Oever-Harlingen is ongeveer 42 kilometer), waarbij bijvoorbeeld vijf atleten strijden om een hoge bonus voor de recordtijd. Ze vertrekken niet op een afgesproken tijdstip, maar wachten tot omstandigheden gunstig zijn: dus met een flinke zuid-westenwind in rug.

Dat zo'n record geen officiële status heeft, doet volgens hem minder te zake dan de opwinding die de recordaanval te weeg zal brengen. Wat telt is de ontdekkingreis naar wat de mens vermag.

De voormalig werelduurrecordhouder (20.907 meter): 'Het hoeft niet meteen volgens de strenge IAAF-regels. Het gaat om het verbreken van die grens. Toen ik veertig jaar geleden het werelduurrecord aanviel wachtte ik ook op gunstige omstandigheden.' Hermens benadrukt dat de race over de Afsluitdijk slechts een idee is. 'Ik heb nog geen contact gehad met provincies Noord-Holland en Friesland hoor.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.