Interview

'Het is zo wreed, bijna niet te doen'

Interview solozeiler Pieter Heerema

58 dagen al zit Pieter Heerema in zijn eentje op zee. Gisteren heeft hij een belangrijk punt gepasseerd: hij is over de helft van de Vendée Globe, de non-stop zeilrace waaraan hij als eerste Nederlander deelneemt.

'Het is verschrikkelijk oncomfortabel. Dit is een drijvende werkplaats met een mast erop.' Beeld Jacques Vapillon

Hij moet lachen op de vraag of hij ook aan de zeilrace Vendée Globe zou zijn begonnen als hij vooraf had geweten hoe zwaar de solotocht rond de wereld zou zijn. 'Je hoort van iedereen dat het vreselijk zwaar is. Maar wat is vreselijk zwaar? Dat moet je zelf beleven.'

Neem een dag als vandaag, dinsdag: om een telefoongesprek met de Volkskrant te kunnen voeren, heeft Pieter Heerema (65) zich op de vloer van zijn kajuit moeten verankeren. Zijn benen en de kniebeschermers die hij constant draagt, heeft hij ergens tussen geklemd, evenals een arm, om een schuiver te voorkomen. En het is niet eens zo slecht weer: windkracht 6 met een zonnetje.

Pieter Heerema. Beeld AFP

Doordat de golven dwarsscheeps staan en de No Way Back daar met een rotvaart doorheen 'stuitert', zit warm eten er vandaag niet in, legt hij door de satelliettelefoon uit. 'Het is verschrikkelijk oncomfortabel. Het is zo wreed allemaal. Het is bijna niet te doen.' Hij denkt een 'kilo of zes, zeven' te zijn afgevallen. 'Voordat ik jou belde heb ik even wat gegeten. Dan moet ik de boot bijna voor de wind leggen, anders vliegt alles door de kajuit.'

Hij verlangt het meest naar een grondige wasbeurt. 'Ik heb van die babydoekjes, daar veeg ik me mee af. Dat gaat redelijk, maar het voelt niet lekker. Op mijn huid zit overal zout. Ik zou dolgraag een kwartier onder een douche staan.'

58 dagen al zit Pieter Heerema, topman van het offshorebedrijf Heerema, in zijn eentje op zee. Gisteren heeft hij een belangrijk punt gepasseerd: hij is over de helft van de Vendée Globe, de non-stop zeilrace waaraan hij als eerste Nederlander deelneemt. Hij moet nog onder Nieuw-Zeeland door en dan wacht hem de Grote Oceaan.

Geregeld heeft hij gedacht aan opgeven. 'De eerste keer was in de buurt van de Canarische Eilanden. Ik had enorm last van mij rug en weet toevallig dat er op een van die eilanden een fantastische sportfysiotherapeut is. In de buurt van Kaapstad zat ik er ook helemaal doorheen. En op de Indische Oceaan nog een of twee keer.'

Storende autopilot

De rugpijn is gelukkig geweken, de materiaalpech op zijn No Way Back helaas niet. 'Dit is een drijvende werkplaats met een mast erop.' Pas enkele dagen geleden is er een (nood)oplossing gevonden voor de grootste kwelling, de steeds terugkerende storing in zijn automatische stuurinrichting. De autopilot is voor elke solozeiler van levensbelang, omdat die hem in staat stelt essentiële dingen te doen als navigeren, eten en slapen.

Het probleem was dat de autopilot van Heerema op onverwachte momenten andere koersen ging varen. In een nacht ging zijn boot daardoor drie keer ongewild overstag, met steeds een kentering tot gevolg. 'Ik heb geluk gehad dat de deuren dicht waren, anders heb je ook nog een halve meter water in de boot. Dan houdt je elektronica er meteen mee op.' Dezelfde storing in de autopilot heeft er mogelijk toe geleid dat zijn concurrent Enda O'Coineen zijn mast verloor, denkt Heerema.

Omdat de Engelse fabrikant en de Franse installateur niet reageerden op zijn hulpverzoeken, ging hij tot rigoureuze actie over. 'Ik heb vanaf de Indische Oceaan een advocaat ingeschakeld en met moord en doodslag gedreigd. Toen ging die installateur lopen. Nu is ie heel enthousiast bezig, maar dat heeft me wel vijf dagen gekost.'

Tekst gaat door onder de kaart.

Heerema, naar eigen zeggen een 'computeranalfabeet', heeft zowat de hele autopilot vervangen door een reserve-exemplaar. De fabrikant heeft daarnaast met een simulatie aan de wal geprobeerd de storing te vinden. Maar die is er nog steeds.

'Ze hebben geen flauw idee. Hier ben ik nog niet over uitgesproken. Je besteedt een godsvermogen aan die elektronica, het is duurder dan alle zeilen die op de boot staan. Maar het is totaal onbetrouwbaar. Het is het product van computerfielen die achter hun schermpje allerlei dingen verzinnen waar je op zee geen bal aan hebt.'

Vaste kompaskoers

De noodoplossing is niet fraai, maar werkt. Normaal houdt de autopilot als koers een bepaalde hoek met de wind aan. Als de wind draait, draait de boot mee, waardoor de zeilen niet hoeven te worden versteld en zich ook geen gevaarlijke situaties als een klapgijp kunnen voordoen. Nu houdt de autopilot een door Heerema ingestelde kompaskoers aan. 'Op dit moment heb ik waanzinnig stabiele wind, dus dan kan het. Maar de afgelopen dagen heb ik buiig weer gehad waarin de wind soms 30, 40 graden draaide. Ik heb nooit meer dan vijf of tien minuten in mijn bed kunnen liggen.'

Hij heeft nog een ouderwetse autopilot als reserve en wil zijn avontuur niet afbreken. Daarnaast kent hij de ontzaglijke plas water die hij nu gaat oversteken. Nadat hij jaren geleden met zijn gezin in etappes naar Nieuw-Zeeland was gevaren, zeilde hij zijn boot - een luxer model dan zijn huidige verblijfplaats - in één keer rond Kaap Hoorn naar Argentinië. 'Dat was ook een zware tocht. Maar we waren wel zijn drieën.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.