'In Nederland wordt klimmen niet echt als topsport gezien'

Terwijl in 2020 Olympische medailles te winnen zijn

Klimmen, vanaf 2020 op de olympische kalender, lijkt niet direct een sport waarin Nederlanders uitblinken. Het fanatisme op het NK in Utrecht is er niet minder om.

Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Tim Reuser (24) hangt ondersteboven aan een wand, 12 meter boven de grond. Hij houdt zich vast aan de muur met één hand en één voet. Voor extra grip grijpt de regerend Nederlands kampioen naar het zakje met magnesium om zijn middel. Het overtollige poeder blaast hij van zijn handen. Hij denkt na. Wat wordt zijn volgende zet? Hij heeft nog 3 meter te gaan.

Sinds een jaar mogen sportklimmers, zoals ze officieel worden genoemd, dromen van de Olympische Spelen. De sport staat in 2020 in Tokio voor het eerst op het programma. De kwalificatie-eisen zijn streng. Alleen een select gezelschap van 's werelds beste twintig klimmers mag meedoen. 'Er zal een schepje bovenop moeten. Alleen als ik echt fit ben, maak ik kans', aldus Reuser.

De selectieprocedure wordt extra bemoeilijkt door het format dat het IOC heeft bedacht. Sportklimmen kent de onderdelen lead, boulderen en speed (zie kader). Het IOC wil maar één olympische gouden medaille uitreiken. Daarom is een algemeen klassement bedacht: de klimmer die de drie onderdelen het best beheerst, wordt winnaar. In boulderen en lead is Reuser goed, maar met het onderdeel speed heeft hij geen ervaring.

Tim Reuser bezig aan zijn klim. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Isolatieruimte

Zaterdagavond wordt in klimhal Neoliet in Utrecht het NK leadklimmen gehouden. Hoewel Reuser pas om 22.00 uur begint aan zijn klim, moeten hij en de andere deelnemers zich al om 18.00 uur melden bij de zij-ingang van de hal. Daar bevindt zich de isolatieruimte: hier is contact met de buitenwereld streng verboden. Mobiele telefoons worden ingenomen. De klimwand blijft voor deelnemers geheim tot vlak voor de wedstrijd.

'Wachten is het minst leuke onderdeel van onze sport', zegt Reuser. Het geeft de student productontwerp aan de Kunstacademie in Rotterdam wel de tijd na te denken over een mogelijke deelname aan de Olympische Spelen. Hij betwijfelt of de kans reëel is dat een Nederlander aan de start zal staan. Nederland kent nu zestig klimhallen. De bond heeft 32 duizend leden en dat aantal groeit gestaag. Maar het is volgens Reuser de vraag of dat direct zorgt voor een hoog wedstrijdniveau: veel hallen zijn ingericht op beginners. Goed voor de populariteit van de sport, maar voor hem niet uitdagend genoeg. 'Er wordt zelden een route op mijn niveau geschroefd.'

Onderdelen sportklimmen

Lead Een geheime route van circa 15 meter. Deelnemers krijgen vlak voor de wedstrijd 6 minuten om de route te bestuderen, daarna moeten ze de isolatieruimte weer in. Wie het hoogste komt, wint de wedstrijd.
Boulderen Korte maar moeilijke route van zo'n 4 meter. Beklimming wordt zonder veiligheidstouwen genomen. Wie de minste pogingen nodig heeft om boven te komen, wint.
Speed Twee klimmers starten tegelijkertijd op een route van 15 meter, die elke wedstrijd hetzelfde is. De snelste klimmer wint. Het wereldrecord staat op minder dan 6 seconden.

Sportklimmen krijgt een kans op de Olympische Spelen, omdat het IOC het toernooi van jeugdig elan wenst te voorzien. De deelnemers zijn jong, vaak zelfs onder de 20 jaar. Het klimmen gebeurt onder harde beats, de zaal wordt verlicht met felgroene en -paarse ledlampen. Met hun hoofden omhoog volgen de toeschouwers de klimmers. De armen en benen van de deelnemers trillen van vermoeidheid. Op 10 meter hoogte wapperen de pezige klimmers even met hun handen: de enige remedie tegen de kwellende verzuring in hun onderarmen.

Bondscoach Aukje van Weert zit met een speciaalbiertje aan de rand van de klimmuur. Ze acht het onwaarschijnlijk dat een Nederlander naar Tokio gaat. 'Dat kan alleen als je er alles voor opzijzet.'

Eigenlijk is er maar één Nederlander die een serieuze kans maakt, vindt Van Weert. Jorg Verhoeven (32) is de naam. Hij woont al 15 jaar niet meer in Nederland. Meteen na zijn eindexamen trok hij naar de Alpen bergen om er te gaan rotsklimmen. Sinds zijn 19de woont hij in Innsbruck, het Europese centrum voor topklimmers. Later ging hij ook wedstrijdklimmen in de hal. Aan NK's, zoals die van zaterdagavond in Utrecht, doet hij niet mee. 'Hij zou met twee vingers in zijn neus winnen', aldus de bondscoach.

Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Oostenrijk

Van Weert schat in dat iemand die serieus wil meedingen naar olympische deelname, in ten minste twee onderdelen tot de top-15 van de wereld moet behoren. Verhoeven valt in de onderdelen boulderen en lead tot die categorie. Bij een olympisch kwalificatietoernooi zal hij zich moeten bewijzen. 'Hij is naar Innsbruck gegaan voor de Oostenrijke klimcultuur. Hij woont daar tussen de beste klimmers van de wereld. Jorg geniet daarvan. Hij gaat vol voor de Spelen.'

Tim Reuser houdt ook van de sport, maar heeft nooit de stap naar het buitenland gezet. Hangend op 12 meter hoogte, maakt hij zich in Utrecht klaar voor een poging de volgende greep te bereiken. Hij plaatst zijn hak in de voetsteun, strekt zich uit, springt naar het volgende obstakel op twee meter van de top. Daar valt ook Reuser van de muur. Balend komt hij naar beneden, maar hij wordt zaterdagavond wel voor de vijfde keer Nederlands kampioen. Geen deelnemer kwam zo ver als hij.

Klimmer Marc Brand. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

De Rotterdammer geeft zichzelf 20 procent kans op olympische deelname. Hij vindt zijn studie nu belangrijker, hij wil zijn leven niet omgooien voor het klimmen. In Nederland zal hij er nooit een boterham mee kunnen verdienen. Steun van een bondscoach die hem dagelijks bijstaat is er niet, daarvoor heeft de bond geen geld. Hoe anders is dat in Japan, China, of Oostenrijk?

Tim Reuser: 'In die landen heeft klimmen een rijke historie. Ze zenden daar wedstrijden op televisie uit. Hier in Nederland wordt klimmen niet echt als topsport gezien. Ach, voor mij gaat het ook niet echt om de competitie. Ik hou van het avontuur, elke klim is voor mij een puzzel. Winnen is leuk, maar niet het belangrijkst. Mijn hart gaat niet echt sneller kloppen van de Olympische Spelen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.