Laaglandkinderen, die nauwelijks weten wat een berg is, moeten eerst in Nederland op les.

reportage kinderskischool Kinderkaiserland

Pizzapunt! Frietjes! Ja, zó willen kinderen wel leren skiën

Laaglandkinderen, die nauwelijks weten wat een berg is, moeten eerst in Nederland op les. Beeld Getty Images/Johner RF

Wintersport met kleine kinderen begint – stellen deskundigen – in een skihal in Nederland. Basisregel in de bergen: hou het leuk, anders willen ze nooit meer mee. 

Het is al druk, als ik mijn 5-jarige dochter aflever voor haar eerste lesdag in de sneeuw. Ouders verdringen elkaar voor het toegangshek, geven hun kind nog een knuffel of zwaaien bemoedigend naar een kleuter die zich  weifelend omdraait. Net een gewone basisschool, denk ik, behalve dan dat iedereen dik ingepakt in de sneeuw staat, alle kinderen een skihelm dragen en rondom ons hoge Alpentoppen afsteken tegen de blauwe lucht. Het is de dag van de eerste skiles in de bergen.

Ik ben geen skiër. Mijn ouders ook al niet, waardoor ik op mijn 21ste pas een eerste poging waagde op een berghelling, in een enorme groep beginners met één goedbedoelende student fysiotherapie die ons allemaal tegelijk les moest geven. Dat was geen groot succes. Jaren later deed ik het nog eens over, nu met privélessen, samen met een vriendin. Achter de rode jas van Jean-Luc aan afdalend bleek ik aan het einde van de week zo waar een ijzige rode piste af te komen, maar toen ik een jaar later mijn man ontmoette, die ook al geen skiër bleek, verdwenen mijn ambities weer. 

We zijn nu tien jaar verder en we hebben een dochter van 5. Ze is op deze leeftijd in razend tempo allerlei vaardigheden tot zich aan het nemen (lezen, fietsen, zwemmen). En ineens dacht ik: zou het voor haar niet prettig zijn om wél een skiër te worden? En moet ik dan niet direct toeslaan, nu ze zo jong is? Alleen, van mij zal ze het daarbij niet moeten hebben, qua voorbeeld, dus: hoe pak ik dat aan?

Dit is ook skiles in Scheffau, Oostenrijk. Beeld aimée kiene

Goede zin

Wie daar alles van zegt te weten is Gerhard Told (74), eigenaar van kinderskischool Kinderkaiserland in het Oostenrijkse dorpje Scheffau in het skigebied Wilder Kaiser, die in de wintersportwereld bekend staat om zijn innovatieve ideeën om (heel) jong kinderen op de ski’s te krijgen. Wat opvalt aan alle deskundige meningen over jonge kinderen en skiles, en dus ook die van Told, is dat alle inspanningen erop gericht zijn de goede zin van de kleintjes erin te houden. Het moet leuk zijn, en blijven, en dat is een uitdaging, want er zijn nogal wat mogelijke hobbels aangaande de wintersport. De sneeuw is koud, de schoenen zijn stug, de ski’s zijn onhandig, skiën maakt moe. En wat je niet wil, is dat er na één ochtend ongemak een skifobie is geboren. Maar daarover later meer. 

Mijn dochter Robin en ik slaan onze slag bij Gerhard Told tijdens een lang weekeinde eind januari. Het eerste bericht vanuit Oostenrijk: Nederlandse laaglandkinderen, die nauwelijks weten wat een berg is, moeten ter voorbereiding eerst in Nederland op les. In december gaan Robin en ik dus vijf keer op een zondagochtend naar Skischool De Uithof in Den Haag.

Dominique van Duijne (22) is daar skischoolmanager. We kijken vanuit het café door een glazen raam naar het Kinderland beneden, een beschut hoekje onderaan de skihelling, waar gekleurde pinguïns, rendieren en kerstbomen een kort sneeuwbaantje opvrolijken. Mijn dochter is daar voorzichtig aan het glijden, samen met andere beginners van een jaar of 5, 6. Ze moeten zelf zijwaarts omhoog lopen langs het baantje (zo blijven ze warm) en hun ski’s raken daarbij geregeld in de knoop, waarop hilarische valpartijen volgen. De ski-instructeurs plukken continu kinderen van de grond en zetten ze weer recht op hun ski’s, trekken handschoenen aan en juichen de kinderen toe als ze een paar meter gegleden hebben met hun handen in de lucht (voor balans); een mat werkt daarbij als rem.

Van Duijne zegt het maar weer eens: skiën moet leuk zijn voor kinderen. ‘Het is al spannend genoeg, dus alles gaat hier spelenderwijs. Van het lopen op ski’s worden ze snel handig met het materiaal, maar het is ook heel vermoeiend. Driekwartier les lukt voor die kleintjes meestal net, zo niet, dan mogen ze al eerder op een luchtband van de skihelling glijden.’  Bij De Uithof mogen kinderen vanaf 3 jaar op les, maar, zegt Van Duijne, op die leeftijd is het vooral spelen en sneeuwervaring opdoen. Pas vanaf een jaar of 6 kun je verwachten dat ze echt wat gaan leren.  

Onder ons, inmiddels een niveautje hoger op de nepsneeuwhelling, zien we de aandoenlijke praktijk. Twee  jongetjes die zonder angst naar beneden suizen zonder te luisteren naar de aanwijzingen hoe ze moeten stoppen. Een meisje klampt zich bang vast aan de juf. Mijn dochter maakt intussen een redelijke ‘pizzapunt’ (ski’s met de punten naar elkaar zodat je afremt) en gaat op die manier behoorlijk traag naar beneden. ‘Ze heeft controle!’, zegt Van Duijne enthousiast. En ze zwaait vrolijk naar me als ik een filmpje maak. Dat lijkt me een goed teken. 

Eind januari vliegen we naar München, en van daaruit rijden we een Oostenrijks sprookjeslandschap binnen. Er is de afgelopen dagen ontzettend veel sneeuw gevallen en het dorpje is bedekt met meters sneeuw. De lucht is strakblauw, Robin maakt sneeuwengelen op ons balkon van hotel. Nog geen les gehad, en nu is de wintersport al een succes. 

Robin bij Kinder Kaiserland. Beeld aimée kiene

Serieuzer werk

De volgende dag begint het serieuzere werk. Er gaat een bus van het hotel naar de gondel waarmee we de berg op moeten. Op skischoenen en met alle ski’s, skistokken, helmen en skibrillen voor klein en groot in mijn armen geklemd is dat geen pretje. Tip van een Nederlands gezin: huur een kluisje bij de lift, dat scheelt een hoop gesjouw. 

Kinderkaiserland, bovenop de berg,  vertoont grote gelijkenissen met het Haagse Kinderland. Ook hier een afgezet gebiedje vol gekleurde dieren, een wandelende sneeuwpop (Snoki) en speciale rollende banden in de vorm van rupsen en leeuwen, waar kinderen met ski’s en al op gaan staan om bovenaan een hellinkje te komen.

Told, die zelf vroeger per ski naar school ging, bestiert zijn skischool nu 45 jaar. Zijn theorie: op de eerste dag, of eigenlijk tijdens de eerste paar uren van de vakantie, bepaalt het kleinste lid van het gezin of het een beetje een leuke week gaat worden voor iedereen. Daarom ontwikkelde hij een speciale ski, de mini-carver, waarmee kinderen vanaf 2 jaar kunnen beginnen met hun ‘eerste stapjes’ in de sneeuw. Het is een klein, lichtgewicht skietje, met afgeronde hoeken, en het belangrijkst: het kind hoeft geen harde skischoen aan, de mini-carver kan gewoon onder een sneeuwlaarsje.

Told loopt trots naar zijn andere uitvinding: de carrousel. Een draaimolen waar de kleintjes op hun mini-carvers rondjes kunnen glijden, terwijl ze zich vasthouden aan vrolijke sneeuwpoppen. Met hun lachende, geruststellende gezichten kijken ze de de kinderen aan – heel belangrijk zeg Told. Verder nog aanwezig in het Kinderkaiserland: sleeën, een sneeuwschuiver vermomd als draak waarop je kunt rondrijden, bakken met knuffels, gummibeertjes en veel jonge, lieve instructeurs, onder wie opvallend veel Nederlanders.

De carrousel om rondjes te glijden. Beeld aimée kiene

‘Frietjes’ en ‘pizzapunten’

Dat is fijn voor Robin, die met Thomas (24, student leisure and hospitality) meteen weer gaat werken aan haar  ‘frietjes’ en ‘pizzapunt’, universele skitaal voor de ski’s parallel (als je naar beneden glijdt) en de ski’s met de punten naar elkaar toe (als je wilt remmen). We zijn er maar één weekend, en dan krijgt mijn dochter ook nog eens raadselachtige koorts, zoals dat soms gaat met kleuters. Hoera voor sinaspril, en voor het geduld van de instructeurs in Kinderkaiserland. En dat ik met mijn opschrijfblokje in de buurt mocht blijven, dat helpt ook, denk ik. Sommige andere kinderen bevalt het helemaal niks dat hun vaders en moeders niet mee mogen. Zeker op de ochtend waarop het hard sneeuwt moeten de skileraren in alle talen huilende kinderen troosten. Dat doen ze bijna altijd met succes. Bijna; voor dat ene jongetje dat echt niet kan stoppen met huilen, worden de ouders gebeld. Het moet wel leuk blijven, maar dat had ik inmiddels begrepen.

Ik durf niet te zeggen of er in mijn dochter een groot skitalent verborgen zit. Maar als ik het filmpje terugkijk waarop ze met haar handen op de knieën door gekleurde poortjes skiet, in het laatste poortje een belletje laat rinkelen daarna keurig stilstaat en een duim opsteekt, tja, echt skiën is het misschien nog niet, maar ze heeft plezier, en ik ben trots. Als ik nu, bijna een jaar later, met haar terugblik op het weekeinde in Oostenrijk blijkt haar belangrijkste herinnering trouwens het zwembad in het hotel. Na wat aandringen schieten de pizzapunt en de frietjes haar weer te binnen, waar moet worden bijgezegd dat ze de pizzapunt andersom maakt,  met voeten als een eend. ‘Zo toch, mama?’ 

Werk aan de winkel dus, als we straks in de voorjaarsvakantie, voor het eerst, met het hele gezin gaan skiën. Nee, wij zijn geen skiërs. Maar mijn dochter is er eentje in wording.

Skiën bij Kinder Kaiserland in Scheffau. Beeld aimée kiene

Skigebied Wilder Kaiser is goed te bereiken per trein. Direct met de Alpen Express (bahntouristikexpress.de) of via een overstap met de ICE en de Nightjet van OBB (nsinternational.nl). Uitstappen in Kufstein en het laatste stukje per bus.

Praktische informatie

Vervoer

Naar skigebied Wilder Kaiser - Brixental in Oostenrijk kun je rijden. Per vliegtuig ga je naar München, Salzburg of Innsbruck (1 uur rijden).

Overnachten 

Hotel Kaiserslodge in Scheffau is een gloednieuw, luxueus appartementenhotel dat vastzit aan Hotel Kaiser, een eenvoudiger familiehotel van dezelfde eigenaren. Er gaan dagelijks gratis bussen naar de skiliften. In het hotel zijn alle skispullen te huur.

Skiles

Kinderkaiserland hoort bij skischool Scheffau. Hier krijgen de kleinsten skiles, tot ze goed genoeg zijn om met de instructeurs de pistes op te gaan. 

Les in Nederland

Skischool de Uithof in Den Haag is een indoor skibaan die samenwerkt met de skischolen in WilderKaiser (wie in Den Haag les neemt, krijgt korting in Oostenrijk) en waar de kinderen volgens dezelfde principes les krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden