'Als we de finale halen, stroomt heel het eiland leeg'

Vandaag speelt het kleinste land dat zich ooit voor het EK plaatste de achtste finale tegen Engeland. Een inkijkje in het leven van de IJslandse selectie. PSV'er Hjörtur Hermannsson vertelt.

IJsland viert het behalen van de achtste finale. Beeld ap

Woensdagavond

Op het veld voelt de verdediger van Jong PSV de adrenaline, dan denkt hij niet na over spanning. In de dug-out als wissel werd Hjörtur Hermannsson (21) erdoor overmand. Woensdagavond in Stade de France in Parijs. Na de aansluitingstreffer van Oostenrijk, een kwartier na rust, was het wachten op een tweede doelpunt, wat uitschakeling zou betekenen voor IJsland. Dertig minuten duurden voor zijn gevoel drie uur.

Zijn pols sloeg zeker 180 keer per minuut. 'Thuis op de bank kijk ik met weinig gevoel naar voetbal. Maar nu... Ik kreeg bijna een hartaanval.' IJsland verdedigde en verdedigde en hield stand. In de 94ste minuut maakte Arnór Ingvi Traustason zelfs in een counter 2-1. Het betekende de eerste overwinning op een EK en leverde de tweede plaats in groep F op, waardoor de ploeg vanavond tegen Engeland speelt. Alle IJslandse spelers renden naar het vak met eigen fans. Ook Hermannsson. 'Waanzinnig. Het was onbeschrijfelijk.'

Gummi Ben

Ondertussen ging de IJslandse commentator Gudmundur Benediktsson op de tribune tekeer als een combinatie van Jack van Gelder en een gillende keukenmeid. Hermannsson grinnikt om 'Gummi Ben', zoals hij liefkozend wordt genoemd. 'Gummi Ben gaat de wereld over. Zo voelde de overwinning voor elke IJslander. We zitten allemaal zo vol van die beleving', vertelt hij telefonisch, in perfect Nederlands.

Liefst 98,9 procent van het IJslandse volk keek naar het duel met Oostenrijk. 1,1 procent dus niet. Hermannsson: 'Ik hoop dat ze hebben gewerkt, want als ze thuis hebben gezeten zonder te kijken, weet ik het ook niet meer.' Naar schatting zijn er 33.000 IJslandse supporters in Frankrijk. Dat is ongeveer 10 procent van de totale bevolking. De rest zoekt elkaar op, bijvoorbeeld op het Ingólfstorg-plein in Reykjavik. 'Liever nog zijn ze allemaal in Frankrijk. Als we de finale halen, stroomt heel het eiland leeg.'

Hjörtur Hermannsson tijdens een training in het Geoffroy-Guichard-stadion in Saint-Etienne. Beeld afp

De beveiliging

Alles barst uit zijn voegen rond de ploeg. De IJslandse bond kan al 11,5 miljoen euro aan premies tegemoet zien van de UEFA. Nu wacht Engeland. Hermannsson: 'De Engelse media zijn van een andere orde.'

Ook de toch al strenge beveiliging is toegenomen, vertelt de aanvoerder van IJsland Onder 21. Vlak na de landing in Chambéry, op dinsdag 7 juni, stoof de IJslandse bus via de A41 naar het noorden. Onder begeleiding van een zee van zwaailichten van de Franse politiemotoren en -auto's. Bestemming was het hotel in het rustieke Annecy, een Frans Alpenstadje.

Dertig man

Natuurlijk kent IJsland de politiekonvooien van oefen- en kwalificatieduels, maar dan rijden er twee motoren en één auto mee. 'Nu kan ik niet eens inschatten hoeveel het er steeds zijn. Echt veel in ieder geval.' Rond het hotel en het trainingsveld, tien minuten verderop, zijn er continu dertig beveiligers aanwezig, schat Hermannsson. Hij zegt zich compleet veilig te voelen.

In hun vrije tijd bezoeken de spelers af en toe het stadje Annecy. Het is toegestaan, maar ze moeten wel melden waar ze heen gaan, een telefoonnummer afgeven en inschatten hoe lang ze wegblijven. In hun vrije tijdskleding wanen ze zich incognito. 'Zonder de kleding van de bond kent niemand ons', lacht Hermannsson. Zelf bezocht hij Annecy eenmaal. 'Een prachtig stadje, maar ik heb alles wat ik zoek in het hotel.'

Het hotel in Annecy

Tussen de bossen verstopt, resideren de IJslanders in een Zwitsers ogend vakantiehuis, met gele muren en rode luikjes. Het pand met uitzicht op het meer van Annecy is deze weken exclusief terrein voor de IJslandse selectie en staf en van alle gemakken voorzien. 'We hebben niets te klagen', zegt Hermannsson.

De spelers ontbijten steevast om 9 uur, in een eetzaal waar makkelijk een trouwfeest kan worden georganiseerd. Daarna vertrekken ze met de bus naar het trainingsveld. 'Na de lunch zit de dag er qua voetbal wel op.' Dan is het zwembad een fijne ontmoetingsplaats. 'Het is genieten, met zonnig weer en 32 graden.' Op de achtergrond verzorgt Jóhann Gudmundsson als de dj van het team de muziek. De oud-AZ'er kiest voor 'mainstreampop', maar ook IJslandse bands als Kaleo komen voorbij.

Potje dart

Binnen is een grote zaal waar iedereen samen komt. Los van tafeltennistafels en een mini-golfparcours buiten, kunnen de spelers hier gebruik maken van een snookertafel, een voetbaltafel en een dart- en schaakbord.

Slechts een keer organiseerden ze een toernooi met FIFA16, het computerspel waarmee veel spelers hun vrije tijd doodden. Lang niet iedereen deed mee. Hermannsson: 'Volgens mij won Hördur Magnússon. Ik heb in ieder geval niet gewonnen.' Hoewel er ook basketbal- en ijshockey games worden gespeeld is Hermannsson, de jongste van het stel, niet zo van de playstation.

's Middags laat Hermannsson zich behandelen of duikt hij de fitnessruimte in. ''s Avonds zit ik met een paar jongens te lullen, te kaarten en dan kijken we de wedstrijden.' Kaarten wordt veel gedaan. Ook volgt de spelersgroep de andere EK-duels nauwgezet. 'Zeker de wedstrijden van 21.00 uur.' Normaal kiezen IJslanders een land om aan te moedigen. 'Nu is het een ander verhaal: we doen zelf mee. Het liefst willen we een leuke wedstrijd zien. Of dat Oekraïne - Polen of Duitsland - Spanje is, maakt niet uit.'

Hördur Magnusson (l) en Hjörtur Hermannsson komen op 7 juni aan op de luchthaven van Chambery, Frankrijk. Beeld epa

Teambespreking

Normaal gesproken is Hermannsson een veellezer. Hoewel hij een boek vergat mee te nemen, wordt 'gelukkig overal voor gezorgd'. De staf heeft een krat vol meegebracht. Maar de IJslandse roman die hij koos, ligt nog altijd ongeopend naast zijn bed. Op zijn kamer komt hij alleen om te slapen. Even leest hij het IJslandse nieuws en dan gaat het nachtlampje uit. 'Je zou verwachten dat je er wel tijd voor hebt, maar we zijn altijd bezig.'

Iedere avond na het eten volgt een teambespreking. Trainers Lars Lägerback en Heimir Halgrímsson en een team van 'goede en ervaren scouts' lichten tegenstanders uit. Hermannsson: 'We bespreken de kernkwaliteiten van spelers, maar als ik eerlijk ben, krijgen jongens als Cristiano Ronaldo en David Alaba geen extra aandacht. Onze eigen manier van voetballen staat voorop.'

Ook de 37-jarige vedette Eidur Gudjohnsen neemt vaak het woord. Hermannsson: 'Alles wat hij zegt, hoort in een boek.' Voor het duel tegen Oostenrijk vertelde de oud-speler van Chelsea en Barcelona welke belangrijke wedstrijden hij heeft gespeeld: de Champions League-finale, meerdere 'Clasico's' tussen Barcelona en Real Madrid, wedstrijden in de Engelse Premier League.

Toch noemde hij IJsland - Oostenrijk, de beslissende wedstrijd in groep F, de belangrijkste van allemaal. Hermannsson: 'Als zo'n grote speler dat zegt, geeft dat ons extra motivatie.' En IJsland blijft geschiedenis schrijven. Na de 1-0 tegen Oostenrijk zal het duel met Engeland voor Gudjohnsen de belangrijkste zijn.

Cristiano Ronaldo

Niet iedereen is te spreken over het debuut van IJsland dit EK, bijvoorbeeld vanwege de verdedigende speelstijl. Cristiano Ronaldo noemde de IJslandse mentaliteit na het gelijkspel (1-1) tegen Portugal 'bekrompen' en wilde zijn shirt niet ruilen met aanvoerder Aron Gunnarsson. Fans vanuit heel Europa deelden op Twitter foto's van hun nationale shirt, als blijk van waardering. Met de hashtag #ShirtsForAron.

Jóhann Gudmundsson en Alfred Finnbogason (oud-Heerenveen) togen naar Annecy en deze keer niet voor het bezoek van hun overgekomen familie. De twee grappenmakers van het IJslandse elftal lieten er een Portugees shirt bedrukken met Ronaldo en nummer 7. Als cadeau voor Gunnarsson. Hermannsson: 'Daar hebben we wel om gelachen.'

Aron Gunnarsson (l) en Cristiano Ronaldo in actie op 14 juni. Beeld epa

Extra motivatie

De woorden van Ronaldo hebben IJsland geholpen, denkt hij. 'Ja, als iemand zulk gedrag vertoont, is dat alleen maar een extra motivatie. We hebben gewoon niet de kwaliteiten van Spanje of Barcelona.' Hij vindt de kritiek ook niet terecht. 'Het hoeft niet altijd mooi.' Het resultaat telt, vindt hij. 'Wij laten alles achter op het veld.'

'Ik heb ook gehoord dat mensen tegen 24 deelnemende landen zijn en dan IJsland als voorbeeld nemen. Wij zijn gewoon als tweede geplaatst tijdens de kwalificaties en hebben Nederland twee keer verslagen. Het is dus geen puur geluk dat we hier staan.'

Op 17 juni viert IJsland jaarlijks de onafhankelijkheid. Na de winst op Oostenrijk opteerde assistent-bondscoach Hallgrímsson om juist van 22 juni een nationale feestdag te maken, de dag dat IJsland zich plaatste voor de achtste finales. Hermannsson: 'Een leuk idee, maar gaat vast niet gebeuren. Toch is 22 juni zeker een datum die we nooit zullen vergeten.' En 10 juli dan, de dag van de finale? 'Als we dat halen, ja, hopelijk. We hebben maar een doel: zo lang mogelijk in Frankrijk blijven. Alles is mogelijk. Als we het maar samen doen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.