Jennifer Lawrence en Javier Bardem.
Jennifer Lawrence en Javier Bardem. ©

Mogelijk voel je je als kijker genaaid door Aronofsky's bandeloosheid, maar dit is een grenzeloze film

Film (horror) - Mother! met Jennifer Lawrence en Javier Bardem

Je verwacht spookhuishorror, je krijgt een uitzinnige apocalyps. Fabuleus. In alle helse toestanden blijft Jennifer Lawrence het anker van de film.

Mother!

Horror - (*****)

Regie: Darren Aronofsky

Met: Jennifer Lawrence, Javier Bardem, Ed Harris, Michelle Pfeiffer, Kristen Wiig

121 min., in 81 zalen

Wat zou u doen wanneer de wc verstopt raakt door een in de pot geklemd mensenhart? Het niet bij naam genoemde, door Jennifer Lawrence vertolkte hoofdpersonage van Mother! reageert betrekkelijk laconiek. Allicht schrikt ze, maar het is niet alsof ze aan haar verstand gaat twijfelen of manlief (Javier Bardem) vertelt van haar opmerkelijke ervaring. Ze vervolgt gewoon haar dagelijkse bezigheden, in het gigantische, afgelegen landhuis dat ze al klussend in een persoonlijk paradijs wil veranderen.

Misschien kijkt ze ook niet meer echt op van een hart meer of minder. In Mother!, zijn uitzinnigste, onvoorspelbaarste, akeligste en ook grappigste film tot nu toe, strooit schrijver-regisseur Darren Aronofsky met hartmotieven. Lawrence' personage lijkt zelf hartproblemen te hebben (waarvoor ze in de badkamer een akelig fluorescerend goedje drinkt), terwijl in de spouwen een vlezig weefsel bonst. De echtgenoot, een gevierd dichter met writer's block, bewaart in zijn werkkamer een hartvormig, roodgeaderd kristal, dat de kern van het mysterie van Mother! lijkt te vormen. Wat dat mysterie dan ook moge zijn.

'Iedereen ziet er iets anders in'

De uitzinnigste, onvoorspelbaarste, akeligste en ook grappigste film van Darren Aronofsky: Mother!

Een standaardthriller in een spookhuis, zo begint Mother! van regisseur Darren Aronofsky ( 48 ). Pas als er iemand aanbelt, gaan alle remmen los: bloed, kannibalisme, massahysterie. Wat we ervan moeten denken? Aronofsky: 'Pak je bijbel erbij.' Lees hier het interview met Aronofsky en de hoofdrolspelers. (+)

Probeer Mother! maar eens sluitend te interpreteren. De film, die tijdens de wereldpremière op het filmfestival van Venetië zowel op lof als boegeroep werd onthaald, nodigt evenzeer uit tot navertellen als dat woorden tekortschieten. 'Iedereen ziet er iets anders in', zegt de dichter over zijn werk, en Mother! zal het vergelijkbaar vergaan. De één ontwaart een gulzig uit zijn voegen barstende allegorie; de ander een ordeloze hoop pretenties.

Terwijl het aanvankelijk allemaal vrij overzichtelijk lijkt (mits je de bizarre openingsscène negeert). Een paradijs wil dat huis niet echt worden, hoe precies de heldin de kamers ook inricht en hoe zorgzaam ze zich ook opstelt naar haar echtgenoot. Nog voor Aronofsky (The Wrestler, Black Swan, Noah) onthult wat deze mensen precies mankeert, schept hij niets dan onrust: de camera klampt zich voortdurend aan Lawrence vast; haar zorgelijke gezicht vult het scherm en de soundtrack wordt beheerst door haar zware ademhaling. Bovendien heeft een huis in een film zelden zo wellustig gekraakt en gesteund, tot in alle hoeken van de bioscoopzaal. Alleen al door dat ingenieuze geluidsontwerp, dat ook veel werk maakt van galmende stemmen, verwacht je onvervalste spookhuishorror.

Van spookhuishorror naar indringersgenre

Totdat de deurbel gaat. Met de opdringerige entree van een rare dokter (Ed Harris, gluiperig en fragiel), vervolgens zijn vrouw (een heerlijk duivelse, ranzige en verleidelijke Michelle Pfeiffer), zijn zoons (Brian en Domhnall Gleeson) en later zijn hele familie en vrienden- en kennissenkring, schuift Mother! op absurdistische wijze richting het indringersgenre. Vanaf dat moment is het hek van de dam. Niemand die dan nog kan bedenken hoe Aronofsky burgerrellen, heiligenverering, massahysterie, kannibalisme, bloed op de vloer, ontsporende marketingstunts en een doorzakkend aanrecht tot één explosief geheel gaat smeden. En dat allemaal binnen de muren van dat onwerkelijke landhuis.

Nogmaals: mogelijk voel je je als kijker genaaid door Aronofsky's bandeloosheid. Maar zelfs dan is het fabuleus, hoe hij een beklemmend acteursduet uitbouwt tot een apocalyps van Jeroen Bosch-achtige proporties. En hoe Lawrence in alle helse toestanden het anker van de film blijft, haar personage feilloos samenstellend uit scherven onschuld, kracht, manie, zelfverloochening en kwetsbaarheid.

Mother! herinnert aan talloze klassiekers en plukt ook onverbloemd uit Aronofsky's eigen werk, van de bombast van The Fountain (2006) tot het claustrofobische van debuut Pi (1998). Maar heus: een film zo grenzeloos geïnspireerd als Mother!, zo was er nog niet één.