'Het team heeft het eigen falen nooit afgeschoven op de coach'

De pittigste steek onder water kreeg volleybalcoach Toon Gerbrands zaterdag na de mislukte olympische kwalificatie van zijn 14-jarige zoon, de 1.91 lange Vincent....

Opmerkingen over de mislukking van de olympische missie zal Gerbrands na terugkeer vooral bij het pompstation incasseren. Zichzelf verwijt de coach van de nationale mannenploeg weinig. Een eerlijk antwoord op die vraag is volgens hem ook nauwelijks mogelijk.

'Als ik nee zeg, dan zouden we alles perfect hebben gedaan. Als ik ja zeg, dan hebben we het over een of twee beslissingen die volkomen oprecht en niet emotioneel zijn genomen. Als coach gaat het om ervaring. De kunst is een fout één keer te maken. Als dat vaker was gebeurd, viel mij iets te verwijten.

'Ik heb in deze drieënhalf jaar ongelooflijk veel geleerd, over conflictbeheersing, groepsprocessen, meer dan in welk managementboek staat beschreven.'

De gedachte dat het hem aan ervaring heeft ontbroken, verwerpt de coach. 'Alle grote coaches lopen vijftien à twintig jaar mee. Ik geloof niet in coaches die voor een groep komen te staan en het meteen perfect doen. Te onervaren? Nee. Ik heb alles in mijn loopbaan weloverwogen gedaan.'

Als hem iets valt te verwijten, dan is het de uitgebleven kwalificatie, zijn deelopdracht voor de periode van vier jaar, uit het eigenhandig geschreven Road to Sydney van '96. 'Nee, we hebben niet alles eruit gehaald want we zitten niet in Sydney. Hier in Katowice hadden we de finale kunnen halen, maar we hadden in die eindstrijd Joegoslavië niet kunnen verslaan. Joegoslavië is beter. Dan had ik een dag later eenzelfde persconferentie kunnen geven.'

De andere opdracht van Gerbrands, het handhaven van het olympische kampioensteam bij de topvier van de wereld, lijkt allang geschrapt. 'We zijn in deze jaren van een absolute wereldtopper tot een ploeg in de subtop geworden. TVN, mijn werkgever, had rekening gehouden met dat proces. Er zal een periode komen dat het moeilijk wordt, zeiden ze.'

Het team heeft nooit het eigen falen afgeschoven op de coach. 'Als iedereen zich bij een teambespreking omkeert en niets meer wil doen, dan waren we snel klaar geweest. Dan was er vlot een persconferentie geweest en had ik gezegd: lange neus, ik ben weg. Fouten? Als ik een blunder had gemaakt waardoor we een bepaalde plaats niet hebben bereikt, dan was ik afgemaakt door de spelers.

'Dat is ook voor mij het enige dat telt: hoe de zaak in de spelersgroep ligt. Na het EK van vorig jaar is een kwartiertje vergaderd over mijn positie. Nu kijk ik alleen maar vooruit: de World League, eventueel nog de derde kwalificatieronde en dan de Spelen. Lukt dat niet, dan nemen we in Rotterdam afscheid. Dat is het doemscenario.'

Er zijn twee spellen in het volleybal: dat op het veld en het politieke, in de wandelgang en achter de groene tafel. De eventuele kans van Nederland op een plaats in de derde ronde ligt in handen van de stille diplomatie in de FIVB. Het laatste beheerst Gerbrands nauwelijks gezien zijn breedsprakige uitleg van het toekomstige politieke spel en zijn 'naïeve' houding dat sport voor politiek hoort te gaan.

'Op 17 en 18 januari ben ik in Lausanne, voor een commissievergadering, en meestal krijg ik de president, Acosta, te spreken. Ik zal met hem praten als liefhebber. Ik zal hem dan nog eens voorhouden wat Nederland de afgelopen vier jaar voor het volleybal heeft betekend. Volle zalen in alle landen, driehonderdduizend toeschouwers, coaches die huilend bekennen de dag van hun leven te hebben gehad, herleefde volleybaltijden in Tsjechië en Polen. Wij hebben, hoe paradoxaal, een impuls gegeven door te verliezen.'

Een tweede kans in juli via de lobby zou Gerbrands verdiend vinden. 'Vooraleerst: we hadden zelf moeten winnen. Maar de regels voor olympische kwalificatie zijn tussendoor drie keer gewijzigd en tweemaal zijn wij oprecht de dupe geworden. Van de veranderde toelating tot de derde ronde, en de gewijzigde puntentelling voor de wereldranglijst waardoor Spanje ons voorbij is gegaan.

'Ik denk dat we in de ronde in Portugal terecht komen. Vraag me niet waar het vandaan komt. Ik zit tussen hoop en vrees. Alle mensen in de FIVB-hoek die ik spreek zeggen dat het goed komt. Ik kan me als weldenkend mens niet voorstellen dat de olympisch kampioen, de ambassadeur van de sport, wordt gepakt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.