Stadsgids Ella Overkleeft: Malmö is in alles kalm en beleefd

Waar moet je wezen, wat moet je zien en waarom? Deze week wijst cultureel adviseur Ella Overkleeft ons de weg buiten de drukke plekken om door Malmö, de stad waar ze vlak voor de pandemie naartoe verhuisde.

Mirjam Bosgraaf
Malmö Beeld Joost Stokhof
MalmöBeeld Joost Stokhof

Vlak voor de pandemie kwam Ella Overkleeft naar Zweden, naar Malmö, in het zuiden. De meeste expats in Malmö werken in het nieuwe hoofdkantoor van Ikea maar Ella Overkleeft (36) is cultureel adviseur en curator bij Trans Europe Halles, een Europees netwerk van culturele centra in hergebruikte gebouwen, dat zijn hoofdkantoor heeft in Lund, vlakbij Malmö. ‘In Nederland is bijvoorbeeld De Melkweg bij TEH aangesloten’, zegt Ella Overkleeft, ‘en hier Podium Inkonst, in de oude chocoladefabriek. We werken op het snijvlak van urban development, kunst, cultuur en social innovation.’ Ella: ‘Malmö is jong, divers, een havenstad met rafelranden, die toch veiliger aanvoelt dan Amsterdam. Malmö heeft voor mij de ideale maat, alles is er, van illegale raves tot opera, maar wel met een dorpsgevoel. Het is vooral een trage stad. Malmö verkeert blijkbaar in een permanente coronatoestand, de afstand tot je medemens, de wandelingen in het park, alles gaat kalm en beleefd en héél rustig, soms een beetje té.’

Bron

Ella Overkleeft: ‘Niet te missen natuurlijk, van de bekende detectiveserie The Bridge: de Øresundsbron, oftewel de Øresundbrug. Ik rijd er vaak overheen omdat ik altijd vlieg vanaf Kopenhagen. Het is een fantastisch en heel sierlijk bouwwerk, dat me altijd een nietig gevoel geeft als mens. Via de brug is het vanaf Malmö een half uur met de trein naar het centrum van Kopenhagen.’

Badhuis aan/in zee

‘De sauna aan zee en in zee op 10 minuten fietsen van mijn huis. Ribersborgs Kallbadhus is een prachtig houten gebouw uit begin 1900 met meerdere sauna’s en uitzicht over de Sont. Soms is Kopenhagen te zien en de Øresundbrug. Na de sauna springen we zo de ijskoude zee in. In de zomer liggen de buitenvlonders tjokvol met naakte vrouwen en geldt er een fluistergebod. Het is dan een oase van rust.’

Ribersborgs Kallbadhus, Limhamnsvägen, Brygga 1

Eendenpark

‘Het Pildammspark was mijn coronawandelpark waar ik twee lentes heb genoten van allerlei eenden en ganzen. Malmö heeft mooie parken en ze worden strak onderhouden. Ik heb er nooit ook maar één leeg bierblikje zien rondslingeren. Wat me meteen opviel, is dat bij elke vijver een ladder met reddingsboei staat. Grappig, want die vijvers zijn helemaal niet diep. Een voorbeeld van de Zweedse obsessie met veiligheid.’

Pildammsparken

Heerlijk rijk

‘De Zweedse keuken en ik matchen eerlijk gezegd niet echt en de kaneelbroodjes kwamen me al snel de neus uit, ik verlang naar de ham-kaascroissants van thuis. Gelukkig sturen m’n ouders pepernoten op, én elke week het Volkskrant Magazine trouwens. Maar er zijn uitzonderingen, zoals deze twee horecazaken van dezelfde eigenaar: Riket en Liket, het Rijk en het Lijk. Riket is een klein restaurant met een superleuk interieur. Ze hebben natuurwijn op de tap en heerlijke gerechtjes. Liket is een cocktailbar met grote tuin waar zomers muziekoptredens zijn.’

Riket, Erik Dahlbergsgatan 5

Liket Bar, Stora Nygatan 36

Pizza, poolen, gokken

‘Goed uit eten gaan is duur in Malmö en het middensegment mist hier totaal. Wie voor een redelijke prijs lekker wil eten, komt al snel uit bij een pizzeria, zoals Rex. Maar Rex is meer dan een pizzeria, het is ook een buurthuis. Achter de gokkasten speelt de lokale buurman en aan de pooltafels is een bijzondere mix van immigranten en studenten lol aan het maken. Er staat vaak verbazingwekkend goede soul en funk op en de Ajaxsjaal achter de bar hangt er al sinds ik Rex heb ontdekt. Ze serveren goeie vegan pizza’s, maar het belangrijkste is dat een glas alcohol bij deze pizzeria nog te betalen is.’

Pizzeria Rex, Nobelvägen 107

Bondcocktails

‘Ik kom regelmatig bij Grand, met dat prachtige interieur, je waant je er in een jaren zestig-Bond-film. De gerechten zijn Aziatische fusion, waaronder verschillende soorten ramen en ze mixen heerlijke cocktails. In het weekend is er livemuziek om op te dansen, in de kleine zaal die aan het restaurant vast zit.’

Grand Malmö, Monbijougatan 17

Vuur en grill

‘Bij Aster, een al veelbesproken proeflokaal in het oude scheepswerfdistrict, werken ze met een ‘open vuur-grillconcept’, waar vlees en vis boven hete kolen gegaard worden. Het restaurant heeft een eigen stuk land buiten de stad waar alles vers vandaan komt.’

Aster, Jagaregatan 6

Cultuurgeluidszone

‘Malmö is de snelst groeiende stad van Zweden en is ambitieus. De stad wil tot 500.000 inwoners groeien de komende jaren, maar met behoud van groen en cultuur. Malmö is in de race om culturele hoofdstad van Europa te worden in 2026. Plan B is een concertzaal op een industrieterrein aan de rand van de stad, dat de gemeente heeft aangewezen als eerste ‘Kulturljudzon’; ofwel culturele geluidszone. In dit gebied zijn geen woningen, er is alleen cultuur en industrie, vanuit de gedachte dat de overlast van concerten wordt opgeheven door fabrieksgeluid. Dus niemand heeft er last van. Het is voor het eerst dat er zo’n gebied komt in Zweden, in Berlijn, Londen en Amsterdam wordt al langer over dit soort zones gesproken. Ik heb er zelf over meegedacht, als medeoprichter van de Stichting Nachtburgemeester Amsterdam.’

Plan B, Norra Grängesbergsgatan 26b

(Ver)dwalen

‘We zitten hier in het vlakke Skåne, de zuidelijkste provincie van Zweden, Malmö is de hoofdstad van de provincie. De Zweden onderhouden hun bossen en wandelpaden extreem goed. Op Skaneleden.se zijn alle wandelroutes verzameld. Ik heb deze site vaak gebruikt. Landinwaarts liggen heel mooie routes, maar langs de kust net zo goed. Je komt er nooit iemand tegen, wat heerlijk is, maar het kan vervelend zijn als je verdwaald bent, zoals ik laatst. Dik een uur op zoek geweest naar de ‘oranje stip op de boom’.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden