'Groundsman' van Feyenoord: 'Als je tijd en liefde in gras steekt, krijg je dat terug'

Het gaat niet goed met het Nederlandse voetbal. De Volkskrant zoekt tot het WK voetbal naar een weg uit de misère in een wekelijkse serie. Deze week: de grasliefde van 'groundsman' Erwin Beltman van Feyenoord.

Erwin Beltman, grasmeester de Kuip. Guus Dubbelman / de Volkskrant

In zijn container annex kantoor naast de Kuip hangen vier schalen. Ook Erwin Beltman en zijn team zijn kampioenen. Beste veld eredivisie. Vier seizoenen op rij, en het moet raar lopen wil daar deze maand geen vijfde schaal bijkomen. Gekozen door de aanvoerders van de eredivisie, acteurs op het podium van gras.

Beltman (42) is trots. Hij is head groundsman van Feyenoord. Grasmeester. Het veld in de Kuip is van puur natuurgras. Elk jaar opnieuw gekocht bij John Hendriks in Heythuysen, in Limburg. De grasmat voor volgend seizoen is al met zorg uitgezocht. Anderhalf jaar oud. Die van dit seizoen was acht maanden. ‘Iets te jong’, oordeelt Beltman.

Elke keer bij onderzoeken van de vakbond onder profs eindigen de natuurgrasvelden, al bestaat een aantal hybride velden tegenwoordig voor een klein percentage uit kunststofvezels, met overweldigende overmacht bovenaan de lijst. Kunstgrasvelden bungelen hopeloos onderaan.

Toch voetballen zeven clubs in de eredivisie op kunstgras, en nog veel meer in de eerste divisie. Het is alsof hoofdredacteuren tegen journalisten zeggen: jullie werken het liefst met een laptop, maar toch moeten jullie de stukken op papier inleveren.

Ander spel

Voetbal op kunstgras is een ander spel, vindt Beltman. Het is minder intens. Velden zijn ongekend stroperig of ballen schieten juist door. Ze rollen niet, ze glijden. Velden slijten, zeker bij intensief gebruik. Ja, nieuwe generaties kunstgras zijn beter dan de oudere, maar datzelfde geldt voor natuurgras. ‘Beter zaad. Lampen erboven. Bemesting. Beter personeel’, vat Beltman de vooruitgang samen.

Het is moeilijk te bewijzen, maar het is aannemelijk dat de voetbalcrisis in Nederland voor een deeltje is veroorzaakt door de massale invoer van kunstgras, tot bij de profs aan toe, al is het maar omdat in buitenlanden vrijwel niemand in de top op kunstgras speelt. Het is dan elke keer wennen. ‘Het is bizar’, aldus Beltman. ‘En de KNVB neemt niet echt stelling.’ De KNVB ligt aan de leiband bij de clubs, die bij meerderheid bepalen.

Toen Beltman in 2013 naar Feyenoord kwam, na 22 jaar bij een golfbaan, was het werk nog deels uitbesteed. Nu gaat alles in eigen beheer. Zo wilde hij het graag, want hij is perfectionist. Ze vroegen om iemand die ‘ziel en zaligheid in het veld wilde investeren.’ Met een lach: ‘We hebben tegenwoordig een wagenpark waarvan een paard de hik krijgt.’ Hij praat gepassioneerd over Brits raaigras, over draineren, over maaimachines, over beluchten, over doorzaaien, over kegeltjes in de machines die tijdens het maaien ook al het herstel bespoedigen. Gras is liefde, gras is bijna zijn leven. ‘Als je veel tijd en liefde in gras steekt, krijg je dat terug van het gras.’

Rond het hoofdveld in de Kuip staan bordjes met de tekst dat de tegenstander welkom is, namens het grasteam van Feyenoord. Beltman kreeg kippenvel van gesprekken met bijvoorbeeld Frank de Boer en Dennis Bergkamp van Ajax, die zo geïnteresseerd waren in het wel en wee van zijn mat. Hij vertelt over oogcontact met aanvoerder El Ahmadi van Feyenoord voor een wedstrijd. Dan weet hij of ze nog even zullen sproeien. ‘In de rust sta ik bij de tunnel. Dan vraag ik even of hij nog wat water wil. Zo ja, dan geven we water.’

In het duel met Excelsior vorig jaar, uit, verloor Feyenoord met 3-0, op de eerste dag dat het elftal de titel kon binnenhalen. Het was bloedheet die dag. Excelsior kon maar één keer sproeien, voor de wedstrijd. In de rust gebeurde niets meer. Geen capaciteit. Het veld was vreselijk. Beltman, vol onbegrip: ‘Dat gaat dan over al dan niet meedoen aan de Champions League voor Feyenoord.’

Hij krijgt complimenten voor zijn veld, ook hoe snel het herstelt. Hij hoort ook geregeld klachten van spelers over kunstgras, en echt niet alleen van ouderen: ‘Ze hebben allemaal langer last van hun gewrichten, van hun onderrug. Dan zeggen mensen dat ze dan ook maar moeten trainen op kunstgras. Maar ze willen zich juist niet aanpassen aan kunstgras.’ Technisch directeuren klagen eveneens, over het feit dat menig voetballer niet naar Nederland wil komen vanwege het minimum van zeven duels op kunstgras. Allemaal ingrediënten voor een groeiende achterstand, internationaal gezien.

Het voetbal is van de basis afgedreven. Het gaat tegenwoordig vaak om het businessmodel. Lekker iedereen laten voetballen op het hoofdveld. Altijd trainen. Geen trainingsaccommodatie meer hoeven onderhouden. Het is ook zo leuk dat de kinderen van de sponsors na afloop nog even op het veld kunnen voetballen, terwijl de lichten branden. ‘Wat heeft dat nu met profvoetbal te maken? Dan ga je toch lekker in de eerste divisie spelen.’

Werkbezoek bij Arsenal

Als de hele wereld nu meedeed, dan was het nog wat anders, maar dat is niet zo. Beltman was vier dagen op werkbezoek bij Arsenal. Wat een liefde voor gras ontwaarde hij in Londen. Niemand, afgezien van lagere klassen, denkt ook maar één minuut na over kunstgras. ‘In Frankrijk is na een zware blessure van een speler het kunstgras in de ban gedaan door de vakbond. Spanje, Duitsland, Engeland, Italië, nergens kunstgras. Natuurgras vangt de klap op van de knie, bij bepaalde acties. Dan zie je een plag gras wegspringen. Kunstgras doet dat niet. Daar zie je alleen rubber korrels. Die vind je de volgende dag terug in de wasmachine.’

De Feyenoorders zullen ook op hun nieuwe, dit jaar opgeleverde trainingscomplex blijven trainen op natuurgras. Beltman is blij met de terugkeer van Almere City naar natuurgras, hoewel ze daar moeten uitkijken met twee bespelers van het veld; het eerste elftal en Jong Almere City. Eigenlijk moet elke club met natuurgras een personeelslid in vaste dienst nemen voor het onderhoud, iemand met toewijding voor het veld, iemand die bereid is uren te maken.

Beltman is ook blij met de promotie van Fortuna Sittard naar de eredivisie. Ook echt gras. Hij heeft nog wel een paar tips voor zijn collega’s in Limburg. Het gras maaien in blokken is mooi, dat geeft het veld een frisse aanblik, zeker voor de camera’s. Bovendien is buitenspel dan beter te zien, van bovenaf. ‘Bij een veld in blokken kun je zien dat er aandacht aan is besteed. Bij ons is dat de handtekening op het werk.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.