Jurk op de modetentoonstelling Catwalk in het Rijksmuseum.
Jurk op de modetentoonstelling Catwalk in het Rijksmuseum. © Carola van Wijk

Rijksmuseum brengt spectaculaire modeshow

Het hoogtepunt van modetentoonstelling Catwalk in het Rijksmuseum? Een bewegende catwalk waarop ruim twintig jurken voorbijtrekken. Er staan van die zilverkleurige stoeltjes naast die ook vaak bij salonpresentaties en modeshows worden gebruikt. Op de achtergrond klinkt muziek van Joost van Bellen en Sander Stenger, die veel soundtracks voor modeshows verzorgen. Helemaal af. En dat is alleen nog maar het decor, dat is vormgegeven door fotograaf Erwin Olaf.

Tussen de jurken (leuk detail: wat nu dienst doet als catwalk was ooit een lopende band in een sushirestaurant) zitten een paar prachtstukken. Zoals een cocktailjapon van zwarte tafzijde van Cristóbal Balenciaga uit de jaren vijftig, een deux-pièces met geometrisch borduurwerk en turquoise kralen naar een ontwerp van Jeanne Lanvin uit de jaren dertig en een zwarte japon met een jasje met slanke taille naar een ontwerp van Christian Dior uit de jaren vijftig.

Veel musea combineren bij modetentoonstellingen de laatste tijd historische stukken met het werk van hedendaagse ontwerpers als Iris van Herpen en Viktor & Rolf; zo hopen ze jongere bezoekers te trekken. Het Rijksmuseum heeft dat lekker niet gedaan. De ruim tachtig stukken komen allemaal uit de eigen verzameling uit de periode 1625 tot 1960.

Tussen de weelderige jurken staat ook een grote linnen onderbroek

Tussen de petieterige en weelderige jurken met wespentailles staat ook een gigantische linnen onderbroek, die is gedragen door Hendrik Casimir I (1612-1640). Conservator kostuum Bianca du Mortier noemt het een van de hoogtepunten, omdat ondergoed zelden bewaard blijft.

Erwin Olaf

Dat Catwalk geen stoffige bedoening is geworden, is te danken aan de ideeën van Erwin Olaf. Hij is samen met de technici van het museum verantwoordelijk voor de fraaie belichting, de donkere muren, de bewegende catwalk en het feit dat een groot deel van de jurken voor het eerst zonder vitrine te zien is. Kortom: dankzij Olaf is het een beleving, hetgeen een vereiste is sinds het Metropolitan Museum of Art in New York 2011 volle zalen trok met een prachtig vormgegeven expositie over wijlen Alexander McQueen.

Bovendien is deze tentoonstelling ook inhoudelijk spectaculair. Conservator Du Mortier, die werkt aan een boek over de collectie dat binnenkort verschijnt, heeft zich kunnen uitleven in de bijschriften. Dat levert een schat aan informatie op, want Du Mortier werkt al 35 jaar bij het Rijksmuseum en is een soort wandelende encyclopedie. Over ieder kostuum uit de collectie heeft ze iets interessants te vertellen.

Neem de loden gewichtjes in de mouwen van een japon met sleep die de 22-jarige Helena Slicher in 1759 droeg: aan elke arm hangt maar liefst twee ons. Of de glanzende zwarte stof in de kraag van een jas, die er volgens de conservator later pas is ingezet, omdat de originele stof vies was geworden van het gepoederde lange haar van de Amsterdamse regent Jacob Alewijn.

Eigenlijk is deze tentoonstelling een perfecte symbiose van vorm én inhoud - je kunt ook zeggen: tussen Olaf en Du Mortier. Het spectaculaire decor appelleert aan de Instagramgeneratie die snel wil scoren met een plaatje. Maar wie meer wil weten, komt zeker niet bedrogen uit, want hier wordt ook inhoudelijk gescoord.

Catwalk, Rijksmuseum, Amsterdam. T/m 16/5.