Slaaf en sladood

In De zondaars heeft Henry Sepers de rollen eens omgedraaid. Jurre van Lier, een man van middelbare leeftijd is geen kunstenaar maar model....

Een ambitieloze man en een gedreven kunstenares die ogenschijnlijk in een symbiose leven - kan dat wel goed gaan? Vanaf de eerste bladzijde merk je dat er iets niet klopt. Niet alleen is Jurre een weinig aantrekkelijk man om te zien - 'hij was meer dan twee meter lang en broodmager, een levende Giacometti' -, hij is ook niet sympathiek. Onder de slaafsheid waarmee hij urenlang de gewenste poses aanneemt voor zijn vrouw, broeit iets.Om vereenzaming tegen te gaan wordt Jurre leraar Nederlands aan het Markerwaard College. Hij is schichtig, maakt hatelijke opmerkingen en is 'zo inert als een doodgemepte kat'. Bovendien laat hij zich meeslepen door zijn verbeelding en angsten. Sepers schetst een weinig verheffend beeld van het leven op een middelbare school. De docent is gereduceerd tot begeleider van leerprocessen, en de macht van niet-onderwijzend personeel is buitensporig groot. Dat levert soms flauwe scènes op, met bijvoorbeeld de conciërge die aan rijmdwang lijdt: 'Zo, heer Van Lier, waarmee doe ik u een plezier?'Veel plezier beleeft Jurre van Lier aan één leerlinge, Myrthe. Of plezier: hij raakt door haar geobsedeerd omdat ze zijn dochter had kunnen zijn. Zijn eigen dochter is bij de geboorte overleden, zégt hij. Een triest verhaal waardoor Jurre iets meer krediet van de lezer krijgt, dat hij meteen weer verspeelt door een collega via anonieme verhaaltjes te beschuldigen van seksuele intimidatie van een leerlinge.Wie is nu de zondaar? Jurre die een collega tot zelfmoord drijft en de moeder van Myrthe verleidt in de hoop dat hij zo een surrogaatvader voor het meisje kan worden? De gedesillusioneerde rector die zijn eigen kwaadaardigheid niet meer kan onderdrukken? Of is het Mirza die haar man ondergeschikt maakt aan haar eigen scheppingsdrang?Sepers roept een wereld van onvermogen en slechtheid op, waarin voor liefde nog nauwelijks ruimte is. Jurre blijkt helemaal niet aan zijn status als amateur te hechten, hij is een mislukt schrijver die een morele grens heeft overschreden. Maar 'het leven is geen verhaal dat je oneindig kunt herschrijven', en achter de leugen gaat een wrede waarheid schuil.Op de geloofwaardigheid van de gebeurtenissen valt wel iets af te dingen, maar De zondaars is goed geschreven en intrigeert dusdanig dat je nieuwsgierig blijft naar wat die sladood nu eigenlijk bezielt.Edith Koenders