Interview Kirsten van de Ven

‘Dat een meisje van 8 te horen krijgt: jij bent goed, maar je bent een meisje. Dat is niet oké’

Een jaar is oud-prof Kirsten van de Ven (33) nu manager vrouwenvoetbal van de KNVB. Sinds de Europese titel in 2017 is veel gewonnen, maar er is nog genoeg te winnen. ‘Uiteindelijk is het ook voor mannen fijner als we minder in hokjes denken.

Kirsten van de Ven (l) en Anouk Hoogendijk (r) bij hun afscheid van het Nederlands elftal. Beeld ProShots

Aan het einde van het gesprek stelt Van de Ven dat ‘haar hele leven een voorbereiding was op deze job.’ Ze is opgewekt, kritisch, sympathiek Brabants en op haar cv prijkt menig universitair studie, want bij vrouwen is het normaal om studie en topvoetbal te combineren. Ze benadrukt dat de ‘droom’ van de razendsnelle ontwikkeling van het vrouwenvoetbal niet voorbij is, mocht Nederland het WK in Frankrijk mislopen.

Dinsdag in Viborg is het tweede duel met Denemarken, na de 2-0 zege in Breda. Bij een positief resultaat volgt nog een ronde tegen België of Zwitserland. Hoe de uitslag ook uitpakt, er blijft sowieso veel werk te verrichten. ‘Hoe kunnen we verwachten dat vrouwen later topposities bekleden in het maatschappelijk leven, dat ze concurreren met mannen, als ze op 8-jarige leeftijd als meisjes minder kansen krijgen dan jongens? Nog altijd kunnen veel meisjes niet zoveel trainen als jongens die aan topvoetbal willen doen. Dat is een gemiste kans op ontwikkeling.’

Kirsten van de Ven was een aparte aanvaller. Ze koppelde doorzettingsvermogen aan een wat grove doch fraaie techniek, gelardeerd met scharen en andere schijnbewegingen. Ze speelde 87 interlands en is voor Nederland WK-topschutter aller tijden, hoe relatief dat ook is met twee doelpunten op één WK. Haar eindtoernooien vervullen haar met gemengde gevoelens. Allereerst trots, maar ook: ‘Het was eigenlijk niet altijd leuk om het EK of het WK te spelen. Vooral in 2009, bij ons eerste EK, was de druk ongelooflijk groot. We wisten dat dit onze kans was. We moesten presteren, om ons voetbal op de kaart te krijgen.’

Andere dynamiek

Veel is gewonnen sindsdien. Aandacht. Beloning, ook in financieel opzicht. Het nationale elftal verkoopt sinds de Europese titel van 2017 binnen een uur stadions uit. Dat menigeen kritisch blijft over vrouwenvoetbal als minderwaardig spel – het zij zo. ‘We hoeven niet iedereen te overtuigen.’ De vrouwen trekken ook een ander publiek. Duizenden bezoekers waren nooit eerder in een stadion geweest. De dynamiek is anders. De kijkcijfers zijn uitstekend. Veronica trok vrijdag 1,1 miljoen kijkers voor het duel met Denemarken, tegen bijvoorbeeld 1,8 miljoen voor PSV een paar dagen eerder in de Champions League tegen Inter.

Toch is nog genoeg te winnen. Bij de jeugd bijvoorbeeld, als het om gelijke behandeling gaat. Van de Ven voetbalde jaren in Zweden, een land met ‘minder hokjes’. ‘Nederland denkt meer in rolpatronen. Hier is het nog vaak: jij bent een meisje, daarbij hoort dat gedrag. Zo niet, dan is het raar. Toen ik acht was, werd een van mijn vriendjes gescout door een profclub. Hij was ongeveer even goed als ik. Voor mij was er niets. Dat een meisje van acht te horen krijgt: jij bent goed, maar je bent een meisje. Dat is niet oké.’ Dat gebeurt 25 jaar later nog steeds. Er zijn weinig topsportwaardige voetbalopleidingen voor meiden.

Van de Ven en de KNVB willen blijvende ontwikkeling, ongeacht de resultaten van de nationale ploeg. Het elftal, het vehikel van zichtbaarheid, heeft al knap werk gedaan. Het is nu ook een kwestie van autonome progressie aan de basis. Gewoon, de besten bij elkaar in amateurclubs, jongen of meisje. En dat zo lang mogelijk volhouden, zeker tot onder elf gemengd voetballen. Vooral in kleine gemeenschappen is het dan ook makkelijker om teams te formeren van kinderen met dezelfde leeftijd. ‘Het is ook mooier, jongens en meisjes bij elkaar. De jongen heeft dan misschien de betere actie, het meisje heeft meer overzicht of weet beter wat het is om in een team te spelen.’

Ontwikkeling

Ze heeft gestudeerd, en niet zo’n beetje ook, in Amerika, Zweden en Tilburg. Arbeid&Organisatiepsychologie. Sportpsychologie, neuropsychologie. En ze leerde van het voetballeven. ‘Ik vergeleek mezelf vroeger altijd met anderen. Dan stond ik op doel af te werken met Marta, de grote Braziliaanse voetballer. Als zij er twee meer inschoot dan ik, hoefde dat niet te betekenen dat ik een slechtere voetballer was. Toen kon dat wel zo voelen. Je moet jezelf niet met de ander vergelijken, maar naar je eigen ontwikkeling kijken.’

Altijd keert ontwikkeling terug in haar verhaal. De ontwikkeling schrijdt voort, ook in de eredivisie, nog altijd pas met negen clubs. Dat lijkt weinig, maar voor nu is dat aantal genoeg. Eerst is het zaak meer speelsters een topsportwaardige opleiding te geven. ‘De gemiddelde leeftijd is ongeveer 20 jaar. Eerst willen we betere randvoorwaarden scheppen. Veel jonge vrouwen stoppen, omdat voetbal niet te combineren is met werk of studie. Die combinatie hebben vrouwen altijd gemaakt en dat is ook niet erg. Een betere afstemming is nodig. Het is goed als bedrijven flexibele werkplekken inrichten voor speelsters.’

‘We zetten stapje voor stapje. Op alle fronten willen we sterker worden: meer vrouwelijke trainers, scheidsrechters en bestuursleden. We laten nog veel te veel talent liggen. Uiteindelijk is het ook voor mannen fijner als we minder in hokjes denken. Als een man nu op dinsdag met zijn peuter in de speeltuin zit, zien velen hem als een loser. Als hij daar op zaterdag zit, is hij een lieve vader. Het is zoals Cruijff het al zei: je ziet het pas als je het doorhebt.’

Kirsten van de Ven Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.