Stadsgids

Op deze prachtige plekken moet u wezen in Luxemburg, de vestingstad hoog op de rots

Waar moet je wezen? Wat moet je zien en waarom? Conservator Ruud Priem gidst ons buiten de gebaande paden in Luxemburg, waar hij nu twee jaar werkt.

Mirjam Bosgraaf
null Beeld Joost Stokhof
Beeld Joost Stokhof

‘Luxemburg is het sluitstuk van mijn rondje Benelux’, zegt Ruud Priem. ‘Ik ben eerst directeur van het Catharijneconvent in Utrecht geweest, toen hoofdconservator van het Memlingmuseum in Brugge en nu werk ik hier.’ Ruud Priem (53) is de Nederlandse conservator en afdelingshoofd beeldende kunst van het Nationaal Museum voor Geschiedenis en Kunst (MNHA) in Luxemburg, de hoofdstad van het gelijknamige groothertogdom. Ruud Priem: ‘Luxemburg was altijd een toevluchtsoord, een vesting, hoog op de rots. En zo voelt deze stad nog altijd, als één groot kasteel. Ik vind dit een heel mooie, historische stad, met die dikke muren, de hoogteverschillen, riviertjes, oude straatjes – veel ambiance en sfeer. Het is wel een welvarende, zeg maar gerust rijke bubbel en zó prijzig om in Luxemburg te wonen, dat veel mensen die er werken ’s avonds terugrijden naar Arlon in België, naar Metz in Frankrijk, of zoals ik, naar Trier in Duitsland, ook een mooie stad trouwens.’

Museum in de rots

Ruud Priem: ‘Het MNHA, het rijksmuseum van Luxemburg, heeft een strakke, moderne façade, maar eenmaal binnen is goed te zien dat meer dan de helft van het gebouw uit de rots is gehouwen. Vanuit mijn werkkamer kijk ik uit op de paleistuin van de groothertog. We laten nu schilderijen zien van Maxim Kantor, een Russische kunstenaar in ballingschap wiens werk een felle aanklacht tegen Poetin is. Meer dan zeventig werken van Kantor zijn naar Luxemburg gekomen. We hebben de tentoonstelling in zes weken uit de grond gestampt – dat is nog nooit eerder gebeurd, maar iedereen voelde de urgentie.’

MNHA, Musée national d’histoire et d’art, Marché-aux-Poissons

Koffie en trappers

‘Een favoriet café van mij in de binnenstad is Gruppetto, een gezellig ontbijt- en lunchcafé en fietsenmaker tegelijk, met de werkplaats in de kelder. Je kunt er goed heen voor scrambled eggs, koffie uit de Aeropress of om je derailleur af te stellen. Luxemburg is een sportieve stad: veel wielrenners komen langsgefietst, zeker sinds Fränk en Andy Schleck het wielrenvuur hier hebben aangewakkerd.’

Gruppetto, 14 Rue Notre-Dame

Talenstad

‘Alles speelt zich af op loopafstand in wandelstad Luxemburg. Er zijn verschillende wandel- en fietsroutes uitgezet, zoals de Chemin de la Corniche, het wandelpad dat over de vestingmuren loopt, met een en al fraaie uitzichten onderweg. De Chemin de la Corniche komt uit bij de Casemates du Bock, een gangenstelsel dat in de 18de eeuw uit de rotsen is gehouwen. Ik loop graag door de stad. Luxemburg is een mooie mix van Duitse netheid en georganiseerdheid en Franse, Bourgondische vrolijkheid. Aan alles is te merken dat dit land ingeklemd ligt tussen drie andere landen en internationaal georiënteerd is. Op mijn werk hoor ik elke dag vijf talen spreken, waartussen moeiteloos wordt geschakeld. Als overheidsambtenaar moet je hier verplicht examen doen in de drie landstalen Frans, Duits en Luxemburgs ofwel Lëtzebuergesch.’

Chemin de la Corniche

Casemates du Bock, 10 Montée de Clausen

Schilderachtige pizza’s

‘Niet ver van ons museum en het Groothertogelijk Paleis ken ik een fijne pizzeria met een buitenterras: Onesto. Lekker eigentijds Italiaans eten in een zaaltje waar nog de originele 18de-eeuwse landschapsschilderijen in de panelen aan de muren zitten – pizza capricciosa tussen de schaapjes en herderinnen.’

Onesto, 11 Rue du Nord

Willem II en de vos

‘Place Guillaume II is vernoemd naar de Nederlandse koning Willem II, die in zijn tijd groothertog van Luxemburg was. Hij is vereeuwigd in de vorm van een groot ruiterstandbeeld. Het oude stadhuis op de Place Guillaume II is nog gebouwd door de Nederlanders. Het is leuk om op de hoek van het plein bij Beim Renert met een groot glas bier of een crémant buiten te zitten. Renert is de Luxemburgse naam voor de Vos Reynaerde, uit de 19de-eeuwse bewerking van de vosfabel van de Luxemburgse schrijver Michel Rodange, Renert oder de Fuuß am Frack an a Ma’nsgrëßt. Binnen wat drinken of eten kan ook, kijk intussen naar alle vossen aan de muur.’

Beim Renert, 20 Place Guillaume II

Falafel

‘Vegetarisch restaurant Beet zit daar vlak naast. Het is een fris restaurant met veel wit en hangplanten, waar je vegaburgers en zoete aardappelfrites van hoge kwaliteit kunt eten. De falafelschotels met sausjes, hummus en groenten zijn er net zo lekker.’

Beet, 26 Place Guillaume II

I.M. Pei

‘Het andere grote museum van Luxemburg vind ik erg interessant. Het Mudam, het museum voor moderne kunst met de glazen spits, is ontworpen door I.M. Pei, de architect van de Louvrepiramide in Parijs. Zijn museum is tegen een 18de-eeuws fort aangebouwd, ook een museum trouwens, oud en nieuw naast elkaar, samen een geheel.’

Musée d’Art Moderne Grand-Duc Jean, 3 Park Dräi Eechelen

Mensenfamilie

‘Ik wil graag iets helemaal buiten de stad noemen. In het kasteel van Clervaux, veel noordelijker in Luxemburg, hangen de prachtige foto’s van de Luxemburgse fotograaf Edward Steichen. Zijn The Family of Man uit 1955 heeft hier een permanente opstelling gekregen en is tot Unesco Werelderfgoed uitgeroepen. Een indrukwekkende fotoserie over de mensheid, met als leidraad de zin van dichter Carl Sandburg: ‘There is only one man in the world and his name is All Men. There is only one woman in the world and her name is All Women. There is only one child in the world and the child’s name is All Children.’

Château de Clervaux, Montée du Château, Clervaux

Rotsen en ruïnes en ravijnen

‘Nog wat moois, maar dan op een andere manier: het Müllerthal, een bijzonder gebied met dicht bos, hoge rotsformaties, ravijnen, watervallen, klauterpaden, valleien, uitzichtpunten. Dit natuurgebied ligt vlakbij de twee kastelen van Beaufort, een middeleeuwse kasteelruïne en een 17de-eeuws kasteel, in twee heel verschillende stijlen, maar wel bij elkaar horend.’

Müllerthal, Les châteaux de Beaufort, Rue du château, Beaufort

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden