Grigori Rodtsjenkov, de voormalige directeur van het Russische antidopinglaboratorium.
Grigori Rodtsjenkov, de voormalige directeur van het Russische antidopinglaboratorium. © EPA

IOC in dubio over straf Russische sporters na dopingschandaal Sotsji

Is het Russische volkslied straks in Pyeongchang verboden?

Mogen Russische sporters niet meedoen aan de openingsceremonie van de komende Winterspelen? Is het Russische volkslied in Pyeongchang verboden? Of glijden Russische schaatsers en langlaufers in neutrale kleding over ijs en sneeuw? Al deze maatregelen staan binnen het IOC ter discussie als mogelijke sanctie wegens het omvangrijke Russische dopingschandaal.

Volgens de Amerikaanse krant The New York Times, die anonieme bronnen over de mogelijke sancties opvoert, verkeert het IOC 92 dagen voor aanvang van de Winterspelen nog in dubio over de straf die Rusland moet krijgen voor de fraude, met als climax de Winterspelen van Sotsji.

Vervuilde dopingmonsters

Tijdens dat toernooi werden vervuilde dopingmonsters in het lab van Sotsji omgewisseld voor schone urinestalen, die al eerder waren afgenomen van de atleten. Deze praktijk werd anderhalf jaar geleden onthuld door Grigori Rodtsjenkov, de voormalige directeur van het Russische antidopinglaboratorium. Hij vluchtte naar Amerika. Rusland heeft de Verenigde Staten woensdag om zijn uitlevering gevraagd.

De kans dat de kroongetuige in het onderzoek van het mondiale antidopigbureau Wada wordt uitgeleverd aan Rusland, is niet groot. Toch wil de Russische commissie die onderzoek doet naar de aantijgingen een poging wagen. Volgens die commissie heeft Rodtsjenkov leugens verteld en bestaat er geen enkel bewijs voor een door de staat geregisseerd dopingsysteem, noch voor het verwisselen van de dopingmonsters.

Boycot

De Russen hebben gedreigd met een boycot van de Winterspelen als hun sporters niet als Russen mogen uitkomen

Uit onderzoek is echter gebleken dat duizend sporters uit meer dan dertig disciplines tussen 2011 en 2015 betrokken waren bij de fraude, die door de Russische overheid was georganiseerd. Naar verwachting komt het IOC op 5 december met een beslissing. De Russen hebben gedreigd met een boycot van de Winterspelen als hun sporters niet als Russen mogen uitkomen.

Het IOC staat onder zware druk van de belangrijkste dopingbestrijders om de Russen een zware sanctie op te leggen. In september eisten zeventien nationale antidopingagentschappen, waaronder die van Nederland en andere westerse landen, dat Rusland wordt uitgesloten van deelname aan de Winterspelen.

Ze schreven in hun oproep tot het IOC: 'We betwijfelen serieus of de volgende Spelen schoon zullen zijn door het incomplete onderzoek naar de enorme hoeveelheid bewijs van doping door Russische sporters in Sotsji, en het gebrekkige testen van Russische sporters in de afgelopen vier jaar.'

Zomerspelen

Het IOC weigerde Rusland anderhalf jaar geleden uit te sluiten van de Zomerspelen, toen het schandaal kort voor Rio de Janeiro bekend werd. Het besluit om wel of niet te straffen werd neergelegd bij de sportbonden. Slechts enkele organisaties, zoals atletiekfederatie IAAF, besloten geen Russen toe te laten. Bij de Paralympische Spelen werd wel gekozen voor het collectief uitsluiten van de Russen.

Volgens The New York Times heeft geen enkele wintersportfederatie publiekelijk opgeroepen tot een boycot van Rusland. Voorzitter Jan Dijkema van de internationale schaatsunie ISU besloot vorig jaar wel Rusland de wereldbekerfinale te ontnemen vanwege de affaire. Er zijn tot op heden geen Russische schaatsers geschorst.

De NOS meldde vorig jaar dat drie schaatsers in codenamen in het onderzoeksrapport van de Canadese jurist Richard McLaren opdoken: Olga Fatkoelina, Jevgeni Serjajev en Aleksej Jesin. Zij hebben doping ontkend tegenover de Volkskrant.

Rusland is in de sport een belangrijke machtsfactor. Het land steekt veel geld in sport en organiseert veel wedstrijden

Collectieve schorsing

IOC-voorzitter Thomas Bach heeft zich tot nu uitgesproken tegen een collectieve schorsing voor de Russen, mogelijk uit sportpolitieke motieven. Rusland is in de sport een belangrijke machtsfactor. Het land steekt veel geld in sport en organiseert veel wedstrijden. Volgens Bach dient per individu te worden gekeken of een sanctie nodig is.

De zienswijze van Bach wordt niet gedeeld door de dopingbestrijders. Die achten het bewezen dat het Russische probleem een staatskwestie is. Doping werd veel sporters verplicht opgelegd. Rusland won bij de Winterspelen van Sotsji de meeste medailles. Vier jaar eerder, in Vancouver, werd het land elfde, een plaats achter Nederland.


Dopingschandaal blijft Russische sporters achtervolgen

Dopingjagers roepen op tot uitsluiting Rusland bij Winterspelen
Steeds meer nationale antidopinginstituten eisen dat er geen officiële Russische sportdelegatie aanwezig is bij de Olympische Winterspelen van Pyeonchang, over vijf maanden. Russische sporters zouden alleen mogen meedoen onder neutrale vlag, mits ze de afgelopen jaren voldoende zijn gecontroleerd op verboden middelen.

'Grigori Rodtsjenkov bezat een atoombom van informatie'
Wielrennende filmmaker Bryan Fogel vertelt hoe hij op een gigantisch dopingschandaal stuitte - nu te zien op Netflix.

Het Russische schaatsteam: verdacht, maar niet verslagen
Russische schaatsers worden argwanend bejegend, na twee dopingrapporten. Ze trainen vrolijk door. Hoewel? 'Voor het Westen ben ik een zondaar. Dat is voor altijd', meent sprinter Koelizjnikov. Op bezoek bij een gewantrouwde sportploeg.