©

Net iets te zwaar symbolische zoektocht van een blinde muzikant

Film (drama) - Tramontane

Tramontane valt eerder onder de noemer fascinerend en interessant dan goed of meeslepend. Tijdens zijn dwaaltocht kan de blinde muzikant niets anders dan vertrouwen op zijn intuïtie.

Tramontane

Drama

Regie: Vatche Boulghourjian

Met: Barakat Jabbour, Julia Kassar, Michel Adabachi

105 min., in 9 zalen.

Laat je niets wijsmaken, zegt een sjeik in Tramontane tegen de blinde muzikant Rabih. Maar daarvoor is het dan al te laat, in dit aardige detective-achtige drama over een Libanese man die op zoek naar zijn identiteit stuit op de verborgen en verdraaide oorlogsgeschiedenis van zijn land.

De zoektocht van Rabih (uitstekend ingehouden gespeeld door Barakat Jabbour, ook in het echt een blinde muzikant) begint met een paspoortaanvraag in aanloop naar een Europese muziektour. Zijn identiteitskaart blijkt vals en een geboortebewijs is onvindbaar. Mogelijk is het een en ander kwijtgeraakt in de burgeroorlog, vertellen ze hem, of verloren tijdens de digitalisering van het gemeentearchief. Rabih vangt ook bot in zijn vermeende geboortedorp - daar is zelfs niets bekend van iemand met zijn geboortejaar - en hoort vervolgens na enig aandringen van zijn moeder dat ze zijn moeder niet is.

het eigenlijke onderwerp van de film blijkt al snel de nationale worsteling met de burgeroorlog (1975-1990)

Het verleden is in Tramontane een doolhof en tijdens zijn dwaaltocht kan Rabih niets anders dan vertrouwen op intuïtie om alle hele en halve leugens door te prikken, als een detective in het donker. De film plaatst hem geregeld in onverlichte ruimten, een vorm van symboliek die vrij weinig aan de eigen verbeelding overlaat.

Want het eigenlijke onderwerp van de film blijkt al snel de nationale worsteling met de burgeroorlog (1975-1990). Met een belangrijke vraag: wat is waarheid in een land waar oorlog de geschiedenis heeft vernietigd? Rabih ontdekt een oorlogsverleden dat wordt toegedekt en verdraaid door 'leugenachtige mannen die denken dat ze God zijn'. En hij ziet, ook al ziet hij niet letterlijk, hoe die verborgen geschiedenis zorgt voor broze en onwaarachtige relaties in de huidige samenleving. Hoe zijn land pas vooruit kan wanneer het met zichzelf in reine komt.

Debuterend regisseur-scenarist Vatche Boulghourjian gebruikt Rabih daarbij als pion in een schaakspel: net te weinig personage, net te veel kapstok voor omvangrijke thematiek. Net iets te zwaar symbolisch ook: die blindheid staat uiteraard voor de status quo van heel Libanon. Het zet de toeschouwer op afstand. Tramontane valt wat dat betreft eerder onder de noemer fascinerend en interessant dan goed of meeslepend.

'Zelfs als je me wilt veroordelen/ spaar me niet', klinkt Rabih uiteindelijk, als de zingende woordvoerder van modern Libanon.