'Als Serena geen antwoord heeft, heb ik gefaald'

Patrick Mouratoglou hielp Serena Williams aan tien glandslamtitels

Patrick Mouratoglou heeft met Serena Williams tien grandslamtitels gewonnen. Nadat zij is bevallen zullen er beslist nog meer volgen. 'Ik zei: Serena, je wint te weinig.'

Beeld epa

Al 34 jaar wacht Frankrijk op een opvolger van Yannick Noah, die in 1983 Roland Garros won. De Franse tenniscoach en analist Patrick Mouratoglou velt een vernietigend oordeel over het sportklimaat in zijn vaderland. 'Goede spelers hebben we voldoende, winnaars zitten er niet tussen. Het heeft te maken met de Franse cultuur en de gebrekkige opleiding. Hoe maken we van een topspeler een kampioen? Het is onbegonnen werk in Frankrijk.

'De Fransen willen niet hard werken, ze zijn lui. Wie talent heeft, wordt geroemd. Nadal, Djokovic en Serena Williams willen elke dag keihard werken om hun doelen te bereiken, ze leggen hun ziel en zaligheid in elke training. Dat is talent. In Frankrijk houden we niet van mensen met succes, het is ook zichtbaar in de sport. We zullen onze mentaliteit moeten veranderen.'

Beeld Hollandse Hoogte / VI Images

Tsonga, Gasquet, Monfils en Simon zijn mooie tennissers, maar ze lagen er op Roland Garros weer voor de kwartfinales uit.

Mouratoglou: 'Ik mis de ambitie bij de huidige generatie. Al in 2006 riepen ze allemaal dat het onmogelijk was om grandslamtitels te winnen, zolang Federer en Nadal aan de top stonden. Een jonge speler van 19 jaar vertelde op de US Open dat hij ze allebei zou verslaan. Iedereen lachte hem uit en hekelde zijn gebrek aan respect.

'Eén tennisser geloofde in zichzelf en hij kreeg gelijk. Zijn naam was Novak Djokovic en hij werd nummer 1 van de wereld. Grote spelers als Federer, Nadal, Djokovic, Murray en Serena Williams zijn nooit tevreden. Ze willen altijd meer, daarom zijn ze kampioenen. Ze zoeken telkens nieuwe uitdagingen, kijken altijd vooruit.'

Zijn zwangere pupil Serena Williams kwam alleen naar Roland Garros om haar zus Venus aan te moedigen. En dus fungeert Mouratoglou, die vandaag zijn 47ste verjaardag viert, in Parijs alleen als tv-commentator. Ook hij ziet hoe in een circuit zonder Serena Williams de stress lijkt te regeren.

Mouratoglou: 'Je kunt Kiki Bertens niet verwijten dat de druk te groot voor haar was. Het geldt voor 90 procent van de spelers. Hoe moet je de verwachtingen managen? Van jezelf, je land, de media? Op Roland Garros willen zelfs de titelkandidaten niet horen dat ze favoriet zijn. Ze proberen aan die rol te ontsnappen door te zeggen dat ze geblesseerd zijn en de ander echt beter is. Spelers willen zo min mogelijk druk mee torsen op een groot toernooi.

'Zelfs Nadal wil nooit favoriet zijn op Roland Garros. Rafa speelt in de tweede ronde tegen Robin Haase, die 46ste staat op de wereldranglijst en probeert ons ervan te overtuigen dat hij een gevaarlijke tegenstander is. Moeilijk te geloven uit de mond van de speler die Roland Garros negen keer heeft gewonnen. Voor Serena Williams was druk meestal een bron van inspiratie. Daarom is zij wellicht de grootste tennisster aller tijden.'

Vijf jaar geleden meldde de 35-jarige Amerikaanse zich op de tennisacademie van Mouratoglou in Parijs, na een beschamende nederlaag in de eerste ronde op Roland Garros tegen Virginie Razzano. 'Serena had destijds twee jaar lang geen grandslamtoernooi gewonnen, ze stond vijfde of zevende van de wereld. In Parijs bereikte Serena een dieptepunt. Ze vroeg me of ik haar kon helpen om nog één grandslamtitel te winnen. Het werden er tien.'

Beeld afp

Wat was het geheim?

Mouratoglou, in het mediarestaurant op Roland Garros: 'Een geheim is er niet. Ik heb Serena eerst laten testen, ik vond dat ze te vaak geblesseerd was. Ik heb specialisten verzameld die haar fysiek weer moesten opbouwen na die deceptie op Roland Garros in 2012. De fysieke kracht van Serena moest weer een wapen zijn op de baan.'

En glimlachend: 'Ik heb haar gepusht. Ik wilde haar voetenwerk verbeteren. Ik zei: jij blaast vele speelsters weg met je service. Maar op een slechte dag moet je lopen en meer ballen slaan. Serena zat niet alleen in het krachthonk, ik heb haar ook langer en explosiever laten trainen op de tennisbaan. Serena vond het prettig en werd zichtbaar fitter.

'Maar ik heb de grootste verandering doorgevoerd in haar voorbereiding. Bij het begin van onze samenwerking zei ik: Serena, je wint te weinig. Als ik kijk naar je talent en je kracht mag je niet zoveel partijen verliezen als je nu doet. Er is eigenlijk geen enkele reden om er zelfs één te verliezen. Ik wil dat je fysiek, mentaal en tactisch optimaal bent voorbereid. Tussen 2012 en 2015 won Serena vervolgens 96 procent van haar partijen.

'Het was mijn voornaamste opdracht om Serena in de juiste mindset te krijgen. Wie mentaal agressief is voor de partij zal dat ook zijn op de baan. Als je bang bent voor de wedstrijd speel je niet met de intentie om zelf je punten te halen, je hoopt dat de ander gaat missen. Daarnaast is het cruciaal om je tegenstander te analyseren.

'Zo werkte ik met Serena voor elke partij. Ze had een vast omlijnd gameplan, wist ook hoe haar tegenstander zou spelen als het 5-5, breakpoint was. Er zijn vele parameters om een speler partijen te laten winnen en je mag er geen één overslaan. Serena moest alle troefkaarten weer in haar hand houden, een overwinning mocht geen incident zijn.'

Toch moet zelfs u verrast zijn geweest dat Serena sinds 2012 tien grandslamtitels veroverde.

'Eigenlijk niet. In 2012 noemden journalisten de samenwerking met Serena Williams de bekroning van mijn trainerscarrière. Ik zei: nee, dit is pas het begin. Ik wil het verschil maken, ervoor zorgen dat Serena weer de nummer 1 van de wereld wordt. Anders kan ik net zo goed haar tassen dragen naar de baan. Ik wist dat ze met mijn werkwijze beter kon worden dan ooit, dat was ook mijn doel.'

Beeld epa

U moest nog wel de ouders van Serena overtuigen?

'Haar moeder niet. Met vader Richard heb ik pittige discussies gevoerd. Het ging soms hard tegen hard, maar dat was ook nodig om van Serena een betere speelster te maken. Als ik zou denken: hij heeft er geen verstand van, had het niet gewerkt. Uiteindelijk overheerste het respect voor elkaar. Het gaat niet vanzelf, als coach moet je het respect van de ouders ook verdienen.'

Ook u wist niet te voorkomen dat Serena verkrampte, toen ze in 2015 bij de US Open een grandslam kon realiseren door alle vier grandslamtoernooien in één jaar te winnen. De nederlaag in de halve finales tegen Roberta Vinci is haar pijnlijkste ooit.

'Toen heb ik gefaald. Ik had de emoties bij Serena nog beter moeten doorgronden. Ons gameplan voor die partij tegen Vinci werkte niet, dat moet ik mezelf verwijten. Als de speelster wint, doen we het samen. Als zij verliest, verlies ik als coach. Ik ben er namelijk van overtuigd dat je elke partij kunt winnen. Jij ook.'

Ik heet niet Serena Williams.

'Toch kan ook jij nog beter worden. Vraag elke topspeler of recreant hoeveel partijen ze hadden kunnen winnen. Hoe vaak gebeurt het dat je echt kansloos was? Twee, drie keer per seizoen? Kijk in de spiegel en vraag je af hoe dat kwam? Was je te gespannen? Dan ben ik als coach tekortgeschoten.

'Had je geen antwoord op een wapen van je tegenstander? Had ik je als trainer beter moeten voorbereiden. Zo leer je dus van je fouten en zal je de volgende keer niet zo worden weggespeeld. Ik heb een speciale cursus ontwikkeld voor tennissers en coaches op elk niveau, waarin ik laat zien hoe je kunt spelen en trainen als de grote kampioenen.'

Beeld epa

Die moordende druk op de schouders van Serena Williams was toch niet te kopiëren? De hele wereld keek in 2015 toe hoe zij geschiedenis ging schrijven op de US Open.

'Dat klopt, de druk was bizar. Je zag enorme foto's van Serena op elke bus of taxi in New York. Voor het eerst in de geschiedenis van de US Open was de vrouwenfinale eerder uitverkocht dan die bij de mannen. En toch had ik de oplossing moeten vinden voor Serena. Ze had minder druk moeten voelen. Natuurlijk kon Serena dat jaar ook de US Open winnen. Helaas vond ik de juiste weg niet.'

Serena beëindigde meteen haar seizoen en zei dat ze zelfs met een gebroken hart had gespeeld. Kon u dat repareren?

'Dat viel niet mee, kan ik je verzekeren. Maar het is gelukt. We moesten terug naar de basis en die ligt altijd op de tennisbaan. Tijdens de trainingen moest Serena zichzelf hervinden. Alleen op die manier kon ze Wimbledon winnen in 2016.'

Wie wordt uw volgende kampioen?

Mouratoglou, lachend: 'Serena Williams in 2018. Ik ben ervan overtuigd dat ze ook als moeder een kampioene zal zijn.'

Lees ook

Kiki Bertens, van wie in Parijs het nodige werd verwacht, verkrampte in haar spel tegen Catherine Bellis. Collega's vertellen hoe zij met de druk omgaan. (+)

Serena Williams was twee maanden zwanger toen ze Australian Open won

De gemiddelde leeftijd van de vier finalisten op de Australian Open is 34 jaar. Waarom doen de routiniers het zo goed? (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.