Mien
Mariska Tjoelker

Mien

Non-fictie

Mien, de vergeten wereldkampioen

Op de dag Johan Cruijff overleed, werd in Amsterdam het boek Mien gepresenteerd. De daaropvolgende dagen ging het louter over hem en zelden over haar. Toch is Johan nooit wereldkampioen geworden en Mien wel. Officieus weliswaar, maar wel mooi twee keer na elkaar.

Ongepaste sport

Mien van Bree heet ze. Haar loopbaan is 'een vergeten geschiedenis', zoals de ondertitel luidt. In het begin van de jaren 1930 raakte ze verslingerd aan de racefiets. Baankampioen Piet Moeskops, ook afkomstig uit Loosduinen, nam Mien van Bree onder zijn hoede.

Dat was een broodnodige stimulans, want vrouwenwielrennen gold als een ongepaste sport. 'Vindt gij het een smakelijk gezicht om meisjes en getrouwde vrouwen te zien fietsen met bloote beenen, lelijk verbrand en met muggebeten?' Schrijfster Mariska Tjoelker heeft dit levensverhaal over de vergeten wereldkampioen gelardeerd met dit type onthutsende citaten.

In de loop van dat decennium verhuist Van Bree naar Belgi├ź waar de blote benen wel mogen verbranden. Het worden haar gelukkige jaren, ook in een liefdesrelatie met een andere wielrenster. Maar de zorg om een hulpbehoevende moeder maakt een einde aan dat geluk. Misschien wordt het de wispelturige Mien ook wel te veel, zoveel voorspoed.

Ze keert dus terug naar Loosduinen. In wrok en jaloezie ziet Mien van Bree vervolgens de tijden veranderen, tot en met de successen van Keetie Hage, haar opvolgster als wereldkampioene. In 1983 komt een einde aan het leven van een vrouw die niet kreeg wat haar toekwam.

Fictie

Mariska Tjoelker schrijft in haar verantwoording hoe ze de vergeten geschiedenis weer in herinnering wilde roepen. 'Al schrijvende merkte ik dat Mien haar eigen stem wilde hebben.'

Non-fictie werd dus fictie. Het pakt niet altijd even gelukkig uit, deze zoektocht in de hoofden van de belangrijkste personen. Dit is op bladzijde 41 een gedachteroersel van Miens vader: 'Dat zijn eigen dochter een paar maanden later in de kolommen van datzelfde 'Het Leven Geïllustreerd' zal staan, ach, daar is Janus helemaal niet mee bezig.' Zou toch gek zijn, Janus die bezig is met een niet gebeurde gebeurtenis.

Gaandeweg lijkt Tjoelker meer greep te krijgen op haar hoofdpersoon. Zodra de fictie minder gekunsteld is, wint Mien aan geloofwaardigheid, aan tragiek ook. Haar leven en loopbaan worden geschetst in het licht van de vrouwenemancipatie en dan vooral de sportvrouwenemancipatie. Dat heeft Tjoelker goed gedaan.