Reizigers wachten voor de check-ins op luchthaven Schiphol
Reizigers wachten voor de check-ins op luchthaven Schiphol © ANP

Aantal vliegreizen van en naar Nederland stijgt opnieuw fors, hoe kan dat toch?

Vier redenen voor grote toename in aantal vluchten

Het aantal passagiers dat jaarlijks Nederlandse luchthavens aandoet, blijft maar stijgen. Als de groei van het eerste kwartaal doorzet, gaat de nationale luchthaven Schiphol dit jaar zeker door het maximum van 500 duizend vluchten per jaar. Vier redenen waarom zo vaak van en naar Nederland wordt gevlogen.

1) Economie trekt aan

Op vliegen is het gemakkelijk beknibbelen. Gaat het economisch minder, dan pakken we de auto. Gaat het eenmaal weer beter, dan stappen we en masse in het vliegtuig. 'De luchtvaartsector veert altijd enorm op bij economische groei', zegt Floris Jansen van het CBS, dat vandaag de luchtvaartcijfers van het eerste kwartaal presenteerde.

En inderdaad, het aantal vluchten en passagiers groeit een stuk harder dan de economie. In het eerste kwartaal van 2017 is het aantal vluchten van en naar Schiphol en de regionale luchthavens gestegen met bijna 5 procent ten opzichte van een jaar eerder. Het aantal passagiers groeit al sinds 2010 en nam in het eerste kwartaal toe met 9 procent.

Deze dynamiek geldt niet alleen voor vliegende Hollanders. De aantrekkende economie zorgt ook voor meer interesse vanuit Azië om naar Nederland te komen, zegt luchtvaarteconoom Rogier Lieshout. 'Kijk alleen al naar het aantal toeristen dat Amsterdam aandoet.' Zo verdubbelde het aantal passagiers uit India in het eerste kwartaal door nieuwe directe verbindingen met de Indiase steden Mumbai en Delhi, blijkt uit de CBS-cijfers.

2) Concurrentie is groot

Voor reizigers is het nu gewoon een heel goede tijd om te vliegen

luchtvaarteconoom Rogier Lieshout

Luchtvaartmaatschappijen vechten ondertussen om de gunst van de passagier. 'Hun omzetcijfers groeien door meer volume, terwijl prijzen van tickets dalen', zegt Jansen van het CBS. 'Een teken dat er sprake is van behoorlijke concurrentie op deze markt.'

Niet alleen de prijsvechters zijn hiervoor verantwoordelijk. 'Juist traditionele maatschappijen snijden in kosten en brengen tarieven omlaag om de concurrentie met maatschappijen uit het Midden-Oosten aan te kunnen', zegt Lieshout. 'Voor reizigers is het nu gewoon een heel goede tijd om te vliegen.'

Dit is vooral te merken op Schiphol, waar in de meivakantie honderden reizigers hun vlucht mistten omdat ze in de rij stonden te wachten. En het wordt alleen maar erger, waarschuwt de luchthaven. 'In voorgaande jaren hadden we misschien zes, zeven dagen per jaar dat het hectisch was', zei een woordvoerder in reactie op de meidrukte. 'Maar er komen meer van dit soort pieken, mogelijk wel honderd dit jaar.'

3) Lage olieprijs, nauwelijks CO2-prijs

Behalve heel veel boze omwonenden heeft al dat gevlieg nog een prijs, maar die wordt niet betaald. De ticketprijs bevat namelijk op intercontinentale vluchten niet de kosten van de schadelijke effecten van vliegen op het milieu. Bij Europese vluchten gebeurt dit wel, maar stelt het weinig voor door de lage CO2-prijs. De lage kerosineprijs - gekoppeld aan de olieprijs - drukt de vliegkosten nog verder.

Schiphol helpt nog een handje mee in het laaghouden van de kosten voor de maatschappijen. Terwijl Schiphol haar grenzen bereikt - maximaal 500 duizend vluchten per jaar en 80 miljoen passagiers - en de luchtvaartmaatschappijen vechten om de laatste vlucht-slots vanuit Amsterdam, zijn de luchthavengelden de afgelopen jaren alleen maar verlaagd. 'Voor 2018 is wel weer een verhoging aangekondigd, omdat investeringen in de luchthaven nu noodzakelijk zijn', zegt Lieshout.

4) Regionale luchthavens populair

Schiphol (8,5 procent meer passagiers in het eerst kwartaal) verzuipt in de drukte, maar de grootste procentuele groei zit vooral in de regio. Het aantal passagiers op vliegveld Eindhoven, na Schiphol de grootste Nederlandse luchthaven, groeide met 20 procent in het eerste kwartaal. Bij intercontinentale vluchten via Eindhoven steeg het aantal passagiers zelfs met 50 procent. 'De ligging van Eindhoven is vrij centraal in Nederland, maar ook voor Belgen', zegt Jansen van het CBS. 'Het is voor reizigers bovendien een rustig, aantrekkelijk vliegveld.'

Vanaf het kleine Groningse Eelde vertrokken in het eerste kwartaal 30 procent meer reizigers. De luchthavens van Maastricht en Rotterdam liepen iets terug, maar die laatste heeft groeiplannen klaarliggen. En dan is er nog de luchthaven van Lelystad, die Schiphol in de toekomst moet ontlasten door de kleinere vliegtuigen te ontvangen.

Dit biedt Schiphol weer de kans om meer grote vliegtuigen te laten landen. Hierdoor kunnen ze meer passagiers ontvangen binnen de 500 duizend toegestane vluchten per jaar - de grens die de luchthaven, als het zo doorgaat, al dit jaar bereikt.

Meer over vliegen en de drukte op Schiphol

Zo vermijd je de drukte op Schiphol. Vooral tijdens vakantieperiodes is er geen doorkomen aan: de rijen op Schiphol voor de controle van de handbagage. Onze reisredacteur Noël van Bemmel heeft tips om deze op een slimme manier te omzeilen.

Schiphol kampt met grote drukte en doet verwoede pogingen lange wachttijden te beperken. Zaterdag begint de luchthaven met voorrangsrijen bij de veiligheidscontrole voor reizigers zonder grote handbagage. Deze en andere maatregelen zijn nodig om de toenemende drukte te beteugelen.

Schiphol gaat reizigers zonder trolley deze zomer voorrang geven bij de veiligheidscontrole na het inchecken. De luchthaven hoopt door de kleine rolkoffers te ontmoedigen de toenemende hoeveelheid handbagage die passagiers meenemen te verminderen. Dit moet de druk verlichten op de flessenhals bij de bagagescanners.