Hoe verging het de eerste groep van bondscoach Ronald Koeman?

Oranje mist hiërarchie

Enthousiasme over nieuwe namen bij Oranje gaat gepaard met zorg. Al die zware tegenstanders in 2018, met zo'n lichte, vrij jonge ploeg van spelers uit de middenmoot.

Virgil van Dijk, Memphis Depay, Steven Berghuis en Jetro Willems tijdens een training van het Nederlands elftal Foto Proshots

Kijk naar de voorselectie van Oranje en wees gerust blij of hoopvol met al die nieuwe namen, fris als de lente na een strenge vorstweek. Hoe verging het de eerste groep van bondscoach Ronald Koeman? Waar staan ze in een doorsnee weekeinde, in de beslissende fase van de competitie?

Matthijs de Ligt is vermoedelijk een dragende verdediger van het Nederlands elftal in het komende decennium. Hij debuteerde als aanvoerder van Ajax zondag, 18 jaar jong. Trainer Ten Hag had tegen hem gezegd dat hij de ploeg kan dragen in mentaal opzicht. 'Matthijs is meer en meer een heerser. Hij voelt verantwoordelijkheid en maakt een superontwikkeling door.'

Aanvoerder

De Ligt is de tweede tiener als aanvoerder in het huidige voetballandschap van Nederland, na Perr Schuurs bij Fortuna Sittard. Het kan in Nederland, de voetbalpolder van de jeugd. Alleen: in Oranje is De Ligt nog een beginneling, al zal hij ook daar misschien heersen in het komende decennium. Wie is straks aanvoerder tegen Engeland en Portugal, op 23 en 26 maart?

Virgil van Dijk? De voetballer van Liverpool, sinds deze winterstop de duurste verdediger ter wereld, noemde ze 'frustrerend', de twee goals van Marcus Rashford in de topper van het weekeinde, Manchester United - Liverpool (2-1). Lukaku won telkens van Lovren in de lucht en dan ging Rashford rennen, ook langs rechtsachter Alexander-Arnold. Van Dijk kreeg lof toegezwaaid. Voor zijn gewonnen duels, kopkracht en uitstraling.

Ja, probeer eens een onomstreden aanvoerder te vinden in de redelijk vlakke selectie van Oranje, die is ontdaan van de gouden generatie uit het recente verleden. De hiërarchie moet zich opnieuw vormen. De Vrij? Van Dijk? Wijnaldum? Strootman? Blind? Het is misschien verstandig om een qua Oranje vrij onbevangen speler te kiezen. Van Dijk dus. De verdedigers zijn ook het best, op internationale schaal gezien.

Europese toernooien

Aanvaller Memphis Depay is soms een spektakelstuk bij Lyon. Directeur Aulas vertelde onlangs dat ze houden van Depay, al is hij dan een aparte jongen met streken. Hij laat geweldige acties zien, hoewel hij vaker dan hem lief is bankzitter is. Zoals hij is en zoals hij eigenlijk niet meer zou moeten zijn, dat geldt vaker voor jeugdigen. Steven Bergwijn werd de laatste weken opzichtig geprezen bij PSV, maar ook hij was zaterdag onzichtbaar bij Willem II, waar PSV bijna de grootste afgang in de clubhistorie beleefde.

Bijna geen Nederlandse spelers zijn opvallend actief in de laatste fases van Europese toernooien, en ook dat zegt iets. Degenen uit de Nederlandse competitie zijn sowieso allemaal uitgeschakeld. In de Champions League doen Van Dijk en Wijnaldum (Liverpool) mee, en Cillessen bij Barcelona, hoewel hij nooit meedoet in de kampioenencompetitie. Robben wil geen international meer zijn. Blind, meestal reserve, kan de kwartfinales bereiken met Manchester United, Strootman met AS Roma. Hij is ook een symbool van de afkalvende macht van Oranje, met een aantal optredens dat nogal ongelukkig was, zoals in Zweden en Bulgarije.

Depay en Tete wonnen afgelopen donderdag in Moskou bij CSKA en mogen zich tot de favorieten rekenen in de Europa League. Dost is daarin ook nog actief met Sporting, al is hij dan even geblesseerd. Nederlandse internationals zijn gemiddeld gesproken afgedaald naar de middenmoot in het buitenland. Rekik is vaste kracht bij Hertha, middenmoter in de Bundesliga. Bruma, zijn vroegere kompaan in de kampioensploeg van PSV, speelt ook in de Duitse competitie, net als jeugdinternational Bazoer. Ze dachten bij een club te tekenen die aanschurkte tegen de Europese top. Moet je ze nu eens zien. Wolfsburg is gezakt naar de degradatiezone en verloor afgelopen weekeinde kansloos van Hoffenheim. Pröpper bij Brighton, Janmaat bij Watford, ze zijn basisspeler in clubs die ver van de absolute top vertoeven.

Timothy Fosu-Mensah van Crystal Palace, dat vecht tegen degradatie, is een verdediger met potentie. Hij zat zaterdag de hele wedstrijd op de bank tegen Chelsea. Maar toch: topaanvaller Leroy Sané van aanstaand kampioen Manchester City noemde hem de beste verdediger tegen wie hij speelde. Fosu-Mensah is snel en sterk, twee belangrijke eigenschappen voor de voetballer van de toekomst.

Wie is de beste doelman?

Ook Patrick van Aanholt, eveneens van Crystal Palace en scorend tegen Chelsea, is een moderne speler. Hij is een vleugelverdediger zoals trainers ze zich wensen, door de hele flank te bestrijken. De problematiek van Koeman schuilt ook in de keuze voor een doelman. Wie is de beste? Cillessen of Zoet? Je kunt er eindeloos over twisten. En dan riep Koeman drie centrumspitsen op, alvorens hij de selectie van 33 eind deze week met tien man inperkt.

De drie zijn een beetje dezelfde types. Luuk de Jong had niets in te brengen bij Willem II. Dost is geblesseerd. Weghorst scoorde fraai, met links, maar toen was het al te laat tegen Feyenoord. AZ, dat ook middenvelder Til en doelman Bizot levert, wint vrijwel nooit van een topploeg in Nederland, terwijl straks het niveau van de tegenstand bepaald hoger is dan in de Nederlandse competitie.

Weghorst staat op twaalf doelpunten in de als zwak omschreven eredivisie, De Jong op tien. Dat zijn vrij armoedige aantallen. Koeman beseft dat hij het teamverband als rijkdom zal moeten koesteren, in tijden van relatieve armoede.